Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Bidegabeko kaleratzea

Kaleratze bidegabetzat hartuko da langilea baztertzen duenak azaldutako arrazoiak frogatu ezin direnean edo formazko baldintzak betetzen ez direnean.

img_despacho 1

Lan erreforma berria indarrean sartzearekin batera, lanean ari diren langileak gehien kezkatzen dituen gaietako bat kaleratzea da. Kontratua amaitzeagatiko kalte-ordainen zenbatekoa jaitsi egin da, eta handitu egin dira lan-harremana prezio merkeagoan amaitzeko argudia daitezkeen arrazoiak. Langile batek uste badu kaleratzea bidegabea dela edo kalte-ordain handiagoa dagokiola, adiskidetzera jo dezake edo auzibidera jo.

Kaleratzea: noiz jo daiteke bidegabetzat?

Irudia: David Wall

Espainian kaleratze mota bat baino gehiago dago, kaleratzearen arrazoien arabera. Baina, batzuetan, diziplina- edo objektibotasun-arrazoiengatik kontratua iraungitzean, bidegabeko kaleratzea ezkutatzen da.

Baina ez dira objektibo edo diziplinazko kaleratze guztiak. Batzuetan, bidegabeko kaleratzea da, eta langileak legezko tresnak ditu horren aurka egiteko.

Lan erreformaren ondoren bidegabe kaleratzeagatik, kalte-ordaina 33 egunekoa da lan egindako urte bakoitzeko.

Kaleratze bidegabeaz hitz egin daiteke egoera hauetan:

  • Kaleratzeko arrazoirik adierazten ez bada, ezin bada frogatu aipatutako arrazoia benetakoa dela edo behar bezain larria ez dela, bidegabetzat jo daiteke.

  • Baldintza formalak betetzen ez direnean ere bai. Arrazoi objektiboengatik kaleratzea ahoz egiten bada edo arrazoiak gutunean agertzen ez badira, kontratua bidegabeki iraungi daiteke.

  • Gauza bera gertatuko litzateke diziplinazko kaleratzean gertakariak arrazoitzen ez badira edo ordezkari sindikalei aurretik entzunaldirik ematen ez bazaie.

Eskutitzean bidegabeko kaleratzea dela ere onar daiteke eta langileari dagokion kalte-ordaina eman.

Bidegabeko kaleratzeagatiko kalte-ordaina, azken lan erreformak indarra hartu baino lehen, 2012ko otsailaren 12an, 45 egunekoa zen lan egindako urte bakoitzeko, eta, gehienez, 42 hilabetekoa. Egun horretatik aurrera, 33 egunera jaisten da lan egindako urte bakoitzeko, eta 24 hilabeteko muga du.

Langileen eskubideak orain arte mantendu dira; beraz, gaur kaleratutako pertsona bati 45 egun dagozkio lan egindako urte bakoitzeko, 2012ko otsailaren 12ra arte, eta 33 egun hortik aurrera.

Kaleratzea nola erreklamatu

Langilea ez badago ados kontratua amaitzearekin edo kalte-ordaina jasotzearekin, 20 egun baliodun ditu kaleratzea gertatzen denetik -ez dira kontatzen larunbatak, igandeak, jaiegunak…- erreklamazioak egiteko.

Kaleratzea bidegabea bada, langilea berriz onar daiteke edo kalte-ordaina eman.

  • Aurretiazko adiskidetzea. Auzibidera jo aurretik, aldeen arteko akordioa lortzen saia daiteke Bitartekotza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzuaren bidez. Bateratze-txartela aurkezteak bertan behera uzten du iraungitze-epea. Adiskidetzen saiatu eta hurrengo egunean hasten da epea, edo, bestela, 15 egun igaro ondoren, baina demanda aurkezteko erabilitako egunak ez dira jada erabilgarri daudenak. Langilea kaleratzen den unetik bost egun behar badira bitartekaritza eskatzeko, 15 besterik ez du izanen auzitegietan demanda tramitatzeko.

    Langilea ez bada aurkezten eta ez badu arrazoi justifikaturen bat alegatzen, ezetsi egiten da demanda. Enpresaria ez bada joaten, isuna ordaintzera behartu daiteke.

  • Bide judiziala. Alderdietako bat bitartekaritzaren emaitzarekin ados ez badago, auzibidera jo dezake.

    Demandan, adiskidetze-egintzaren emaitzaren frogagiria aurkeztu behar da, eta, gainera, honako hau adierazi:

    1. Antzinatasuna, lanbide kategoria, soldata, denbora eta ordaintzeko modua, lantokia, kontratuaren modalitatea eta iraupena, lanaldia eta kaleratu aurretik egiten zuen lanaren ezaugarri bereziak, halakorik bada.
    2. Kaleratzearen eraginkortasun-data, kaleratzea gertatu zen modua eta alegatutako gertakariak, jasotako jakinarazpenarekin batera edo, hala badagokio, edukiaren aipamena.

    3. Langilea ordezkari legala edo sindikala den, edo kaleratu aurreko urtean.

    4. Sindikaturen batean afiliatuta badago, kaleratzea ordezkari sindikalei entzun gabe egin delako alegatzen bada desegokitasuna.

    Epaiketan, enpresak, lehenik eta behin, kaleratze gutunean egotzitako egitateen egiazkotasuna frogatzeko jarrerak azaldu ditu. Ezin izanen ditu alegatu langileak jaso zuen komunikazio idatzian ageri diren bestelako arrazoiak.

    Epaian, epaileak bidezkotzat, bidegabetzat edo baliogabetzat joko du kaleratzea. Bidegabekotzat jotzen bada, langilea baldintza beretan onartu beharko da edo kalte-ordaina ordaindu. Lanera itzultzea ezinezkoa bada, kaleratzeagatiko kalte-ordaina ordaindu beharko zaio epaiaren egunera arte.

    Gainera, berriz onartzea erabakiz gero, langileak eskubidea du tramitazioko soldatak jasotzeko, hau da, kontratua amaitzen denetik jasotzen ez duen soldata.

    Demanda aurkeztu zenetik epaia eman arte 60 egun baliodun baino gehiago igarotzen badira, enpresak Estatuari erreklamatu ahal izango dio 60 egun horiek gainditzen dituen aldiari dagozkion izapide-soldatak ordain ditzala.

    Epaiarekin ados ez badago, goragoko instantzietan jar daiteke errekurtsoa.

Bidezko kaleratzeak

  • Arrazoi objektiboengatik kaleratzea. Langilea bere lanpostuaren aldaketetara, absentismora, ezgaitasunera edo arrazoi ekonomiko, tekniko, antolakuntzako edo produkzioko arrazoi jakin batzuetara egokitzen ez dela frogatzen bada, kaleratzea arrazoi objektiboen ondorio dela uler daiteke.

    Kasu horretan, idatziz jakinarazi behar zaio langileari kontratua amaitu dela, eta arrazoia adierazi. Une horretan, langilearen eskura jarri behar da lan egindako urte bakoitzeko 20 eguneko kalte-ordaina, eta 15 egun lehenago abisatzeko epea eman.

  • Diziplinazko kaleratzea. Gainerako langileei hitzez edo fisikoki irainak egiten bazaizkie, behin eta berriz lanera ez agertzea edo puntualtasuna, diziplinarik eza edo desobedientzia, konfiantza-abusua, errendimendua luzaroan eta nahita gutxitzea edo mozkortuta egotea, kaleratzea diziplina hutsegitetzat hartuko da.

    Langileari kaleratzearen berri emanen zaio eta kaleratzea eragin duten gertaerak eta ondorioak zein egunetan izango dituen azalduko da. Langilea sindikaturen batean afiliatuta badago, dagokion atal sindikaleko ordezkariei entzun beharko zaie aldez aurretik.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak