Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Dohaintza bat egiteko hamar gako

Dohaintza librea da, baina nahitaezko oinordekoei dagokien ondare-zatiak mugatzen du.

Img repartir dinero Irudia: Svilen Milev

Familia askok bizi duten egoera ekonomiko txarraren ondorioz, kasu batzuetan, gurasoek herentziaren zati bat beren ondorengoei aurreratzea erabaki dute, orain inoiz baino gehiago laguntza behar baitute aurrera egiteko. Dohaintzaren bidez, beren ondarearen zati bat eskualda diezaiekete seme-alabei. Baina ez da ezinbestekoa transmisioa senideen artean egitea: dohaintzak lagunei, fundazioei edo gobernuz kanpoko erakundeei ere egiten zaizkie. Kasu batzuetan, emaileek kenkari fiskalak izan ditzakete, eta hartzaileek, berriz, beren ondarearen gehikuntza zergapetzen duten zergak ordaindu behar dituzte.

1. Zer da dohaintza bat?

Img repartir dinero articulo
Irudia: Milev

Dohaintza kontratu bat da, eta, haren bidez, pertsona batek beste bati lagatzen dio bere ondarearen zati bat, onura ateratzeko. Dohaintza egiteko, hau eman behar da:

Legeak aukera ematen du ondarea emateko, baita pentsatutakoei eta jaio gabekoei ere.

  • Emailearen pobretzea . Ondare-gutxitze hori gertatzen ez bada, ez dago dohaintzarik. Ez legoke interesik gabeko mailegu batean edo objektu baten aldi baterako lagapenean -bizikleta batean-, denbora igarota itzuli egiten delako eta ez duelako emailearen ondarea murrizten.

  • Hartzailea aberastea . Ondarea handitzen bada gertatzen da. Ondasun bat jasotzen duenean gerta daiteke, baina baita beste kasu batzuetan ere, zor batetik askatzen denean bezala.

  • Liberaltasun-asmoa . Horrek esan nahi du emaileak pertsona bati onura atera nahi diola.

  • Dohaintzaren onarpena . Lagapen mota hori kontratu gisa ulertzen denez, ondorioak izateko beharrezkoa da dohaintza jasotzen duenak onartzea.

2. Nork eman dezake

Dohaintza-emailea da bere ondasunen zati bat beste pertsona bati ematen diona, horrek dakarren ondarea gutxituz. Kontratatzeko eta ondasunak izateko gaitasuna duten pertsona guztiek dohaintza egin diezaiekete hirugarrenei. Hortik ondorioztatzen da ezin dutela eman:

  • Legez ezgai deklaratu diren pertsonak, bereizteko gaitasuna falta bazaie.

  • Adingabeak, balio gutxiko ondasunak bakarrik eman ahal izanen baitituzte.

  • Hartzekodunen konkurtsoari lotutako pertsonak, beren ondasunak libreki ez dituztelako.

3. Nork jaso dezake dohaintza bat?

  • Dohaintza baten hartzaileari dohaintza-hartzaile deritzo, eta ondasuna lortzean aberasten da. Dohaintza bat onartzeko gaitasuna dute legeak horretarako bereziki ezgaiturik ez dauden subjektu guztiek. Oro har, edozein pertsona fisiko edo juridiko izan daiteke dohaintza-hartzaile.

  • Legeak aukera ematen du ondarea emandakoei eta jaio gabekoei ere lagatzeko. Kasu horretan, dohaintza onartu egin beharko dute, Kode Zibilean ezarritakoaren arabera, “beren jaiotza egiaztatu izan balitz legez ordezkatuko lituzketen pertsonek”. Beraz, oraindik jaio ez den ume bati dohaintza egin dakioke, gurasoetako batek onartzen badu.

  • Hala ere, dohaintzak baldintzaren bat edo ordainketaren bat ezartzen badu – lagatako ondasunaren balioa baino txikiagoa -, kontratatu ezin duten pertsonek -haurrak, legez ezgaituak direnak- ezin izango dute dohaintza-mota hori onartu beren legezko ordezkarien esku-hartzerik gabe.

4. Zer eman daiteke

  • Dohaintzak emailearen edo haren zati baten ondasun guztiak har ditzake, baldin eta, jabetza osoan edo gozamenean, bere egoerari dagokion egoeran bizitzeko behar dena gordetzen badu.

  • Dohaintzak ezin du etorkizuneko ondasunik hartu, dohaintza-emaileak dohaintzaren garaian erabili ezin dituenak.

  • Hala ere, Kode Zibilak dio inork ezin duela testamentuz eman edo jaso dezakeena baino gehiago eman edo jaso dohaintzaren bidez. Hori da ondarea hirugarrenei lagatzea gehien mugatzen duen kasuetako bat, nahitaezko oinordekoei legez legokiekeen ondasunen banaketa mugatzen baitu. Aita batek ezin dio ondare guztia bere seme-alabetako bati eman, besteei ere zati bat egokituko litzaiekeelako herentzia gisa, eta senipartea errespetatzera behartuta egongo litzateke.

5. Ondasun higigarrien eta higiezinen arteko aldea

Kode Zibilak bereizketa bat ezartzen du ondasun higigarri bat -ibilgailu bat, bitxi bat…- eta higiezin bat -etxebizitza bat, lursail bat, etab.- ematean.

  • Ondasun higigarri bat ematea. Gauza higigarri bat ahoz edo idatziz eman daiteke. Ahoz egiten bada, emandako ondasuna aldi berean eman behar da. Baldintza hori betetzen ez denean, ez du eraginik izango eta idatziz egin beharko da, eta agirian jasotzaileak dohaintza onartu duela jaso beharko da. Kontratua denez, dohaintza-hartzaileak eska dezake ezarritakoa betetzea eta ondasuna lortzea.

  • Ondasun higiezin bat ematea. Finka bat, pisu bat… bada, dohaintza baliozkoa izan dadin, eskritura publikoan egin behar da. Bertan adierazi behar dira dohaintzan emandako ondasunak eta dohaintza-hartzaileak ordaindu beharreko kargen balioa, halakorik bada.

    Hartzaileak transmisioa onartzea ere ezinbesteko baldintza da. Dohaintza-eskritura berean edo banandutako beste batean egin dezake, baina ez du eraginik izango emailea bizi den bitartean egiten ez bada.

6. Dohaintza-motak

Dohaintza “inter vivos” (dohaintza-emailearen bizitzan ondorioak eragiten dituenean) edo “mortis causa” (hildakoan gertatzen badira ondorioak) egin daiteke. Azken horiek testamentu-oinordetzarako ezarritako arauei jarraitzen diete, eta “inter vivos” dohaintzak, berriz, kontratuen xedapen orokorrei lotuta daude.

  • Dohaintza hutsak. Dohaintza-emaileak bere ondarearen zati bat arrazoi zehatzik gabe laga dezake, besterik gabe hirugarren bati onura atera nahi diolako.

  • Ordainketa bidezko dohaintzak. Pertsona bati dohaintza-emaileari emandako zerbitzuengatik onura atera nahi zaionean gertatzen dira, eta ez da inola ere zor galdagarria. Lagun batek denboraldi batez beste bat zaindu badu edo gestio zail batzuk egiten lagundu badio, dohaintza-emaileak diru kopuru batekin eskertu diezaioke, objektu batekin…

  • Baldintzapeko dohaintzak . Emaileak zenbait baldintza bete behar ditu, dohaintzak ondorioak izan ditzan. Ondasuna ematen duenak etorkizunean baldintza bat betetzeko nahia adierazten du -zati bat pobreei banatzea, pertsona bat bisitatzea, aldian behin hilobi bat garbitzea.

  • Kostu bidezko dohaintzak . Hartzaileari dohaintzan emandakoa baino gutxiago ordainduko liokete. Dohaintza-emaileak 20.000 euro balio duen auto bat eman dio eta dohaintza-hartzaileak 5.000 euro bakarrik ordaindu ditu. Bere balioa baino txikiagoa den salmenta litzateke, eta diferentziari dagokionez dohaintzatzat hartuko litzateke, 15.000 euro.

7. Kontuan hartu beharreko beste alderdi batzuk

  • Dohaintza-emaileak aukera izanen du dohaintzan emandako ondasunetakoren bat edo haien kargura kopururen bat edukitzeko. Baina ondasun horiek edo horietako batzuk erabili gabe hiltzen bada, dohaintza-hartzailearenak izango dira.

  • Jabetza pertsona bati eta usufruktua beste bati edo batzuei ere ematen ahalko zaie. Kasu horretan, jabetza soila dohaintza-hartzaileari dagokio eta erabilera eta gozamena usufruktudunari.

  • Dohaintza zenbait pertsonari batera egiten zaienean, zati berdinetan egiten dela ulertzen da.

8. Dohaintza ezeztatzea

Hasiera batean, dohaintza, gainerako kontratuetan bezala, ezeztaezina da. Hala ere, salbuespen batzuk daude:

Inork ezin du testamentuz ematen edo jasotzen duena baino gehiago eman edo jaso dohaintzaren bidez.

  • Seme-alaben biziraupena edo ondorengotza. Seme-alabarik edo ondorengorik ez duen pertsona baten dohaintza guztiak ezeztatzen ahalko dira inguruabar hauetako bat gertatzen bada:

    1. Dohaintzaren ondoren, emaileak seme bat du, hil ondokoa izan arren.
    2. Bizirik dago dohaintza-emaileak ondasuna entregatu zuenean hilda zegoela uste zuen semea.
  • Dohaintza-hartzailearen eskersaria. Eskersaria emanen da kasu hauetan:

    1. Dohaintzaren hartzaileak pertsonaren, ohorearen edo dohaintza-emailearen ondasunen aurkako delituren bat egiten badu.
    2. Dohaintza-emaileari elikagaiak behar ez bezala ukatzen badizkio.
  • Kargak ez betetzea. Dohaintza-hartzaileak dohaintza-emaileak ezarritako baldintzaren bat betetzeari utzi badio, emaileak ezeztapena eska dezake.

9. Dohaintza-hartzailearentzako fiskalitatea

  • Dohaintza lortzen duten pertsonei, jasotzen dituzten ondasunen zerga likidatzea dagokie eta 30 eguneko epean egin behar dute, eskualdaketa egin eta biharamunetik hasita.

  • Nahiz eta lurralde nazional gehienetan eskatzen den, zenbait komunitatek koefiziente murriztaileak aplikatzen dituzte, eta koefiziente horiek, kasu batzuetan, zerga ezabatzea ekartzen dute.

  • Dohaintza-hartzailea bizi den autonomia-erkidegoan ordaintzen da, ondasuna higiezina denean izan ezik; kasu horretan, etxebizitza edo lursaila dagoen lekuan ordainduko da zerga, eta lurralde horretan dauden murrizketak aplikatuko dira.

  • Zerga tarteka ordaintzen da eta, dohaintzaren balioaren arabera, portzentaje handiagoa edo txikiagoa aplikatzen da. Tasaren zenbatekoa ezagutzeko, jasotako ondasunen benetako baliotik abiatu behar da eta kengarriak diren kargak eta zorrak kendu -hipoteka bat…-. Ondoren, eskualde horretan zergadunak dituen murrizketak kenduko dira eta, azken balioaren arabera, dagokion tarifa aplikatuko zaio.

  • Interesdunak talde jakin bateko kide izateagatik hobariak jasotzeko eskubidea badu, ordaindu behar duen kuota are gehiago murritz dezake. Autonomia-erkidego batzuetan, % 99ko beherapena aplikatzen da ondorengoei, aurreko ahaideei edo ezkontideei egindako dohaintzetan, eta, beraz, zerga ia lekukotza da.

  • Errenta Aitorpena egitean, dohaintza ere kontuan hartzen da hartzailearentzat dakarren ondare gehikuntzari dagokionez.

10. GKEei egindako dohaintzen fiskalitatea

Senideei edo lagunei egiten zaizkien ondare-lagapenez gain, pertsona batek GKE edo fundazio batekin lan egin dezake.

Horrelako dohaintzek onura fiskalak dituzte PFEZren aitorpenean. Erakunde horiei dohaintza egiten dietenek transferitutako zenbatekoaren %25era arte ken dezakete.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak