Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Autonomo, eskubide eta betebeharretan baja ematea

Bajaren baldintzak garaiz eta behar bezala betetzea ezinbestekoa da zerga zorrak eta Gizarte Segurantzarekikoak ez metatzeko.

Img paciente Irudia: Chelsea Oakes

Krisia hasi zenetik, Espainiak langile autonomoen galera etengabea izan du, baina Europako gainerako erkidegoek baino txikiagoa. Espainian, ekintzaileen baja %0,8koa izan zen 2010ean -2009koarekin konparatua-, Europako batez bestekoa %3tik gorakoa da, Langile Autonomoen Elkarteen Federazio Nazionalaren arabera. Iaz, ordea, RETAko bajek gainditu egin zituzten alta-zifrak. Datu horien aurrean, komeni da jakitea zein eskubide eta betebehar dauden baja kudeatzean, baldintzak garaiz eta behar bezala ez betetzeak zerga zorrak eta Gizarte Segurantzarekikoak metatzea baitakar.

Autonomoen kuotak, aurre egiteko zailak
Img paciente articuloImagen: Chelsea Oakes

Krisiak erabaki ugari berrikusi eta birplanteatu behar ditu, galerak saihesteko eta egungo eta etorkizuneko ezegonkortasun ekonomikoa saihesteko. Autonomoen kasuan, egoera gogorragoa izan da kotizazio-erregimen mistoa zuten eta beren denbora besteren konturako jardueretan eta garrantzi txikiagoko norbere konturako jardueretan banatzen zutenentzat; beraz, bi kategorietan kotizatzen zuten. Bi sistemak bateragarriak diren arren, pertsona askok aukeratu nahi dute orain bata ala bestea, ia ezinezkoa egiten baitzaie Langile Autonomoen Erregimen Bereziak (RETA) hilean 200 euro baino gehiago gastatzea. Horregatik, askotan, profesional horiek baja ematea erabakitzen dute.

Bajek eragina izanen dute langileak jarduera utzi eta hurrengo hilaren 1etik aurrera.

RETAren baja-izapidea behar bezala egin behar da, Gizarte Segurantzan zorrik ez sortzeko eta Zerga Agentziarekiko eta Jarduera Ekonomikoen gaineko Zergarekiko Errenta Aitorpenean gerora arazorik ez izateko.

Atzerapenak bajan

Baja emateko, ez da eskatzen gutxieneko denbora bat RETAn: pertsona batek jarduera bat hasten badu eta hurrengo hilabetean negozioa jasangarria ez dela jakiten badu, baja lehenbailehen bideratzea komeni da. Bai bajei dagokienez, bai identifikazio, etxebizitza eta laneko datuak aldatzeari dagokionez, Gizarte Segurantzak adierazten du, gehienez ere, lana utzi eta hurrengo sei egunetan eginen direla. Garaiz eta behar bezala eskatutako bajek eragina dute langileak jarduera utzi eta hurrengo hilaren 1etik aurrera.

Hala ere, baja jakinarazten ez bada -langileak bere jarduera komertziala edo profesionala eten badu ere-, ez da kotizatzeko betebeharra iraungiko eta Estatuarekiko zorra metatuko da, etorkizunean erreklamatu ahal izango dena. Altako egoerak (hileko ordainketak eten arren) indarrean jarraituko du Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusiak jarduerari utzi diola jakin arte.

Gaizki jakinarazitako baja baten aurrean, kotizatzeko betebeharra indarrean dago, baina ez prestazioetarako eskubidea.

Une horretan bertan ere, autonomoak bere konturako lana eten duela frogatzeko aukera du, baina zeregin horrek arazo larriak sortzen ditu, Gizarte Segurantzari frogatzeko moduan adieraziko duten frogak eduki behar baitira, jarduera beste data batean utzi zela kotizatzeko betebeharraren ondorioetarako. Langileak hori froga badezake ere, ezin izango du bere gain hartu behar ez bezala jasotako prestazioen itzulketa (adibidez, RETAk zenbait jardueratarako ematen dituen laguntza edo laguntza batzuk).

Gizarte Segurantzak gaizki jakinarazitako eta “ofizioz” egindako baja baten aurrean, alta-egoerak indarrean jarraitzen du kotizatzeko betebeharrari dagokionez, baina ez prestazioetarako eskubideari dagokionez.

Tramitea non egin

Askotan uste izaten da RETAn baja kudeatzeko lehen urratsa Gizarte Segurantzaren bulegoetan egin behar dela, baina ez da hala. Tramitea udaletxean hasten da, Zerga Agentzian jarraitzen du eta Diruzaintzan amaitzen da.

  • Udala: helburua jarduera ekonomikoen gaineko zergan baja ematea da. Jarduera bertan behera utzi dela adierazteko, alta eskatu zen udaletxean.

  • Zerga Agentzia (AT): jarduera utzi dela jakinarazten da eta 036 eredua betetzen da, zergapekoen zentsuan alta, baja edo aldaketaren zentsu aitorpenerako inprimakia. Inprimakia GTko edozein ordezkaritzatan edo entitatearen web orrian eskura daiteke. Alta ematean edo Internet bidez aitortutako helbide fiskalari dagokion GTko ordezkaritzan aurkeztuko da tramitea.

    Hiru hilabete baino gehiagoko atzerapena izan bada jarduera uztearen jakinarazpenean, 036 ereduarekin batera aurkeztu beharko da jarduera uztearen data frogatzen eta egiaztatzen duen dokumentazioa, hala nola negozioa alokatzeko kontratua etetea, halakorik bada, edo udalean jarduera ekonomikoen gaineko zergan baja ematea. Legeak ezartzen duen epea hilabetekoa da, jarduera uzten denetik hasita.

  • Gizarte Segurantzaren Diruzaintza: bulego honetan kudeatzen da RETAko baja. Aurreko izapideak aurkeztu eta TA0521 eredua bete behar da. Eredua Gizarte Segurantzako Diruzaintza Nagusiaren Lurralde Ordezkaritzak ematen du, autonomoaren helbideari dagokiona. Epea sei egun naturalekoa da, jarduera uzten denetik hasita.

    Nolanahi ere, baja-tramiteak altarako egindakoen berdinak dira eta ordena berean, baina hautatutako datek zenbait kontu zehazten dituzte. Gehiago ez ordaintzeko, ordaindu behar den azken hilabeteko baja-data jarri behar da: autonomoak abuztuan baja eman nahi badu eta iraila ordaindu nahi ez badu, jarduera uzteko data abuztuaren 30a izango da. Egun horretatik aurrera, afiliatuak sei egun izanen ditu Gizarte Segurantzan baja emateko.

    Prestazioak eta laguntzak

    RETAn baja hartzen atzeratzen bada, Gizarte Segurantzarekin zorra pilatzeaz gain, autonomoak izena emanda duen beste erregimen batzuetan irabaziak galtzea eragin dezake. Norberaren konturako bigarren mailako jarduera bat egiten dutenen kasua da, besteren kontura lan egin eta kotizatzen duten aldi berean. Bi erregimenak bateragarriak dira oro har, baina ez langabezia-asegurua jasotzeko. Inoren kontura 10 urte baino gehiagoan lan egin duen pertsona batek ez du lanerako sarbiderik izanen, aldi berean autonomo gisa lan egiten badu. Horregatik, kaleratze-garaian, langile askok aztertzen dute bi sistemak bateratzea komeni den ala ez.

    Asegurua kobratzeko eskubidea izateko, ez da nahitaezkoa gutxieneko denbora egotea RETAren bajaren eta enpresa enplegu-emailearen kaleratzearen artean. Bi erregimenen bateragarritasun egoerak ez du izapide berezirik eskatzen egoera horretatik ateratzeko. Kaleratzean, RETAn baja emateko izapideak egin behar dira.

    Beste egoera bat RETAren baja da, langile autonomoak bere konturako lana sustatzeko udalen laguntza-lerroren bat jaso duenean. Autonomia erkidego gehienek itzuli beharrik gabeko diru-laguntzak ematen dituzte, 5.000 euro ingurukoak. Komunitate bakoitzak jarduera bakoitzaren beharren arabera diseinatzen ditu linea horiek, eta gutxieneko denbora bat ezartzen du onuradunak RETAn alta ematen jarraitu behar duen denbora gisa. Kasu horretan, baja denbora baino lehen erregistratzen bada, diru-laguntza itzuli egin beharko da. Behar den denbora iragan eta laguntza mota hori jasotzeko errendimenduari buruzko txosten guztiak aurkezten badira, baja aparteko kargarik gabe egiten ahalko da.

    RSS. Sigue informado

  • Hau interesa dakizuke:

    Infografiak | Argazkiak | Ikerketak