Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Burtsako artekariak: seriotasuna eta gardentasuna

Burtsako agenteek aldizka eman behar dizkiete kontuak agintariei beren jarduerari buruz.
Egilea: Carlos Astorelli 2009-ko urtarrilak 17
Img invertir bolsa
Imagen: EMiN OZKAN

Madoff maula itzalez josia dago, baina gardentasuna eta seriotasuna ditu ezaugarri. Espainian, hain zuzen, legeak ez du baimentzen bere kontura egiten diren produktuen salerosketan aritzen diren korridore independenteak egotea. Horrek esan nahi du burtsako artekariek lanlotuta egon behar dutela sozietateekin edo balore-agentziekin, eta haien izenean jarduten dutela beren produktuak sustatuz eta salduz. Gainera, burtsako agenteek beren jardueraren berri eman behar diete agintariei aldizka.

Bitartekariak

Burtsako artekariak eskuarki burtsako edo inbertsioko agente gisa ezagutzen dira enpresa bati lotuta daude, eta enpresa horrek aginduak jaso eta finantza-tresnak erosten ditu, hala nola balore-burtsan kotizatzen duten bonuak, akzioak edo tituluak. Eskuragarri dauden finantza-produktuei buruz inbertitzaileei aholku ematen dieten profesionalak dira, eta bitartekari gisa jarduten dute jaulkitzaileen (akzioak saltzen dituzten enpresen) eta inbertitzaileen (akzio horietan inbertitzen dutenak beren kotizazioekin etekinak lortzeko) arteko tituluen eta balioen negoziazioan, eta haiek egiten dituzte salerosketa-transakzio guztiak Balore Burtsaren bidez.

Burtsako artekariek sozietateei edo balore-agentziei lanlotuta egon behar dute, eta haien ordezkaritzan jardun

Espainian, Balore Merkatuaren Batzorde Nazionalean (CMNV) erregistratuta ez dagoen pertsona edo enpresa batek ere ezin du inbertsio-zerbitzuen enpresa gisa jardun, ez enpresa baten ordezkari gisa, ez enpresa horrek erakunde horretan deklaratuta, ez eta finantza-aholkularitzako enpresa gisa eratutako pertsona fisiko gisa ere. Balore Merkatuari buruzko 24/1988 Legeak jarduteko zenbait baldintza ezartzen ditu, eta bai enpresak bai baimendutako ordezkariak erakundearen web orrian ezagut daitezke. Hori, zalantzarik gabe, segurtasun-tresna da bezeroarentzat, eta inbertsio-agente bat aukeratzeko unean lagungarri izan dakioke.

Burtsako lasterkari izateko baldintzak

Nor izan daiteke burtsako agente? Gaitasun profesionala, finantza-munduaren ezagutza, bere eragiketak edo bere bezeroentzat egindakoak babesteko kaudimen ekonomikoa eta ohorea dira Balore Merkatuaren Legeak burtsan jarduteko ezartzen dituen baldintzak. Hala, lasterkariak, oro har, ekonomia eta finantzen arloan lizentziatutako unibertsitateko profesionalak dira, eta CMNVk arau orokorren bidez ezartzen dituen likidezia-baldintzak bermatu behar dituzte, bezeroei eskaintzen dizkieten eragiketen izaeraren, zenbatekoaren eta negoziatzen duten tresna-mota kontuan hartuta. Era berean, egiten dituzten eragiketei buruzko informazioa eman behar dute, eta urtero ikuskatzen dituzte beren kontuen egoera kontrolatzen duten kanpoko agente independenteek.

Baldintza horiez gain, burtsako lasterkariek zenbait portaera-arau bete behar dituzte:

  • Balore-sozietate bakar batentzat edo enpresa-talde bereko beste batzuentzat bakarrik jardutea.
  • Ezin dute bezeroengandik finantza-tresnarik edo dirurik jaso (ezta aldi baterako ere).
  • Ezin dute inolako ordainsari edo komisiorik jaso bezeroei egiten dizkieten eragiketengatik, lan egiten duten enpresak kobratzen dituenez gain.
  • Balore Merkatuaren Batzorde Nazionalaren erregistroetan inskribatuta egon behar dute, eta baja eman behar zaie ordezkatzen duten agentzia edo sozietatetik lanbidez bereizten direnean.
  • Ohore enpresarial edo profesional nabarmena erakutsi behar dute. Adibidez, ez dute arrazoi judizialik izan behar, ezta poliziaren aurrekaririk ere, eta ibilbide profesionalean merkataritzako arauak bete behar dituzte.
  • Aholkularitza edo kudeaketa

    Burtsako artekariaren zereginetako bat burtsako negozioei buruzko aholkularitza ematea da, merkatuko balioen gorabeherak aztertu eta bezeroei jakinaraztea, eta inbertsiogile bakoitzaren errentagarritasun-itxaropenei, aukerei eta arriskua hartzeko gaitasunari egokitutako inbertsio-sorta bat proposatzea. Hala ere, inbertsio-zerbitzuen enpresa guztiek ez dute ahalmenik beren bezeroen izenean produktuak erosteko.

    Alde horretatik, bada lege-figura bat, finantza-aholkularitzako enpresa (EAFI), sozietate anonimo bat edo pertsona fisiko bat izan daitekeena, eta erraz nahas daitekeena Burtsa artekariarekin. Enpresa edo pertsona horiek inbertsiogileei aholku ematen diete finantza-produktu jakin batzuk erosteko arriskuari eta egokitasunari buruz edo zenbait inbertsio-pakete, industria-estrategia edo kapital-egiturari buruz, baina legez ez daude gaituta balore-burtsan jarduteko. Bezeroen egoera aztertzen dute eta inbertsio-txostenak egiten dituzte. Gainera, balore-gizartearekin edo zorroen kudeaketarekin bitartekari gisa lan egin dezakete, baina ezin dituzte inbertitzaileak ordezkatu gomendatzen dituzten produktuak erosiz.

    Akzioak, bonuak edo tituluak erosi nahi izanez gero, inbertsioa garestitzen duen bitartekaritza oro saihestea komeni da.

    EAFIak ez dira burtsako artekariak, beren zerbitzuagatik kobratzen duten aholkulariak baizik. Horregatik, edozein motatako akzioak, bonuak edo tituluak erosi nahi izanez gero, komeni da zuzenean zorroen kudeatzaileengana edo balore-agentzietara jotzea, inbertsioa garestitzen duen bitartekaritza oro saihesteko.

    Zenbat irabazten du burtsako artekari batek?

    Enpresa bateko langile gisa, burtsako artekariek hileko soldata bat irabazten dute, beren kalifikazio profesionalarekin bat datorrena, eta komisioak, enpresaren ordezkari gisa egiten dituzten eragiketen kopuruaren arabera. Oro har, zenbait produktu eta arlotan espezializatzen dira, hala nola inbertsio-funtsetan, gerokoetan, bonuetan eta abarretan, eta enpresa bakoitzaren politikaren arabera aldizka ezarritako helburuen eta errendimenduaren araberako ehunekoak gehitzen dizkiote soldatari.

    Akzioak erosi eta saltzeak, oro har, salerosketa-komisioak edo artekaritza- eta zaintza-komisioak sortzen ditu, eta komisio horiek aldatu egiten dira negoziatzen den zenbatekoaren, bitartekarien gastuen eta eragiketak egiten diren merkatuaren arabera. Burtsako kanona da gastu horietatik ezagunena, eta kopuru hori ez da aldatzen korridore batetik bestera. Egiten diren eragiketengatik Burtsak jasotzen duen zenbatekoa da, eta kopuruaren arabera ezartzen da:

    • 30 eurotik beherako zenbatekoei ez zaie kanonik aplikatuko.

    • 30,1 eurotik 300 eurora, 1,10 euro.
    • 300,1 eurotik 1.500 eurora, inbertitzaileak 4,85 euro ordainduko ditu.
    • Horrela, hurrenez hurren, 13,40 euro bitarte, 300.000 euro baino gehiago inbertituz gero.

    Salerosketa-komisioak erosketa-eragiketetan zein akzioak saltzean aplikatzen dira, eta inbertitutako zenbatekoaren ehuneko bat da. Kontzeptu hori aldatu egiten da, halaber, lan egiten den merkatuaren arabera: estatukoa edo nazioartekoa. Normalean, bi sistema erabiltzen dira horiek kobratzeko: batetik, 7 eta 30 euro arteko tarifa finko baten bidez, eragiketa nazionaletan; eta, bestetik, sistema misto baten bidez, kopuru finko bat eta inbertitutako efektiboaren %0,15 eta %0,4 artekoa, eragiketa nazionaletan, eta %0,15 eta %0,65 artekoa, nazioartekoetan.

    Gainera —nahiz eta erakunde batzuek kobratu egiten dizkiguten eta zenbatekoa gutxienekoa den—, zaintza- eta artekaritza-komisioak daude. Lehenbizikoa zorroko akzioei eusteagatik finantza-erakundeek kobratzen dutena da, eta akzioen kotizazio eta posizioaren arabera kalkulatzen da: hilero, hiru hilean behin, sei hilean behin edo urtean behin kobratzen ahal da. Artekaritza-komisioa bankuek edo kutxek inbertsore baten tituluak erosteko agindua burtsa-artekari batera aldatzeagatik kobratzen dutena da, eta ez da inoiz inbertsioaren benetako balioaren ehuneko erdia baino handiagoa.