Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Soja: edabe sendagarria edo substantzia toxikoa?

Soja ez da elikagai magikoa, baina, beste lekale batzuk bezala, oso propietate nutrizional interesgarriak ditu, eta dieta osasungarriaren esparruan sartzen da

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Ostirala, 2015eko urtarrilaren 23a
img_soja leche hd

Sojak interes handia pizten du mendebaldeko populazioan, baina baditu defendatzaileak eta aurkariak ere. Osasun-adierazpen positiboak eta negatiboak dakartza lekale honek, eta errezeta ugari eta gozo-gozoak eskaintzen ditu. Komunikabide asko, batzuetan oinarri zientifiko eskasekoak, edo sojaren eta haren deribatuen bertuteak exageratzen dituzte, edo, bestela, justifikatu gabeko alertak bidaltzen dizkiete kontsumoarekin lotutako balizko arriskuei. Artikulu honek, soja pintatu bezain ona edo txarra den argitzeko datuak ematen ditu.

Irudia: xuanhuong

Soja: ez panazea ez pozoia

Gaur egun, Interneten, nahiko erraza da soja edo eratorrien kontsumoa bultzatzen duten mezuak aurkitzea, mozkin faltsuetan oinarrituta (adibidez, minbizia sendatzeko gai direnak), azterketa zorrotzez frogatuak. Horrelako mezuak aurkitzea kontrakoa irakurtzea bezain erraza da: soja “eguneroko pozoia” dela dioten testu luzeak. Osasun-agintariek, ordea, askoz mezu arrazionalagoak bidaltzen dituzte. Ahaztutako zerbait izan ohi dute kontseiluek: kasurik onenean, oso txikiak dira lekaleen arteko aldeak.

Hala, zenbait lekalek zuntz dietetiko gehiago dute; beste batzuek, berriz, bitamina gehiago; batzuk, berriz, herdoilaren aurkakoak edo substantzia fitokimikoak dira. Baina, egia esan, eskura ditugun ikerketek adierazten dute lekale guztiek onura berberak dituztela (asko, bai osasunarentzat, bai ingurumenarentzat).

Soja eta kolesterola

Azterketa askok diote soja-kontsumoak eragin onuragarriak izan ditzakeela odolean gehiegizko kolesterola (hiperkolesterolemia) kontrolatzeko. Hala ere, horrek ez du esan nahi gainerako lekaleek (dilistak, garbantzuak…) antzeko eraginik ez dutenik. Izan ere, 2011ko otsailean Nutrition aldizkarian, metabolismoan eta dimisionismoan argitaratutako ikerketa batek ondorioztatu zuenez, “sojaz bestelako lekaleetan aberatsa den dieta batek kolesterol osoa eta LDL kolesterola murrizten ditu”. Are gehiago, kolesterola gutxitzeko egokiagoa da hainbat alderdi kontuan hartzea, ez bakarrik dietetikoak, “Bost aholkuak kolesterola jaisteko” atalean aipatzen den bezala.

Bularreko eta sojako minbizia

2014ko urrian, Minbiziaren Ikerketarako Amerikako Institutuak (AICR, ingelesezko siglak) sojari eta bularreko minbiziari buruzko testu bat eskaini zion sojari; izan ere, titular asko daude, eta, ondorioz, zenbait titular kontsumitzera edo gaitz horri aurre egitera bultzatzen dute. Soja prebenitu al dezake minbizia? Zure iritziz, osasungarriak ez diren elikagaiak ordezkatzen badituzu edo haragi gorri eta prozesatuak gehiegi kontsumitzen badituzu, kolon eta ondesteko minbizia areagotu dezakete.

AICR erakundeak epaia eman du: “soja-elikagaien kopuru neurritsu baten kontsumoak ez du areagotu minbizi-mota horren edo beste edozein minbizi-motaren arriskua”, eta adierazi du zenbait ikerketak (aurretikoek) adierazten dutela bularreko minbiziaren aurkako babes apala eskain dezakeela. Bularreko minbizia duten edo izan duten gaixoetan ere ez da kezkagarria soja jatea edo hortik eratorritako elikagaiak jatea. “Kopuru ertainarekin”, AICR laginak gehienez sojazko hiru anoa edo elikagai deribatuak (adibidez, soja-irabiakiak edo -irabiakiak) aipatzen ditu. Kopuru hori ez da kontuan hartzen arrisku handien aurrean, ez eta horri buruzko ikasketarik egin ezean ere.

Soja-kontsumoaren arriskuez ohartarazten duten albisteak, bai minbizirako bai beste gaitz batzuetarako, elikagai horretan dauden konposatu batzuetan zentratzen dira, isoflabona deitzen zaie eta landare-estrogeno gisa sailkatzen dira. Gure organismoan estrogenoak ugaritzea bularreko minbizia izateko arrisku handiagoarekin lotu denez, zalantza sortu zen gizakiarengan isoflabonak arriskutsuak ote ziren. Lehen azterketek, saguetan, arrisku hori erakutsi zuten, baina geroago egiaztatu zen “karraskariek eta gainerako laborategiko animaliek sojaren isoflabonak metabolizatzen dituztela, gizakiak bezala”, AICRren hitzetan. Hala, sojak ez du gizakion estrogeno-maila handitzen. Beste zerbait gertatzen da soja-estraktuekin, izan ere, isoflabona kantitateak sojarekin edo sojatik eratorritako elikagaiekin har ditzakeenak baino askoz ere handiagoak izan daitezke, PLOs One-n argitaratutako ikerketa baten arabera, 2013ko azaroaren 28an.

Sojak estrogeno-efektua eragiten du?

Sojaren ondorio estrogenikoetarako beldurrak ez dira amaitzen bularreko minbizian: haur edo helduen hormonetara ere zabaltzen dira. Informazio gutxi ematen duten komunikabideek diote sojak hormona-efektuak dituela (haurren bularrak haztea adibidez), edo ugalketa-funtzioari, immunologikoari edo neurokognitiboari eragingo diola. Hala ere, Ameriketako Pediatria Akademiak, 2008ko maiatzean (Pediatrics aldizkarian), “sojaren isoflabonek garapenari, ugalketari edo funtzio endokrinoari eragin diezaioketela dioen ebidentziarik ez dago, gizakiekin edo animaliekin, helduekin edo haurrekin”. Azterketa berrienak baieztatu dituzte, 2014ko apirilaren 28an British Medical Journal-en argitaratutakoak bezalakoak.

Helduei dagokienez, 2008an, Estatu Batuetako National Institute of Health erakundeak ondorioztatu zuenez, “gizakietan egindako azterketen ebidentziek ez dute gizakietan kezkatzeko moduko inolako eragin negatiborik, digestio digestibo arin bat baino gehiago”, eta beste lekale baten dosi handia hartzean ere gerta daiteke.

Sojara jo ohi da tiroide-arazoak sortzeko, “goitrogeno” izeneko konposatu batzuk dituelako, eta horiek, teorian, tiroide guruinaren funtzionamendu egokia oztopatu dezaketelako. Hala ere, hori kezkagarria da soja-eskasia gertatzen bada soja-kantitate handia kontsumituz gero, ez baitu berorik edo egosketarik jasan, Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics aldizkariak 2012ko apirileko edizioan irakurriko duenaren arabera.

Azken batean, soja har dezakegu dieta osasungarriaren esparruan, baldin eta ez baditugu estrapolatzen elikadura osagarriei soja-estraktuekin, eta, betiere, sojak beste lekale batzuk baino bertuteagoak dituela uste ez badugu. Nolanahi ere, lekaleen kontsumoa handitzea komeni da beti, batez ere kontuan hartzen badugu gaur egun energia gehiago hartzen dutela elikagai gomendagarri hauetatik baino.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak