Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Bonu autonomikoak, dirua gal daiteke?

Ez da espero autonomia-erkidego jaulkitzaileek ez ordaintzea, baina bonu autonomikoak denbora baino lehen saltzeak galerak ekar diezazkieke inbertitzaileei.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2012ko martxoaren 14a
Img tijeras dinero Irudia: sanja gjenero

Udalak porrotaren inguruan, atzerapenak nominen kobrantzan, gutxieneko berokuntza duten ikastetxeak… Sektore publikoko ekonomiari buruzko albisteak okerrago doaz. Ahulezia, hain zuzen, ez da soilik Estatu zentralean nabaritzen: autonomia-erkidegoek ere pairatzen dute krisiaren gogortasuna. Horregatik, kontu ahulei eusten saiatzeko, batzuek zorra jaulkitzera jo dute aspalditik. Duela gutxi arte, ohikoak ziren bonu autonomikoak edo patriotikoak erakundeentzat, inbertitzaile handientzat. Hala ere, handizkako finantzaketarik ezagatik, autonomiak partikularrengana jo dute gastu larrienei aurre egiteko dirua lortzeko. Bere irabazi nagusia errentagarritasun handia da, 1.000 eurotik gorako inbertsioetarako %4 inguru. Hala ere, finantza autonomikoen egoera ikusita, inbertsiogileek zalantzak dituzte dirua galdu ote dezaketen. Printzipioz, ez da porrotik espero, baina komeni da produktuaren bertuteak eta arriskuak ezagutzea.

Nola funtzionatzen dute bonu autonomikoek?

Img tijeras dinero ar
Irudia: sanja gjenero

Autonomietako bonuen funtzionamendua Estatuko bonuen antzekoa da: erkidegoek Altxor Publikoari baimena eskatzen diote zorren jaulkipenak abian jartzeko. Oniritzia jaso ondoren, eskaintzaren baldintzak argitaratu dituzte beren Eskualdeko Aldizkarian. Baldintza horietan, ordaintzeko konpromisoa hartu duten errentagarritasuna, epea, gutxieneko inbertsioa eta finantza entitate jartzaileak eta banatzaileak sartu behar dira. Hasiera batean, bonu autonomiko bat errenta finkoko aktibo bat da, aldez aurretik finkatutako errendimendua eskaintzen duena eta mugaegunean osorik ordainduko dena.

Komeni da jakitea autonomia-erkidegoetako bonoak ez daudela Gordailu eta Inbertsioen Berme Funtsei atxikita

Bonu hauek deskontuarekin funtzionatzen dute: entitateak %4ko interesa eskaintzen badu, inbertitzaileak inbertsioaren %96 ordaindu beharko du. 10.000 euro inbertitu nahi badituzu, 9.600 euro utzi beharko dituzu eta, epemugan, 10.000 euro jasoko dituzu. 400 euroak bonuarekin egindako inbertsioagatik lortutako irabaziak dira.

Printzipioz, arrisku txikiko aktiboa da. Merkatuko egoera normaletan, entitate jaulkitzaileak (kasu honetan autonomia erkidego batek) epemugan ordaintzen du arazorik gabe adostutako zenbatekoa. Hala ere, gogoratu behar da bonu horiek ez daudela Gordailu eta Inbertsioen Berme Funtsei atxikita, eta, beraz, horien arriskua banku-gordailuena baino handiagoa dela, besteak beste. Hori dela eta, orain hazi egin dira produktu horien zalaparta, eta, aldi berean, handitu egin dira komunitate batek porrot egin ote dezakeen jakiteko aukerak eta zurrumurruak.

Autonomia-erkidego batek porrot egin dezake?

Legez, autonomia-erkidegoak ezin dira porrotean deklaratu. Haien legezko tratamendua ez da pertsona juridiko (enpresa) edo fisiko (partikular) batena bezalakoa, hartzekodunen konkurtsoaren prozedurari hel dakiokeena. Komunitateek ezin dute hartzekodunen konkurtsorik eskatu eta, gainera, beren ondasun gehienak enbargaezinak dira.

Printzipioz, beren finantzak administratzeko askatasuna dute, eta komunitate batek likideziarik ez badu, estatu zentralak ez du hori babestu beharrik. Itxura horretan, bonu autonomikoen inbertitzaileak ez du babesik. Baina lege-mekanismo ugarik ematen diote Estatuari arazoak dituzten komunitateei “laguntzeko” aukera: komunitateei kredituak eman diezazkieke edo zorren berritzeak onartu, larrialdi-kasuetan. Horrek pentsarazten du, hasiera batean, arazoak dituzten autonomiak egon arren, Gobernu zentralak ez diela horietako bati ere erortzen utziko. Horrek esan nahi du bonu-inbertitzaileek ez dutela galduko inbertitutako dirua.

Autonomietako bonuen ezaugarriak

Nolanahi ere, bonu autonomikoak ez dira gordailuak. Komeni da produktuaren legezko berezitasunak ezagutzea eta inbertitzaileak kapitala galtzeko dituen aukerak aztertzea:

Banku jakin batzuen bidez eros daitezke, autonomia-erkidegoek haiekin hitzarmenak sinatuta

  • Errentagarritasuna: bonu autonomikoen errendimendua da alderdirik deigarrienetako bat, inbertitzaileak gehien erakartzen dituena. 2010az geroztik, aktibo horiek abian jartzeko autonomia erkidego aktiboenek (Katalunia, Valentzia, Murtzia, Madril, Gaztela-Mantxa eta Gaztela eta Leon, Balear Uharteak…) partikularren artean bonuak jarri dituzte, %4tik gorako errentagarritasunarekin.

    Itzulera oso interesgarria da, kontuan hartzen badugu interes-tasa ofizialak %1 direla orain (iaz %1,25 ziren). Egia esan, bonuak bankuetan merkaturatu dira, errentagarritasun handiko gordailuaren ordez (antzeko tasak eskaini ditu). Bi finantza-produktuak antzekoak dira alderdi horretan: errentagarritasun finkoa eta “bermatua” eskaintzen dute, betiere inbertitzaileak mugaegunera arte irauten badu.

  • Epeak: bonuak epe laburretan jaulkitzen dira, normalean urtebetean edo bitan, gehienez ere. Bermatzen dituzten interes tasak urtekoak dira. Inbertsiogile batek 10.000 euro bideratu zituen Kataluniako Generalitateko bonu batera bi urterako %4,25, eta 900 euro jasoko ditu irabazi gordin gisa (425 euro inbertsioari eusten dion ekitaldi bakoitzeko).

  • Saldu aurretik: epemuga baino lehen dirua itzultzea da autonomietako bonuen ahulguneetako bat. Errenta finkoko tituluak direnez, merkatu antolatu batean kotizatzen dute, eta prezioak etengabe aldatzen dira. Inbertitzaile partikularrak merkatu horretara jo beharko du bere tituluetarako eroslea aurkitzen saiatzeko. Bigarren mailako errenta finkoko merkatu horretan (bonu autonomikoek kotizatzen dute), albiste txarrak islatzen dira tituluen mugimenduetan.

    Burtsan gertatzen den bezala, bertan kotizatutako tituluek prezioen beherakadarekin islatzen dituzte autonomia-erkidegoetako ekonomiaren bilakaera-aurreikuspen negatiboak. Gaztela-Mantxak jaulkitako bonuek beren balio nominalaren %53an kotizatzen dute (jaulki ziren), hau da, lehenago saldu nahi duen inbertitzaile batek inbertitu zuenaren %47ko galera hartu beharko luke bere gain. Horrek esan nahi du bonu horiekin dirua gal daitekeela. Hala ere, komeni da azpimarratzea inbertsioa epemugan mantentzen ez bada bakarrik galtzen dela. Inbertitzaileak bonuaren bizitza amaitu arte eusten badio, hitzartutako interesak eta inbertsioa jasoko ditu.

  • Gutxieneko inbertsioa: bonu autonomikoetan inbertitzeko gutxieneko kopuruak oso eskuragarriak dira; 1.000 eurotik gora eros daitezke, eta, oro har, kopuru horren multiploetan.

  • Non eros daitezke: eskaerak banku jakin batzuen bidez egin daitezke, eta horiekin autonomia erkidegoek lankidetza hitzarmenak sinatzen dituzte. Ohikoena da komunitateek beren eskualdeko kutxa aktiboenen laguntza eskatzea.

  • Informazioa sukurtsaletan: oso garrantzitsua da bonu horiek banatzen dituen bankuaren edo aurrezki-kutxaren komertzialak informazio fidela eta egiaztatua ematea erabiltzaileari. Erakundeek egiten duten akats okerrenetako bat da produktuak beren arriskuen berri eman gabe merkaturatzea.

    Bonuen kasuan, funtsezkoa da inbertitzaileari transmititzea bere aktiboa denbora baino lehen saldu eta bere dirua berreskuratu nahi badu errenta finkoko bigarren mailako merkatura jo beharko duela, likidezia eta negoziazioa murriztu egiten baitira. Egun batzuk edo aste batzuk behar izaten dira dirua eskuratzeko, eta, gainera, galerak izan ditzake.

Finantza autonomikoak hautsi egiten dira

Autonomia-erkidegoen zorra etengabe hazi da krisiaren azken urteetan. 2011ko hirugarren hiruhilekoaren amaieran, 135.151 milioi eurora iritsi zen, hau da, Barne Produktu Gordinaren %12,6, aurreko urteko epe berean baino %22 gehiago. Hau da serie historiko osoko zor autonomikoaren zifrarik altuena, Espainiako Bankuaren datuen arabera.

Zifrek erakusten dute eskualde-zorpetzea etengabe handitu dela 1995etik. Izan ere, urte bakoitzean errekor historikoa izan du, nahiz eta eskualdeetako gobernuek azken urteotan aurrekontu-egonkortasunerako konpromisoa hartu duten. Zorraren bolumen handiena duen autonomia-erkidegoa Katalunia da (39.269 milioi euro), hau da, erkidegoetan metatutako zor guztiaren %28,9.

Distantzia jakin batera, Valentziako Erkidegoa dator (20.469 milioi euro), bigarren tokian, Madrilen aurretik, 15.191 milioi euroko zorra baitu. Hiruren artean, eskualdeko zorpetze osoaren %55,47 metatzen dute.

Ondoren, Andaluzia (13.738 milioi euro), Galizia (6.971 milioi), Gaztela-Mantxa (6.612 milioi), Euskadi (5.355 milioi), Gaztela eta Leon (5.090 milioi euro), Balearrak (4.501 milioi), Kanariak (3.419 milioi), Aragoi (3.388 milioi) eta Murtzia (2.759 milioi)

Hauek osatzen dute zerrenda: Extremadura (2.011 milioi), Nafarroa (2.075 milioi), Asturias (2.042 milioi), Kantabria (1.329 milioi) eta Errioxa (933 milioi).

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak