Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Aldi berean egin al daiteke enplegu publiko bat eta pribatu bat?

Enplegatu publiko batek ezin du jardun bere erakundean egiten duenarekin zerikusia duen lanbide-jarduera pribatu batean.

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Ostirala, 2012ko otsailaren 17a
img_universitarios

2011 bitartean, Espainiako sektore publikoko langile-kopurua %27 handitu da. 2000. urtean 966.000 langile izatetik 2011n 1.425.750 izatera igaro da. Hala ere, iazko laugarren hiruhilekoan suntsitu diren lau enplegutik ia bat sektore publikokoa zen. Gobernuak lan-eskaintza publikoa izoztea jarri du martxan, Estatuko Segurtasun Indarren eta oinarrizko zerbitzu publikoen kasuan izan ezik, eta krisi ekonomikoak eta enpresa pribatuko enplegu-suntsiketak handitu egin dute administrazioan lanpostu bat lortu nahi duten lehiatzaileen kopurua. Lan publiko bat eta beste bat aldi berean egiteak, une honetan, familiaren aurrekontua egokitzen lagun dezake. Baina legezko aukera da?

Enplegu publikoa eta pribatua uztartzea

Img universitarios art
Irudia: Nafarroako Unibertsitatea

Espainiako lan merkatuak bihotzekoak ematen ditu. Enplegu eta Gizarte Segurantza Ministerioaren datuek erakusten dutenez, 2012ko urtarrilean, langabezia %4,01 hazi da aurreko hilabetearekin alderatuta. Hala, ia 4.600.000 langabetu erregistratu dira. Egoera kezkagarri horren aurrean, askok dute enplegu publikoa, eta sektore pribatuan lan egiten saiatzen dira, familia-kontuak orekatzeko.

Jarduera publikoa lanaldi partzialekoa bada soilik onar daiteke bateragarritasuna sektore pribatuan

Administrazio Publikoen zerbitzuko langileen bateraezintasunei buruzko abenduaren 26ko 53/1984 Legearen 1.3 artikuluaren arabera, enplegatu edo kargu publiko bati dagokion jarduera egitea bateraezina da edozein lanbide publiko edo pribaturekin, eginbeharra hertsiki betetzea edo inpartzialtasuna edo independentzia arriskuan jar dezakeena. Lege honek ez du bereizketarik egiten eta sektore publikoko langile guztiei aplikatzen zaie, goi-kargudunei izan ezik, horiek araubide berezia baitute.

53/1984 Legeak, arlo honetan, Espainiako Konstituzioaren 103.3 artikuluaren agindua betetzen du, non adierazten baita legeak arautuko dituela bateraezintasunen sistema eta funtzionario publikoen eginkizunak betetzeko inpartzialtasun-bermeak.

Bateraezintasunei buruzko Legeak nori eragiten dion

53/1984 Legearen 2. artikuluaren arabera, sektore publikoko enplegatuak dira:

  • Estatuko Administrazioaren zerbitzuko langile zibil eta militarrak, baita ente eta erakunde publikoen zerbitzura daudenak ere.

  • Autonomia-erkidegoetako administrazioen, toki-korporazioen eta haien mendeko erakundeen zerbitzura dauden pertsonak, baita haien legebiltzarren eta erakunde-organoen zerbitzura daudenak ere.

  • Funtzio publikoak betetzen dituztenak eta ordainsariak muga-zergen bidez jasotzen dituztenak, Espainiako Bankuaren eta finantza-erakunde publikoen zerbitzuko pertsonez gain.

  • Gizarte Segurantzaren eta haren entitate kudeatzaileen zerbitzuko langileak.

  • Erakundeen, zuzenbide publikoko korporazioen, fundazioen eta partzuergoen zerbitzura daudenak. Horien aurrekontuak, normalean, % 50 baino gehiagotan ematen dira, administrazio publikoek emandako diru-laguntzekin edo bestelako diru-sarrerekin.

  • Administrazio publikoen kapitalean %50etik gorako partaidetza duten enpresetan lan egiten duten langileak.

  • Funtzionario publikoen estatutu-araubidea aplikatzen zaien gainerako langileak.

Noiz ezin da bateratu enplegu publikoa eta pribatua

Ezin da aldi berean lanbide bat egin sektore publikoan eta beste bat enpresa pribatuan, inguruabar hauek gertatzen direnean:

  • Jarduera pribatuan aritzea zuzenean lotuta dago Administrazioan ari den sail, erakunde edo entitatearekin. Debeku horretatik salbuetsirik daude legez aitortutako eskubide bat erabiliz interesdunek beretzat egiten dituzten jarduera partikularrak.

  • Jarduera pribatuan aritzeak langile publikoaren inpartzialtasuna eta independentzia arriskuan jartzen baditu, eginbeharrak betetzeari kalte egiten badio edo interes orokorrei kalte egiten badie.

    Gobernuak, apirilaren 30eko 598/1985 Errege Dekretuaren bidez, Estatuko Administrazioaren, Gizarte Segurantzaren eta menpeko erakunde, erakunde eta enpresen zerbitzuko langileen bateraezintasunei buruzkoa, jarduera pribatu jakin batzuekin bateraezinak diren sektore publikoko funtzio, lanpostu edo kolektiboak zehaztu ditu, oro har. Horregatik, debeku da jarduera pribatu hauek egitea:

    1. a) Sektore publikoan esku hartzen den edo azken bi urteetan esku hartu den gaiekin zerikusia dutenak.
    2. b) Enplegatu publikoa, bere jarduera pribatuan, zerbitzua ematen duen sailaren edo Administrazioaren kontratista diren sozietateetako gobernu-organoetako kide denean, eta sozietate horien kapitalean %10etik gorako partaidetza badu.

  • Jarduera pribatuak eskatzen badu interesduna asteko lanaldiaren erdian edo gehiagotan egotea. Bateragarritasuna jarduera publikoa lanaldi partzialekoa bada soilik onar daiteke.

  • Ezin da jarduera pribatuak egiteko bateragarritasunik aitortu sektore publikoan bi jarduera egiten dituenari, salbu eta bi jarduera horien asteko lanaldia, guztira, berrogei ordutik beherakoa bada.

Bateragarritasuna aitortzea

Administrazio publikoetatik kanpo lanbide-, lan-, merkataritza- edo industria-jarduerak egiteko, aldez aurretik bateragarritasuna onartu behar da.

Lanbide publiko batean eta beste batean aritzea bateragarria den ala ez adierazten duen ebazpena bi hilabeteko epean ematen da.

Ildo horretatik, Lehendakaritza Ministerioari dagokio lanbide publiko bat eta beste pribatu bat bateragarriak direla edo bateraezinak direla aitortzen duen ebazpena, dagokion departamentuko idazkariordetzak proposatuta, eta bi hilabeteko epean ematen da. Gainera, kasuan kasuko autonomia-erkidegoko organo gaituari edo udalbatzaren osoko bilkurari dagokio.

Bateragarritasun aitorpenek ezin dute langilearen lanaldia edo ordutegia aldatu, eta indarrik gabe geldituko dira sektore publikoan igoera edo lanpostu aldaketa bat erregistratzen denean.

Zergatik dago Bateraezintasunen Legea?

Bateraezintasunaren helburua da enplegatu publiko bat funtzionario izaeraz aurreikus dadin saihestea, bere lan pribatuan bezeroak erakartzeko edo Administrazioaren aurrean lehentasunezko tratua emateko.

Gai horiek bide penaletik tramitatzen dira, prebarikazio delituaren bidez, besteak beste. Hautetsiek (diputatuak edo kontseilariak) araubide murriztuagoa dute, eta ez dago beste lanbide bat garatzeko erabateko debekurik.

Bateraezintasunaren printzipioa funtzionarioei nahiz lan-kontratudunei aplikatzen zaie. Bi lan publikotan aritzeko ia erabateko debekua dago, irakaskuntza, ikerketa eta aholkularitzako karguetan izan ezik. Kasu horietan, aldez aurreko baimena behar da sektore publikoan bi jarduera egiteko.

Enplegu publikoa eta pribatua konbinatzeari dagokionez, medikuen kasuan bezala, zenbait oinarri hartu behar dira kontuan:

  • Baimen bat lortu behar da jarduera pribatuak eginbehar publikoa eta inpartzialtasun- eta independentzia-printzipioak kaltetzen ez dituela frogatzeko.
  • Sektore pribatuan ezin da astean 18 lanordu baino gehiago egin.

Kontratua sinatzean bateraezintasun-deklarazioa egin ohi da, eta, betebehar horietakoren bat betetzen ez bada, kaleratzea eragin dezake.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak