Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Banatu herentzia bizirik

Aukera onuragarria izan daiteke ikuspuntu fiskaletik, eta, gainera, oinordekoen arteko etorkizuneko gatazkak saihestea.

img_repartir dinero hd_ Irudia: Svilen Milev

Beren ondarearen zati bat oinordekoen artean aurreratzea erabakitzen duten gurasoek, hau da, hil aurretik ondasunen zati bat banatzea erabakitzen dutenek, ondorengoen arteko gatazkak ekiditen dituzte eta onura fiskalak lor ditzakete. Hala ere, artikulu honetan azaltzen den moduan, legearen arabera, dohaintza horiek herentziaren aurrerakin bat dira, eta hori kontuan hartu beharko da seme-alaba onuradunak dohaintzaren balioa ken dezan.

Bizirik dagoen herentziaren abantailak

Img repartir dinero art
Bizirik dauden ondasunak hainbat modutan transmiti daitezke. Guraso batzuek seme-alabetako bati oparitzen diote etxea, eta besteei, berriz, diru-ekarpen bat.’ Beste batzuek nahiago izaten dute une jakin batzuetan dirua transferitzea egoera zailei aurre egiteko. Transmisio-mota horiekin, ondarea zatitu egin daiteke, eta testamentugileen heriotzaren ondorengo liskarrak testamentu-judizioetan ere amaitzea saihestu, baita liskarrak, gatazkak eta familia-hausturak ere. Praktika hori onuragarria izan daiteke familia osoarentzat, ikuspegi legal, fiskal eta psikologikotik. Hala ere, familiako ezein kidek dohaintza horiek ezeztatzeko, Kode Zibilak ezartzen dituen baldintza batzuk ere bete behar dira. Komeni da jakitea zenbateraino den onuragarria transmisio hori egitea eta zer kostu duen.

Ezeztatzerik izan ez dadin, Kode Zibilak ezartzen dituen baldintza batzuk bete behar dira.

Dohaintzak (“herentzia bizirik” formula izendatzeko terminoa) nahiz oinordekotzak (herentzia konbentzionalak) legeria eta zerga-tasa berak arautzen dituen arren, zenbait hobari lor ditzake zergadunak hil aurretik bere ondasunen zati bat ematen badu. Hauek dira azpimarragarrienak:

  • Tributuen murrizketa. Pertsona batek dohaintza bat jasotzen duen unetik, onuradunak (dohaintza-hartzaileak) bere gain hartu behar du Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zerga, dohaintzen modalitatean. Hala ere, lehenengo abantaila dohaintza erregistratzen den autonomia-erkidegoak baldintzatuko luke, gai horiek arautzeko eskumena baitute. Hala ere, gero eta autonomia erkidego gehiagok sartzen dituzte kuotan murrizketak edo hobariak, dirua jasotzen dutenek Dohaintzen gaineko Zerga gutxiago ordain dezaten.

    Dohaintza egin aurretik, gainera, jakin behar da nork ordainduko duen. Ondasunak jasotzen dituzten herritarrek egingo dutela ezartzen du legeak. Baimena ematen duen pertsonak kasu jakin batzuetan bakarrik egin beharko du.

  • Higiezinen dohaintzetarako araudi bera. Legeria desberdina da emandako ondasuna higiezinen jabetza bada. Hala ere, komunitate gehienak bat datoz araudi horretan, eta zerga oso hobarituta dago, bai etxebizitza bat erosteagatik, bai enpresa bat sortzeagatik.

    Indarrean dagoen legearen arabera, Dohaintzen gaineko Zergaren tarifa jaso beharreko ondasunen balioaren %7,5etik %34ra bitartekoa da. Propietateen balioa 800.000 eurotik gorakoa bada, Administrazioa haren herenarekin gera liteke zergaren ordainketei aurre egiteko.

  • Dohaintzak epeka egitea. Dohaintzen zerga-erregimena zorrotzagoa den erkidego batzuetan, epekako dohaintzak egin daitezke, eragin fiskala txikiagoa izan dadin. Andaluzia, Extremadura, Asturias, Aragoi, Galizia, Kantabria eta Gaztela-Mantxa. Ondorioz, seme-alaba bati 100.000 euroko balioa duten ondasunak eman nahi izanez gero, dohaintza hori hainbat ordainketatan zatitu daiteke. Horrela, kopuru horri dagokion tasa aplikatzea saihestu ahal izango da, eta tasa apalago batean tributatu, dohaintzak 10.000 eurotik gorakoak ez badira.

    Hala ere, aukera hori erabili ahal izateko, baldintzaren bat bete behar da. Zerga-murrizketez baliatu ahal izateko, hiru urte igaro behar dira dohaintzen eta lau urteren artean, bizirik egiten den azken dohaintzaren eta testamentugilea hil ondoren egiten den herentziaren banaketaren artean.

    Epe horiek errespetatzen ez badira, dohaintzen metaketa egongo da: horien balioa batuko da, bien baturari legokiokeen zerga-tasa kalkulatuko da eta tasa hori bigarren dohaintzari aplikatuko zaio.

  • Bizilekuz aldatzea. Beste eskualde bateko zerga-abantailez baliatzeko beste aukera bat zerga-egoitza aldatzea da. Ez da ez erraza ez azkarra, epe batzuk ere errespetatu behar baitira. Bai oinordetzei bai dohaintzei dagokienez, zenbait urte igaro behar dira. Legeriak ezartzen du zergaduna azken bost urteetan luzaroago bizi izan den autonomia-erkidegoko zerga-araubidea aplikatuko dela. 2005etik hona bi eskualdetan bizi izan bada, bigarrenaren zerga-erregimena aplikatzeko, bertan gutxienez bi urte, bost hilabete eta egun bat bizi beharko da.

Emailearen betebeharrak

Zergak ordaintzeko betebeharra izateaz gain, dohaintza-emaileek ere Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren (PFEZ) bidez ordaindu behar dute. Hori gertatzen da eskuratzearekiko balioa aldatu duen edozein propietate eskualdatzen denean (pisuak, akzioak, funtsak, etab.). ): Errentaren Aitorpenean gainbalio orokorrak ordaindu beharko dituzte.

Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren bidez ere ordaindu behar dute emaileek.

Dohaintza-emaileek eskualdaketa balioa -dohaintzan ematen den unean ezartzen dena- eskurapen balioari edo bere garaian ordaindutako prezioari kenduz sortzen den aldearen %19 eta %21 bitartean ordaindu beharko dute. Hala ere, behin betiko tributazioa balio hori 6.000 eurotik gorakoa den ala ez izango da.

Urtebetetik gorako ondasun higiezin bat dohaintzan emanez gero, dohaintza-emaileak hirilurren balio igoeraren gaineko zerga edo gainbalioak ordaindu beharko dizkio dagokion udalari.

Legearen araberako mugak

Dohaintzen abantailetako bat da familia-ondarea bizirik banatzen dela eta parte hartzen duten pertsona guztien iritziak ezagutzen direla. Hala ere, sistema horren lehenengo mugetako bat da dohaintzaren bidez ezin dela herentzian eman edo jaso daitekeena baino gehiago jaso: jaraunspeneko ondasunen balioaren bi heren utzi behar zaizkie seme-alabei. Herenetako bat seniparte hertsiarena da (nahitaezko jaraunsle guztiei dagokie), eta bestea, hobetzekoa.

Legediaren arabera, dohaintza herentziaren aurrerakin gisa egiten den ondasunen banaketa da. Hau da, haur bati zerbait oparitzen bazaio, ez da egoera hobetu nahi delako, baizik eta bizirik dagoen herentziaren zati bat eman nahi zaiolako.

Dohaintzaren bidez ezin da herentzian eman edo jaso daitekeen kopurua baino gehiago eman edo jaso

Arazoa sortzen da dohaintza egitean ez denean kontuan hartzen haren balioa, ez eta gainerako oinordekoengan eta ondorengotzaren unean izango duen eragina ere. Egoera horren aurrean, bizirik dauden dohaintza horien onuradun izan ez diren oinordekoek banaketari aurka egin diezaiokete. Hori saihestu liteke:

  • Gurasoen ondare osoa kalkulatzen bada, hala nola etxebizitza, bigarren egoitzak, aurrezteko produktuak, burtsako inbertsioak, etab.

  • Ondasunen baterako balio horren bi heren bereizten badira: herena jaraunsle guztiei dagokie eta bestea horietako bati. Kalkulu horiek egin eta seme-alaba bakoitzari legez zer dagokion jakin ondoren, bizirik dauden dohaintzak egin daitezke.

Ondorengoek dohaintzen bidez jasotzen dituzten ondasunen balioa oinordetzaren unean edo gurasoak hil ondoren dagokien jaraunspenari kendu beharko zaio.

Etorkizuneko gatazkak saihesteko, ahalik eta zehaztasun handienarekin egin behar dira dohaintzak, ondarearen balioa aldatu egiten baita eta azken emaitza alda baitezake. Horrela, oinordeko guztien artean modu proportzionalean egiten badira, oro har, oinordetzaren unean ez da inolako ukiturik egin beharko, ez baitzaie kalterik egingo legezko oinordekoei.

NON DA MERKEAGOA?

Autonomia erkidego bakoitzak bere legeria ezartzen du. Beraz, ez da gauza bera Madrilgo Erkidegoan dohaintzan ematea, non zerga ia kuotaren %100ean hobarituta baitago —eta kasu gehienetan—, edo Andaluziako erkidegoan ematea, zerga-onurak oso txikiak baitira eta azken kostua oso garestia baita.

Madrilgo Erkidegoan bezala, Katalunian, Valentzian, Murtzian, Errioxan, Gaztela eta Leonen, Kanarietan eta Gaztela-Mantxan ere etekina atera dakioke murrizketa horri. Hala ere, komunitate bakoitzak baldintza desberdinak ezar ditzake, eta ez die beti uzten herritar guztiei neurri berean murrizten. Eskualde batzuetan, zergadunaren errentaren araberakoa izango da, hala nola Gaztela eta Leonen. Beste batzuetan, ordea, ezin da adin-muga gainditu.

    Asturias. Murrizketa %99koa da enpresen eskualdaketetarako, bost milioi eurotik beherakoa.
  • Aragoi. 300.000 eurotik beherako dohaintzetan, ez da eskritura publikoa eskatzen %100eko kenketa egiteko.
  • Katalunia. 275.000 euro edo gutxiagoko herentzietan, gurasoengandik seme-alabengana, ez da zerga ordaindu beharko.
  • Kantabria. % 99, % 95 edo % 90eko kenkariez baliatu ahal izateko zerga-oinarriaren zenbatekoa murriztu da.
  • Gaztela eta Leon. Murrizketez baliatzeko, azken ekitaldiko PFEZren diru-sarrerak hartuko dira kontuan.
  • Murtzia.’ Familia ugariei aplikatzen zaie zerga, baldin eta dohaintza ohiko etxebizitza erosteko bada.
  • Nafarroa. Salbuespena familiako negozioen dohaintzetan eginen da, baldin eta bost urtez aktibo badaude.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak