Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Elikadura

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Mirari-dietak?

Ez dago formula magikorik pisua galtzeko; beraz, kontrol profesionalik gabe argaltzeko dieten jarraipenak arrisku larriak dakartza osasunarentzat.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Ostirala, 2002ko maiatzaren 31

Kontsumitzaileak seguruenik
harremanetan jarri diren herri-dietetan jarri behar du ikuspegi kritikoa, dela proposamenen
hartzaile pasibo gisa, dela praktikatzaile gisa. Esan
daiteke denboraldi honetan sortzen diren elikadura-eredu guztiek
batera erabiltzen dituztela elikagaiak (proteina gehiegi, koipe gehiegi, karbohidrato gutxiegi, etab.). ), herri-sinesmenetan
edo sofismetan oinarrituta; horrek desorekak eragiten ditu organismoan, eta desoreka
horiek praktikan jartzen dituztenen osasunean ondorio larriak edo
ez
hain larriak dituzte.


Askotariko dietak Makronutriente jakin bat (proteina,
koipea edo karbohidratoa) nagusi den dietak

dira. Dieta monotonoa
eta ez oso erakargarria izaten da. Horren ondorioz, pertsonak murriztu egiten du jaten duen denbora, eta murriztu egiten
du kaloria gutxi hartzen dituelako.

Proteina gutxiko dietak: Pertsona horrek pisua
galtzen du muskulu-masaren eta errai-proteinaren (bizi-organoetako
parte dena: bihotza, giltzurrunak…) kontura, arteria-presioa
jaisten da eta
bihotz-arritmia trataezinak ere izan dira.

Adibide adierazgarriak:
Mahatsaren eta platanoaren, pomeloaren, jogurtaren,
algen, basa-siropearen, pastaren, patataren, tigre-kontrako zoparen, dieta desintoxikatzailearen,
baraualdi total-partzialaren eta erdi-idietaren dieta, Hauser-en dieta, makrobiotika,
begetariana zorrotza, etab.

Proteina ugariko
eta karbohidrato gutxiko dietak:
Hemen sartzen dira haragia, urdaia, arrautzak eta beste elikagai hiperproteiko batzuk jaten badira soilik emaitza
azkarrak emango dituztela agintzen dutenak,
eta
karbohidrato ugariko elikagaiak ahal den gehiena kentzen edo mugatzen dituztenak, hala nola zerealak eta deribatuak (arroza, pasta, ogia), patatak, lekaleak,
barazkiak eta frutak. Nutrizioan
adituak bat datoz esatean
proteina gehiegi eta karbohidrato gutxiegi hartzeak
hezurren deskaltzifikazioa errazten duela eta giltzurrunetan kalteak eragin ditzakeela. Baina nekea eta zorabioa ere
eragin dezakete karbohidratorik ez izateagatik, glukosa, dieta horietan
urritasuna duen substratua, baita organismoak gogokoen
duen energia iturria. Gainera, likido
eta elektrolitoen galera handia eragiten dute, eta horrek deshidratazioa errazten du, eta kolesterol- eta
triglizerido-mailak handitzen dira, arrisku kardiobaskularreko faktoreak baitira.
Pertsona horrek hiperurizemia badu (azido urikoaren maila handia), hiperurizemia
hori areagotu egiten da, edo, are gehiago, tanta-erasoa ere izan dezake. Epe labur eta ertainean muskulu-proteina eta erraietako proteina ere
galtzen
dira, organismoak energia-iturri gisa erabiltzen baitu.
Denborarekin, karbohidratorik ezak azetona gehiegi
eta organismoan beste gorputz zetoniko
batzuk (zetosia) eragiten ditu, organismoa egoerara
egokitzen baita eta gantzak energia-substratu gisa erabiltzen baititu, muskulu- eta errai-proteinen degradazioa
babesteko. Zetosiaren ondorioz, gosea eta goragalea galtzen
dira, eta dieta hiperproteikoen jarraitzaileek azkar
galtzen dute pisua. Ohikoa da hatsa eta usain handiko gernua
izatea, bide horietatik azetona kantitate txikiak kentzen
direlako. Gorputz zetonikoen gehiegizko ekoizpenak azidotasun
organikoa handitzea ekarriko luke, eta horregatik giltzurruna berehala
hasten da amonio ioiak sortzen, neutralizatzeko. Erreakzio hori gertatuko ez balitz, zetoazidosi larria sor liteke, sodio- eta potasio-galera handiekin
batera, eta ondorio kardiako larriak edo heriotza
ekar
lezake.

Eredu dietetikoak:
Atkins doktorearen dieta, Hay doktorearen disoziazioa, Herbert
Sheldom-en elikadura-konbinazioak, Montignac, Scardale, Messini, Mayo
dieta, The Zone (gerriko, sabeleko, gluteoetako dieta…),
Protein Power, ayuno proteikoa, etab.

Koipe eta kolesterol ugariko dieta: Horrelako dietak
dira obesitatea tratatzeko

modu arriskutsu eta zabalduenetako bat. Karbohidratoen ordez koipeak
erabiltzen dira. Aldizkarietan edo beste informazio bide batzuetan
argitaratutako eredu dietetiko batzuek egunean 1.500 mg kolesterola
eman dezakete, koipe saturatuaz gain,
nahiz eta artikulu bakar batek ere ez duen aipatzen
gantz-ekarpen handia. Odoleko kolesterol- eta triglizerido-mailak igotzean, gaixotasun
kardiobaskularra izateko arriskua areagotzen da. Nutrizio-desorekaren ondorioz, glukogeno-erreserbak (organismoak erabili ondoren glukosa bihurtzen den erreserba-substantzia)
eta
horri lotutako ura
deplezio bihurtzen dira. Horren ondorioz,
pisua azkar galtzen da, eta
karbohidrato ugariko elikagaiak irensten direnean berreskuratzen da.

Modalitate dietetikoak:
Pemmington-en dieta, Atkins
doktorearen iraultza dietetikoa, Shelton doktorearen elikadura-konbinazioak, Montignac-en
dieta disoziatua, Scardale dieta, Mayo dieta, Messini
dieta, dieta hiperproteikoa, etab.

Koiperik gabeko erregimenak: Ez dute
oliorik, gurinik, margarinarik eta bestelako gantzik onartzen. Funtsezko gantz-azidorik eta bitamina liposolublerik (A, D, E)
ez izateko arriskua
dago.

Dieta motak:
Dieta desintoxikatzailea, salbia-siropea, pomeloarena, barau total-partziala, 1.000
kaloriako dieta, Hauser-en dieta, zelulitisaren kontrako
dieta, pastarena, patataren dieta, begetariano zorrotza, etab.

Elikagai jakin batean hartzen diren dietak: Aspergarriak
dira eta ez dira batere erakargarriak, nutrizioaren aldetik desorekatuak
eta oinarri zientifikorik gabeak izateaz gain, digestio- eta
adimen-arazoak sor ditzakete, elikadura-erritmo normala hausten baitute.
Adibidez: Txortenak: astelehenetan arroza, asteartetan haragia, asteazkenetan arrautzak…
eta antzekoak.

Osasunerako
arriskuak

Elikadura-eredu horiek darabiltzaten pertsonek epe laburreko
helburuak dituzte, ez oso errealistak.

Epe laburrean, organismoak galtzen duen gauza bakarra likido-erreserba eta
elektrolitoak dira, ez koipea.
Astebete baino gehiago behar da gehiegizko pisuaren
benetako erantzuleak diren koipe-biltegiak mugitzen hasteko. Pisua galtzea dietako kaloriak
nabarmen murriztearen edo elikagaiak kopuru
eta kalitate desegokian erabiltzean sortzen diren
desoreka organikoen ondorio da. Horren ondorioz, pisua galtzen dute likidoek, elektrolitoek, proportzio
txikiagoan proteina-erreserbek –muskuluak,
batez ere– eta, oraindik ere, gantz-ehuneko txikiagoak, hori baita
benetan galtzea komeni dena.

Dieta horien jarraipenak esan nahi du, kasuen %99tan, utzi ondoren galdutako pisua
azkar berreskuratzen dela, eta pisu
galera bera baino handiagoa izan daitekeela; hau da, kasu gehienetan, dietarekin galdu ziren kiloak
baino gehiago irabazten dira (yo-yo
efektua).

1.200 kaloria baino gutxiagoko dieta osatugabea
da nutrizioaren ikuspegitik, eta iraupen ertain eta luzeko tratamenduetan bitamina- eta mineral-ekarpen osagarria
behar da edozein gabezia
saihesteko. Herri-dietek,
oro har, ez dituzte estaltzen eguneroko gomendio hauek:
zinka (defentsa-sistema ahultzea, heltze sexualaren alterazioa, ugalkortasuna),
burdina (anemia ferropeniko azpiklinikoa
edo sintoma nabarmenak dituena), kaltzioa (hezur-deskaltzifikaziorako arrisku handiagoa,
bereziki menopausiaren ondoren emakumearentzat), magnesioa (hestearen funtzionamendu
egokirako minerala,
hezurrak eta muskuluak).
Gainera, A, D eta E bitaminetarako (koiperik gabeko dietetan), B multzorako eta C bitaminarako (frutarik eta
barazkirik gabeko dietetan eta karbohidratoetan bajetan)
eguneroko gomendioen %80 baino gutxiago hartzen dute.


Pisua
galtzeko arrakastaren bermea:

* Argaltzeko dieta
egiteko aholkularitza dietetiko profesionala eskatu.

* Jateko ohiturak dieta osasungarri
eta orekatuaren eredura egokitzea. Espezialista guztiak bat datoz esatean mehe egoteak
zenbait sakrifizio dakarrela (bereziki kiloak pilatzeko joera
genetikoa dutenentzat), eta gehiegizko pisua
saihesteko modu seguru eta eraginkor bakarra bizimodua aldatzea dela.

* Eguneroko elikaduran oinarrizko elikagai talde guztiak hartu: zerealak
(ogia,
arroza, pasta, patatak, lekaleak), frutak, barazkiak,
proteikoak (haragia, arraina, arrautzak eta deribatuak), esnekiak eta koipea
(oliba-olioa eta haziak). Elikagai-multzo bakoitzean kontsumitu beharreko kantitatea
aldatu egiten da premia partikularren arabera.

* Errespetatu gutxienez 3 otordu nagusiak (gosaria, bazkaria eta afaria).

* Normalean ariketa fisikoa egin, ahal dela aerobikoa (ibiltzea,
bizikletaz ibiltzea, igeri egitea, korrika egitea…).

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak