Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikadura > Ondo jaten ikasten > Bitxikeriak

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Berdin dakiten platerak

Zaporea indartzen duten gehigarriak neurriz gain eta modu unibertsalean erabiltzeak eragina izan dezake elikagaien zapore naturala ez hautematean edo gozatzean.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2008ko urtarrilaren 24a

Garai batetik bestera, elikagai prozesatu asko daude, batez ere aurrez prestatuak (pizzak, enpanadillak, kontserbak, kaneloiak edo gutun-azaleko zopak), baina baita saltsak, espezia-nahasketak, salda-kubotxoak, entsaladarako onduak, urdaitegia, ‘snack-ak’ eta antzeko erregua duten bestelako produktu gaziak ere. Lehengaiei, elaborazioari, testurari eta formei dagokienez guztiz desberdinak diren arren, guztiek dute ezaugarri komun bat: gehigarri zaporeemaileen erabilera. Zapore-indartzaile ere deitzen zaie, eta gehigarri horien funtzioa ez da soilik produktuaren zapore naturala nabarmentzea, zapore berezia ematea baizik.

Horrelako gehigarriak erabiltzeak erraztasunak ematen dizkio fabrikatzaileari, produktuaren zaporea homogeneizatzen baitute, produktuaren gustu-desbideraketa zuzenduz, osagai-nahasketagatik edo elaborazio-prozesuan aplikatutako tratamenduengatik. Okerrenean, gehigarri zaporeemaileak lehengaien kalitate txarra estaltzeko erabiltzen dira.

Elikagai gehiegi zaporeemaileekin

Gehigarri zaporeemaileak (gehien erabiltzen dena glutamato monosodikoa, E621 edo MSG da) konposatu kimikoak dira, eta kopuru txikian gehituta, elikagaien zaporeak nabarmentzeaz gain, produktuari zapore biziagoa ematen diote. Izan ere, lehengai berarekin egindako bi saltxitxaren zaporea oso desberdina da horietako batek zapore-indartzaileak baditu.

Nahiz eta elikagai bat gustagarriagoa izan dadin, ezin estimatuzkoa izan, fabrikazio-prozesuan elikagaian sor daitekeen zapore-galera gainjartzen baitu, gero eta zaporeemaile gehiago erabiltzen dira oso osagai natural gutxi eta gutxi erabiltzen dituzten produktuetan.

Zaporeemaileak mugarik gabe erabiltzeak elikagai desberdinen zaporeak berdinak edo oso antzekoak direla ematen du.

Printzipioz, konposatu horiek ez dira kaltegarriak osasunerako. Gazta parmesanoak, jakina, prozesatutako edozein elikagaik baino 10.000 aldiz glutamato gehiago du, adibidez. Era berean, itsaskiek kontzentrazio handiak dituzte beste zaporeemaile batzuetatik, inosinatoetatik. Hala ere, zapore-emaileen erabilera unibertsala eta gehiegizkoa bi ahoko arma bihurtzen da. Batetik, gehien gustatzen zaien elikagaiek hartzen duten zapore trinkoena eta biziena, kontsumitzaile askorentzat atseginagoa baita. Bestalde, jakien zapore natural eta bakarra ezagutzea, estimatzea eta gozatzea bezain gauza berezia galtzen ari da.

Hori dela eta, haurrek, gutxien hezitako gustu-zentzua dutenek, saltsak, saltxitxak eta bestelako produktu landuak aukeratzen dituzte, eta ez etxeko saltzaileak edo naturalagoak. Zapore-emaileak mugarik gabe erabiltzeak eta, oro har, gehigarri berberak hainbat elikagaitan errepikatzeak zapore berdinak edo oso antzekoak ematen dituzte.

Elikagaietako glutamato naturalaren edukia/imgs/2008/01/glutamato.jpg

Gustuaren zentzua

Img lengua
Mihiaren gainazala dastamenpapilaz beteta dago (10.000 bat), elikagaien zaporea detektatzen duten botoiekin (500 inguru): gozoa, gazia, mikatza eta azidoa. Adituen arabera, zapore gehiago onartzen dira, hala nola metalikoa, erregaliz-zaporea edo umamia (glutamatoak ematen duen zaporea deskribatzen duen hitz japoniarra), baina ezin dira zapore primarioekin erlazionatu, ez eta haien nahasketa gisa azaldu ere.

Nerbio-bukaerek garunera eramaten dute informazioa, eta han aztertzen eta ezagutzen dira gustuak. Dastamen-papilak zapore desberdinekiko sentikorrak dira, eta oinarrizko lau zaporeen atalasea aldatu egiten da hizkuntzaren eremuaren arabera. Horren muturrean, zapore gozoa, gazia alboetan eta azido-mikatza hondoan hautematen dira, nahiz eta zapore guztiak hizkuntza osoko dastamen-papilek hautematen dituzten.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak