Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikadura

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Barazkietarako aplikazio berriak

Laboreen belaunaldi berri baten garapena osasun- eta industria-intereseko substantziak sortzera bideratuta dago

img_fito_p 1

Nekazaritza eta elikagaien industria izan dira aspalditik ingeniaritza genetikoaren onuradun nagusiak. Baina arlo horretako ikerketa berriei esker, botikak eta biojangarriak lortzeko teknika aplikatu ahal izan da. AEB eta Kanada dira landareetan substantzia terapeutikoak ekoizten dituzten herrialdeen zerrendan buru. Europako beste herrialde batzuetan duela gutxi aplikatu da, eta uste da landareen sektoreak, biofaktoria gisa, hazten jarraituko duela datozen urteetan.


Gaixotasunekiko erresistentzia, pestiziden erabilera murriztea, elikagai elikagarriagoak eta zaporea eta kalitatea hobetzea. Horiek dira, aspalditik, nekazaritzako ekoizpenari aplikatutako teknologiak eman dituen onuretako batzuk. Orain, bioteknologia molekularraren onuren zerrenda handituz doa, eta, etengabe garatzen ari den ikerketa-eremu bati erantzunez, intsektuekiko eta izurriekiko erresistenteak diren landareak sortzeaz gain, konposatu kimikoak, antibiotikoak, aminoazidoak, entzimak eta elikagai- eta proteina-gehigarri jakin batzuk sortzen dituzten mikroorganismoak garatzeko tresnak ematen ditu.

Alde horretatik, baliabide bizien ustiapenak ikuspegi berriak irekitzen ditu, bereziki AEBn, non azken 35 urteetan hazkunde jarraitua eta erregularra izan baita. Estatu Batuetako Artoaren Ekoizleen Elkarte Nazionalak (NCGA, ingelesezko sigletan) aurreikusten du 2015erako etanola, bioerregaia, ekoizteko eta elikagai-beharrak ase ahal izango direla, herrialdean aurreikusitako eskariaren ia %10ean. Europako Batzordeak orain dela urte batzuk onartu zuen nekazaritzako bioteknologiari esker etanola ekoizteko prozesuen eraginkortasuna hobetu daitekeela, eta ateak irekitzen ditu arto-landare osoa eta haren hondakinak energia berriztagarri ugari sortzeko erabiltzeko.

Lantegiko landareak
Iragarpenek adierazten dutenez, 2010. urtean iturri biologikoetatik lortutako botikak farmazia-merkatuaren %35 izango dira.
Ikerketa-esparru horren barruan, Genetika Molekular Begetaleko CSIC/IRTAko adituek landare-zeluletan proteina-trafikoko bide berri bat aurkitu dute, eta bide horrek aukera ematen du «lantegi-landare» deritzenak diseinatzeko, gaixotasunetatik immunizatzeko gai diren aho-txertoak sortzeko. Azterlana The Plant Cell-en azken alean argitaratu da, eta «bere kloroplastoetan proteina kopuru handiak metatzen dituzten landare eta algak garatzeko lehen urratsa da», onartu du Agrobioteknologia eta Baliabide Naturalen Institutuko Javier Pozuetak.

Aurkeztutako beste berrikuntza bat da berariazko proteinak dituzten bananen geneak sartzea sukar tifoideoa edo amorrua tratatzeko. Estatu Batuetako Stanford University’s Hoover Institution-eko Henry Millarren aburuz, biofarmazia izenekoak produktu farmazeutikoak garatzeko eskaintzen dituen abantaila handiak aprobetxatu behar dira. Praktika horren ahalmen nagusia, Millarren esanetan, kostuak murriztea da (energia eguzkitik dator eta lehengaia karbono dioxidoa da), eta ekoizpena handitzeko aukera, laboreen azalera handitze hutsarekin. Gainera, metodo horren bidez sortutako txertoak termoegonkorrak izateko diseinatuta daude, eta, beraz, konponduta geratzen da hotz-katearen mantentze-lanekin lotutako arazo logistikoa.

Lor daitezkeen produktuen aukera zabala da, eta minbizirako tratamenduak barne hartzen ditu. 2006ko apirilean, Kaliforniako Ventria Bioscience enpresak bi giza proteina (laktoferina eta lisozima) dituen arrozaren emaitza klinikoak zabaldu zituen, beherako pediatrikoaren aurkako botikak ekoizteko. Gaixotasun horrek bost urtetik beherakoei eragiten die, bereziki Afrikako eta Asiako herrialdeetakoei, eta urtean bi milioi heriotza eragiten ditu. Artoa eta soja lantegi natural bihur daitezke, zenbait osagai ekoizteko, hala nola sukrosa, lisina eta metionina, animalientzako elikagai gisa erabiltzen baitira. Jim Greenwood Washingtongo Industria Bioteknologikoaren Erakundeko lehendakariak eta Ken MacCauley NCGAko lehendakariak azpimarratu dute bioteknologiarekin ekoizleek behar adina arto eta beste labore landu ahal izango dituztela bioerregai eta elikagaietarako primak emateko.

APLIKAZIOTIK ERREGULAZIORA

1970aren amaieran hasi zen garatzen manipulazio genetikoaren potentziala, mikroorganismoei ez ezik, animaliei eta landareei ere aplikatzen zitzaien. Aplikazio horrek eragin handia zuen osasunaren, nekazaritzaren eta ingurumenaren arloan. Ordutik, bioteknologiako produktu asko sortu eta merkaturatu dira, nekazaritzako laboreen errendimendua hobetzeko eta handitzeko. Horrek guztiak inplizitu darama legegintza-pakete egoki bat garatzea, nahiz eta oso zorrotza izan, aditu batzuk aurreratu dute ez duela eragotziko praktika horren egokitasunari buruzko eztabaida sortzea.

Aurka daudenek ziurtatzen dute teknika berriak ondorioak izango dituela kutsaduratik eratorritako elikagaien ekoizpenean. Baina Henri Millar-ek onartzen du arriskuak oso txikiak direla, gai aktiboaren substantzia aktiboak azken elikagaian egon beharko bailuke, eta hori ez da erraza gertatzea, agente hori nekez etorriko baita ekoizpen-prozesu osoan eta, azkenik, egoste-prozesu osoan. Horrek guztiak ez du esan nahi produktu jakin batzuetan badaezpadako neurriak hartu behar ez direnik. Horrelako produktuak merkaturatzeko baldintzak oso zorrotzak dira AEBn. Estatu Batuetako Nekazaritza Sailak (USDA, ingelesezko sigletan) ezartzen duen legea oso aginduzkoa da: ingurune biobotikoaren eta beste uzta batzuen arteko zaintza-eremuak; labore-mota horien lurzoruaren erabilera-murrizketak eta zero tolerantzia.

«Labore-fabriken» baldintzak transgenikoen antzekoak dira gaur egun, eta USDAren, Elikagaien eta Botiken Administrazioaren (FDA) eta Ingurumena Babesteko Agentziaren (EPA) segurtasuna zaintzen dute.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak