Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Haurtxoa > Haurra > Astebetea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Nola interpretatu haur-pertzentilak

Pertzentilak haurraren hazkuntza eta tamaina islatzen ditu adin bereko beste haur batzuekin alderatuta

img_osito siesta 3

Ohikoa da lehen mailako amei “harro” sentitzea beren umea, ederrena izateaz gain, altuena ere badela, eta zergatik ez, “lizunena”. Haien iritziak berresteko, osasuneko profesionalek hazkunde-erritmoa baloratzeko erabiltzen dituzten pertzentilen tauletatik lortzen diren datuetan oinarritzen dira. Ama horientzat, pertzentila zenbat eta handiagoa izan, askoz hobeto. Hala ere, interpretazio hori ez da zuzena. Pediatriako adituek diotenez, neurri eta pisuko pertzentilak bat datoz elkarren artean, eta antzeko mailan mantendu behar dira haurraren lehen urteetan.

Img osito siesta 3
Irudia: a.tobias

Zer dira pertzentilak?

Pertzentilen taulek eta grafikoek adin eta sexu bakoitzari dagozkion pisuaren eta altueraren balioak adierazten dituzte. Balio horiek erreferentzia gisa erabiltzen dituzte osasuneko profesionalek haurraren hazkundearen bilakaera zehazteko. Horiei esker, espezialistek, besteak beste, azter dezakete ea haurrek pisua irabazten duten erritmo ezin hobean edo erritmo hobean, eta, hartara, eraginkortasunez prebeni ditzakete desnutrizioa, gehiegizko pisua edo obesitatea.

Oro har, haurraren ohiko pediatrak azterketa somatometrikoa egiten du aldizka, jaiotzen denetik (lehenengo urte eta erdian, hilean behin edo bitan, eta, ondoren, urtean behin) zortzi urte inguru igaro arte. Azterketa horretan, espezialistak haurraren pisua, luzera eta garezur-perimetroa neurtzen ditu, eta dagozkion hazkunde-kurbetan erregistratzen ditu, neurketak egitean haurraren adinari dagozkion pertzentilak lortzeko.

Nola irakurtzen da pertzentil bat?

Gehien erabiltzen diren pertzentilen taulak pisuarenak eta neurriarenak dira, eta desberdinak dira haurraren sexuaren arabera. Grafiko baten bidez, non ardatz horizontalak haurraren adina adierazten baitu, eta bertikalak, pisua edo neurria, zenbaki batekin (3, 10, 25, 50, 75, 90 eta 97) irudikatzen diren pertzentilen lerro batean gurutzatzen dira datuak.

Haurtxoak lortzen duen pertzentil kopuruak adin bereko beste haur batzuen aldean duen pisu edo neurri maila adierazten du. Taulak 50 inguruko pertzentila erakusten badu, haren neurriak batezbestekoan daudela esan nahi du. Aldiz, 90 pertzentila lortzen badu altueran, horrek esan nahi du ehun haurretatik 90 haurraren neurriaren azpitik daudela eta 10 baino ez dutela gainditzen.

Zer interpretazio egin behar da?

Maiz entzuten dira zenbait guraso beren seme-alaben pertzentil handiez “harro” daudela, haurtxoaren ezaugarri berezi bat edo miresteko modukoa adierazten duten datu horiek balira bezala. Pertzentilen interpretazio hori, ordea, ez da zuzena. Adituek diotenez, somatometriaren emaitzak positiboki baloratzeko, garrantzitsuena da neurri- eta pisu-pertzentilak bat etortzea haurtxoaren lehen etapetan, aldaketa nabarmenegirik gabe, ez gorantz ez beherantz.

Munduko Osasun Erakundeak (OME) gomendatzen duen bezala, Gorputz Masaren Indizeari (GMI) dagokio pertzentilen taula, espezialistek gehiegizko pisuaren, obesitatearen edo desnutrizioaren arazoa diagnostikatu ahal izateko. Izan ere, neurri hori haurraren pisuaren eta neurriaren arteko elkarketatik lortzen da (GMI= pisua/neurria/karratua). Irizpide estandarizatuenak dira 3 eta 85 bitarteko GMI taulako pertzentil bat pisu arrunt bati dagokiola, 85 eta 95 artean gehiegizko pisuari eta 95 baino gehiago obesitateari. Bestalde, pertzentila 3tik beherakoa bada, pisu gutxiko egoera gisa kataloga daiteke.

Zerk baldintzatzen ditu haurraren pisua eta neurria jaiotzean?

Oinarrizko Osasun Laguntzako Espainiako Pediatria Elkartearen arabera (AEPAP), garaiz jaiotzen diren haurren kasuan (40. astetik aurrera), neurri normaltzat hartzen da 47 zentimetrotik gorakoa bada eta 2,5 kilotik gorako pisu normala badu. Taila edo pisu txikiagoko mundura etortzen direnei “Umetoki barneko hazkuntzaren atzerapenak” (RCIU) deitzen zaie, haien neurriak haurdunaldian izandako arazoren baten ondorio baitira; hala ere, kasuen %80 edo %85etan, haur horiek lehen urteko hazkuntza berreskuratzen dute.

Espainia bezalako herrialde garatu batean, jaiotzean RCIU duten haurren portzentajea ez da handia, %4 eta %7 bitartekoa da. AEPAPeko adituek diote, pisua edo neurria atzeratzearen arrazoi ohikoenetako bat, amaren malnutrizioa dela haurdunaldian, baina beste faktore batzuek ere badute eragina. Horien artean daude, besteak beste, amaren gaixotasun baskularrak (% 25-35), fetu-arazoak (% 10-15) edo infekzioak, alkohola, tabakoa eta bestelako drogak (% 10-15).

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak