Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikadura

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Bizitza-luzeraren genea aktibatzen duen dieta

Elikadura hipokalorikoak bizitza luzatu lezake, duela gutxi egindako ikerketen arabera.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2008ko urriaren 28a

Azken urteotan, dieta globalak edo elikagai zehatzek zelulen zahartzearen prebentzioan duten eragina sakon ezagutu nahi dute zenbait ikerketa-zentrok. Animalietan egindako ikerketa ugarik (gizakietan izan ezik) bizi-itxaropen handiagoarekin lotzen dute kaloria-murrizketa, nahiz eta ez dakiten zehatz-mehatz zer mekanismok eragiten duten. Gai horren harira, Nafarroako Unibertsitateko zientzialariek ikerketa bat argitaratu dute. Ikerketa horretan, entzima mota bat (sirtuinak), bizitza-luzeraren genea deritzona, aktibatzen duen dieta bat probatu dute.

Ikerketak frogatu duenez, esperimentazioko animalietan, entzima horiek kaloria aktibo gutxiko dieta batek zelularen oxidazio-estresa gutxituko luke eta horrek ondorio positiboak izan ditzake zahartzearen atzerapenean eta endekapenezko gaixotasunen garapenean. Hala ere, oraingoz datuak ezin dira gizakietara estrapolatu.

Kaloria gutxiago, bizitza gehiago
Jaki gutxiago jateak bizitza baliagarria luzatzen du espezie askotan
Frogatuta dago kaloria gutxiko dieta batek ondorio onuragarriak dituela zahartzearen zenbait biomarkatzailetan, hala nola intsulinarekiko sentikortasuna murriztea, adinarekin lotzen den diabetesaren aitzindari baita. Zahartzeari aurre egiteko dietak duen gaitasunari dagokionez, jakina da gorputz-funtzioak murriztearekin zerikusia duen faktore garrantzitsu bat organismoan “kalte oxidatiboa” metatzea dela, erradikal askeek proteinetan, gantzetan eta DNAn eragiten dutelako.

Erradikal askeak ekoizteko modu organikoetako bat elikagaiak mitokondrio izeneko zelula-egituretan energia bihurtzen direnean gertatzen da. Sakonki aztertzen ari dira kaloria-murrizketak nola atzeratzen duen zahartzea, mitokondrioetan erradikal askeen sorrera murriztuta.
Gauza jakina da elikagai gutxiago jateak (kaloriak murrizteak) bizitza erabilgarria luzatzen duela espezie askotan. Dirudienez, babes-prozesu horretan esku hartzen duten entzimak sirtuinak dira (SIR2, SIRT1 ugaztunetan). Entzima horiek geneen isiltzea, DNA konpontzea, zahartzea eta programatutako zelula-heriotzaren erregulazioa erregulatzen dituzte.

Duela urte batzuetatik hona, hainbat ikerketa-zentro daude dietak sirtuinetan duen eragina zehaztasun handiagoz ezagutzeko. Horrek nahaste metabolikoak erregulatzeko eta endekapenezko gaixotasunen aurka borrokatzeko terapia berriak garatzen lagunduko luke.

Ikerketa berrienetako bat Nafarroako Unibertsitateko Nutrizio, Fisiologia eta Toxikologia Zientzien Departamentuko zientzialariek egindakoa da. Joan den irailean argitaratu zuten “European Journal of Clinical Investigation” aldizkarian. Ikertzaileek, esperimentazioko animalietan, egiaztatu zuten kaloria gutxiko elikadurak zuzenean eragiten diela sirtuinei; horren ondorioz, aktibatu egiten da, eta, ondorioz, zelulen oxidazio-estresa murriztu eta pisua galtzen da. Ikertzaileen arabera, sirtuinen azterketak “obesitatea duten gaixoen nutrizio hipokalorikoaren ondorioak jakiteko balioko luke”, eta, horrez gain, entzima horien aktibatzaile posibleak aplikatzeko tresna bat proposatuko luke (Alzheimer edo Parkinson bezalako neuronen heriotzak eragindako gaixotasunetan, adibidez).

Giza azterketa
Louisianako (AEB) Ikerketa Biomedikoaren Pennington Zentroko ikertzaileak gizentasunik gabeko baina gehiegizko pisua duten gazteei dieta hipokalorikoak sirtuinen aktibazioan duen eragina aztertu zuten. Azterketa egin zen muskulu-zeluletako mitokondrioaren erantzuna kaloria-murrizte hutsari edo ariketarekin batera gehiegizko pisua zuten 36 gazterengan aztertzeko. Ikerketa horretan, kontrol-taldeak energia-beharren ehuneko ehun kontsumitu zuen; CR taldeari %25eko murrizketa kalorikoa aplikatu zitzaion, eta hirugarren taldeari (CREX) %12,5 murriztu zitzaizkion dietako kaloriak, eta %12,5 igo zitzaion ariketaren bidez egindako energia-gastua. CR eta CREX taldeetako parte-hartzaileek ugaritu egin zuten funtzio babesle mitokondrialean parte hartzen duten proteinak kodetzen dituzten geneen adierazpena; besteak beste, sirtuinena (SIRT1), zeinak gutxitu egiten baitituzte zelulen oxigeno-kontsumoa eta erradikal askeek eragindako DNA kaltea.

Emaitza horiek adierazten dutenez, epe laburrean (sei hilabeteko iraupena), kaloria-defizitak, dietaren bidez edo dieta eta ariketaren bidez lortua, pertsonen funtzio mitokondrialaren eraginkortasuna hobetzen du, karraskarietan gertatzen den bezala, eta horrek ondorio potentzialak izan ditzake zahartzeari aurre egiteko eta gizakien bizitza-luzera handitzeko. Hala ere, ikerlanaren iraupena oso txikia da, sei hilabete, eta, beraz, ez du zuzeneko ebidentziarik ematen. Ikertzaileek diotenez, kaloria-murrizketak pertsonengan antzeko ondorioak izan ditzakeela susmatzen duten arren, karraskarietan gertatzen den bezala, oso ikerketa gutxi egin dira pertsona osasuntsuetan.

Halaber, ez dakigu jarduera fisikoa areagotzeak eragindako energia-defizitak kaloria-murrizketak dituen babes-efektu berak dituen. Ez dago argi, halaber, kalorien murrizketak nola aldatzen duen funtzio mitokondriala. Energia gutxiago kontsumitzeak epe luzera izango dituen ondorioen ebaluazio osoa da Estatu Batuetan egiten ari den CALERIE proiektuaren helburua. Proiektu horretan Ikerketa Biomedikoko Pennington Zentroak parte hartzen du. Azterketa horretan, ikertzaileek frogatu dute epe laburrean kaloria-defizitak (ariketarekin edo gabe) mitokondrioen eraginkortasuna handitzen duela giza muskulu-zeluletan, eta emaitzen zain daudela.

AKTIBATU SIRTUINAK ANTIOXIDATZAILEEKIN

Ikerketa asko ari dira ikertzen sirtuinak nola aktibatzen diren, zelulen zahartzean duten garrantzia dela eta. Ildo horretatik, zenbait ikerketak frogatu dutenez, gai hauek ordezka ditzake dieta hipokalorikoak sirtuinak aktibatzean: resveratrola, mahatsaren azalean dagoen antioxidatzaile naturala, ardo beltza edo intxaurrak. Hala berresten du Bartzelonako Unibertsitateko Farmazia Fakultateko Farmakologia eta Farmakologia Unitateko eta Biomedikuntzako Institutuko (IBUB) ikertzaileek egindako berrikuspen batek. Dirudienez, resveratrola gai da sirtuinen jarduera ere modulatzeko, aktibatuz, eta hori interesgarria izan liteke garunaren zahartzearen ondoriozko gaixotasunen terapeutikan, hala nola Alzheimerra edo Parkinsona.

CALERIE PROIEKTUA

Zenbait ikerketak frogatu dutenez, kalorien murrizketa kronikoak animalien batez besteko bizitza luzatzen du, eta adinarekin lotutako zahartzearekin lotutako gaixotasunen agerpena eta garapena atzeratzen ditu. Hainbat ikerketa berriren azken helburua da gizakiengan honako hau jakitea: “Energia gutxiago kontsumitzeak epe luzera dituen ondorioen ebaluazio osoa”. Hori da Comprehensive Assessment of Long-term Effects of Reducing Intake of Energy proiektuaren itzulpena. Proiektu hori Zahartzeari buruzko Institutu Nazionalak (NIA, ingelesezko siglak) finantzatu du Estatu Batuetako Osasun Institutu Nazionalak.

Anbizio handiko ikerketa horren bidez, honako hauek aztertu nahi dira: elikagaiak murriztearen bi urteko ondorioak (banakako energia-beharrekin alderatuta, %25 kaloria murriztea), ohiko egoeran pisu normala eta/edo gehiegizko pisua duten pertsona osasuntsuetan; gaixotasunak izateko arriskua murriztea, eta zahartze-prozesua moteltzea.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak