Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Haurtxoa > Edoskitzea

Testu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du, eta itzultzaile profesional batek gainbegiratu du. Informazio gehiago, hemen.

Zer gertatzen da bularretan emakume batek bularra emateari uzten dionean?

Edoskitzaroa amaitu ondoren, emakumearen organismoak sistema bat jartzen du abian jada balio ez duen zelula-kopuru handia ezabatzeko, hanturarik eta minik eragin gabe

Bularrak dira haurdunaldian eta, jakina, edoskitzaroan emakumearen gorputzean gehien aldatzen diren ataletako bat. Edoskitzaroa amaitzen denean, inboluzio-prozesu bat egiten dute, aurreko egoerara itzultzeko. Zientzialariak ikertzen ari dira nola gertatzen den  prozedura hori, non, proteina baten ekintzari esker zelula batzuek beste batzuk “jaten” dituzten. Edoskitzaroa amaitzen denean bularra bere forma naturalera nola itzultzen den azaltzen du artikulu honek. Haurdunaldiak eta edoskitzaroak bularreko minbizia izateko probabilitateei nola eragiten dieten ere aztertzen du.

 

Img ocurre pechos deja amamantar arti
Irudia: molka

 

Haurdunaldian, emakumearen gorputzak aldaketa ugari izaten ditu bere ongizatea eta haurrarena bermatzeko. Horietako askok edoskitzaroarekin dute zerikusia. Zehazki, titiak “esne-fabrika” bihurtzen dira, haurrari elikagairik onena emateko bere lehen hilabeteetarako, baita lehen urteetarako ere. Bularra emateko aldia amaitzen denean, bularrek atzera egiten dute, amatasunaren aurretik bezala jokatzeko. Zer ezaugarri ditu prozesu horrek?

Galdera hori interes handikoa izan da zientzialarientzat urte askoan. Haurdunaldian, gorputzak zelula ugari sortzen ditu bularreko albeoloetan eta bularreko beste atal batzuetan. Edoskitzaroa amaitzen denean, zelula horiek guztiak ez dira beharrezkoak, eta, nahiko epe laburrean, gorputzak ezabatu egin behar ditu. Oro har, organismoak zelulak kanporatzen dituenean, kalteak sortzen dira inguruko ehunean, hantura eta mina. Baina hori ez da gertatzen edoskitzaroa bukatzean.

Erresuma Batuko Manchesterreko Unibertsitateko adituek berriki egindako azterlan baten arabera, gakoa Rac1 izeneko proteina batean dago. Proteina horren eraginez, nekrosia gertatu beharrean (hantura eta mina eragiten dituen zelula-heriotza), apoptosia gertatzen da: balio ez duten zelulak “modu kontrolatuan” ezabatzen dira, emakumeari ondoezik eragin gabe.

María Berrozpe biologia zelularreko doktore eta Reeducando a mamá blogaren arduradunak azaltzen duenez, gorputzak zelula hilak “jaten” espezializatutako zelulak ditu. Makrofagoak esaten zaie, jatorri grekoko hitza, “jatun handiak” esan nahi duena. Baina edoskitzaroaren ondoren, gorputzak kanporatu behar dituen bularreko zelulen kopurua hain da handia, ezen makrofagoak ez baitira aski. Laguntza behar dute. Duela aste batzuk Developmental Cell aldizkari espezializatuak argitaratutako ikerketak erakutsi duenez, Rac1 proteinari esker, inguru horretako beste zelula batzuek, ugaltzeari uzteaz gainera, kontrako lana ere egiten dute, hau da, hilzorian dauden alboko zelulak fagozitatzen dituzte.

Zientzialariek esperimentuak egin zituzten saguekin. Eme batzuen zelulei Rac1 proteina kendu zieten, eta, edoskitzaroa bukatzean, haien ehunek hantura handia izan zuten, esnea eta zelula hilak metatu zirelako. Horregatik, artikuluaren ondorioek diotenez, proteina hori “ezinbestekoa da titietako epitelio albeolarrak bere funtzioa alda dezan. Rac1 proteinarik gabe, hondar-esneak eta hildako zelulek sare duktala (bularreko hoditxoak) betetzen dute, eta dilatazio makroskopikoa, hantura kronikoa eta etorkizuneko birsorkuntza akastuna eragiten dituzte”.

Bularra bere forma naturalera itzultzea edoskitzaroaren ondoren

Balio ez duten zelulak ezabatu egiten dira, eta bularrak haurdunaldiaren aurreko egoerara itzultzeko ahalegina egiten du. Baina, lehenengo etapan behintzat, ez du beti lortzen. Maiz, koipez betetzen da eta “oso belaxka, biguna, hutsik balego bezala” geratzen da, Alba Padró Alba Lactancia Materna elkarteko aholkulariaren hitzetan. Zule Millás SINA elkarteko kideak, eransten du: “atrofiatuta geratu dela ematen du”. Baina aldi baterako egoera bat da, iragankorra. Bularrak urtebete behar izaten du batzuetan forma normalera itzultzeko, baina forma normala ez da beti jatorrizko forma; izan ere, haurdunaldiaren ondoren, emakume batzuen gorputza ez da aurretik zutena bezalakoa izaten (baina oso antzekoa izan daiteke).

Bularra emateak bularren formari eragiten dio? Itsustu edo hondatu egiten ditu? Adituek aho batez esaten dute ezetz. 2013. urtean argitaratutako ikerketa batek ez zuen alde nabarmenik aurkitu haurrei bularra eman zieten emakumeen (bularra emateari utzi eta handik urtebetera) eta bularrik eman ez zuten emakumeen bularren artean (erditu eta urtebetera).

Haurdunaldia, edoskitzaroa eta bularreko minbizia izateko arrisku-faktoreak

Haurdunaldian zelula eta ehun berriak ugaritzen direnez, zelula-mutazioa gertatzeko aukerak handitu egiten dira. Horregatik, Matthew J. Naylor espezialista australiarrak Developmental Cell aldizkariaren edizio berean agertzen den artikulu batean dioenez, “emakumeek bularreko minbizia izateko arrisku handiagoa izaten dute haurdunaldiaren ondorengo lehen 5 eta 10 urteen artean”.

Halaber, Naylorrek dio —kasu honetan posibilitate bat besterik ez bada ere, ez baitago egiaztatuta— bularrak leheneratzeko prozesuak ere (edoskitzaroan beharrezkoak diren baina gero balio ez duten zelulak ezabatzeak) minbizia izateko arriskua areagotu lezakeela, Rac1-en eragin babesle eta guzti gerta litezkeen hanturak edo akats txikiak direla eta. Baina hori naturala da, eta haurdunaldi guztietan gertatzen da, haurrari bularra eman ala ez.

Are gehiago, bularra emateak, beste onura ugari izateaz gainera, babes-efektua du: bularreko eta obulutegiko minbizia izateko arriskua murrizten du. Hala zehaztu zuen bularra emateak haurrengan eta haien amengan duen eraginari buruzko 9.000 azterlanen berrikuspen batek (Osasunaren Kalitaterako eta Ikerketarako Estatu Batuetako Agentziak 2007an argitaratua). Haren ondorioen arabera, bularra ematen den urte bakoitzeko, % 4,3 murrizten da gaitz hori izateko probabilitatea.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak