Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Enrique Arce eta Francisco Betés, "El mayor Activo" liburuaren egileak

Img Enrique Arcek elkarrizketa
Irudia: CONSUMER EROSKI

Aurreikuspenen arabera, Espainiako populazioa Europar Batasuneko zaharrena izango da 2050ean. 55 eta 64 urte bitartekoak, erretirotik hurbilen daudenak, funtsezko sektorea izango dira datozen urteetan. Hori da Enrique Arce eta Francisco Betés adituek “El mayor Activo” liburuan erabiltzen duten ideia nagusietako bat. Autoreen arabera, 55 urteko pertsona bat baldintza hobeetan dago gaur egun, aurreko mendeko 40ko hamarkadan adin horretako norbaitek baino lan egiteko; medikuntzak eta osasun-laguntzak bilakaera handia izan dute, eta gaur egungo adinez nagusiaren errendimendua atzoko adin ertainekoaren antzekoa da. Hori dela eta, oraindik eskaintzeko asko duten pertsona horien esperientzia eta lan-gaitasuna gehiago aprobetxatzeko eskatzen diete enpresei. Adibidez, ez dute datu bat ahaztu behar: Cervantesek 57 urterekin idatzi zuen Kixote.

55 urtetik gorako profesionalak gutxi baloratzen dira Espainiako enpresetan?

Francisco Betés: Egoera hori ez litzateke larria izanen baldin eta gutxietsitzat jotzen badira. Arazo nagusia da, gainera, pertsona askok berehala amortizatu beharreko objektu zaharkitutzat hartzen dituztela. Eta hori izugarria da.

Enrique Arce: Izan ere, enpresak oso aldaketa jarraituetara egokitu behar duen garaian bizi gara. Sineste faltsu bat zabaldu da: adinekoek gaitasun gutxituak dituzte, eta horrek eragotzi egiten die ezinbestean egokitzapen hori, akats larria.

Zer eskain diezaiekete adin horretako langileek gaur egungo enpresei?

LH : Bi alderditan gainditzen ditu langile nagusiak gainerako lankideak. Lehenengoa konpromisoa da. Gaur egun 55 eta 60 urte bitarteko belaunaldia ziur bizi izan da enpresa berea zela, eta, beraz, arduraldi osoz lan egin du urteetan zehar, eta hala jarraitzeko prest dago. Bigarren alderdia esperientziarena da. Nahiz eta gaur egun ezagutzak oso erraz zabaltzen diren teknologia berrien bidez, esperientziak aukera ematen du erabakiak errazago eta azkarrago hartzeko, eta erabakiak askoz gehiago asmatzeko.

AE : Kudeaketa- eta zuzendaritza-postuetan dauden adinekoen beste balio bat harremanetarako gaitasuna da, eta ibilbide osoan zehar zaindu duten harreman-sarea bera. Hau harreman-kapitala da, enpresarentzat balio izugarria duena.

Eta zer ekarpen egin diezaiekete adin txikiko lankideei?

LH Gertaera ukaezin batetik abiatzen gara: gaur egun gizartea gazteen estetikak menderatzen du. Hala eta guztiz ere, langile nagusiak konpromisoaren eta lanari emateko moduaren adibide bat eman dezake, eta enplegatzailearekin dituen harremanetan gazteen artean gaur egun nagusi den mertzenario-izaerari aurre egin behar dio.

AE : Gainera, idatzita ez dagoena irakats dezakete: ez da ahaztu behar informazioa, hau da, ezagutza esplizitua, inolako arazorik gabe badoa datu-baseetatik, jakintza, hau da, isilbidezko ezagutza, pertsonatik pertsonara baino ezin dela transmititu. Gai hori aldarrikatu egin behar da.

"Enplegatu nagusiak konpromisoaren eta lanaren adibide bat eman dezake, gaur egun gazteenen artean nagusi den mertzenario-izaerari aurre egin behar baitio".

Zergatik esaten da 55 urtekoak direla langileak balioa galtzen hasten diren adin-muga? Zergatik 55 urte eta ez 52 edo 60?

AE 52 urteaz ere hitz egin liteke, kontuan hartzen badugu asko direla adin horretan aurre-erretiroa hartu dutenak. Era berean, 60ko hamarkadaz ere hitz egin daiteke, kontuan hartzen bada bizi-itxaropena 80 urtera arte hazi dela. Hala ere, nolabaiteko eduki soziologikotik salbuesten ez den konbentzionalismoa da: 55. hamarkadak erretirorako atzerako kontaketaren hasiera dira, gaur egun 65 urte dituela. Europako Kontseiluak, berriz, 55 urte aipatzen ditu adinekoen enplegua bermatuko duten politika publikoak egiteko adina dela. Kontseiluaren Lisboako Agendan ezartzen denez, estatu kideek %50eko enplegu-tasa lortu beharko lukete 55 urtetik gorakoen artean.

Zer alderditan esan daiteke helduak ez direla hain lehiakorrak gazteenekin edo orain lan-merkatuan sartzen direnekin alderatuta?

AE Jarduera hiru alderditan sailka daiteke: fisiologikoan (zentzumen- eta mugimendu-trebetasunak), kognitiboan (ikasteko gaitasunak, oroimena eta gauzatze-denborak) eta harremanean (gizarte-trebetasunak). Bada, 55 urtetik gorakoek galerak izan ditzakete lehenengo bietan, baina, zalantzarik gabe, ez hirugarrenean. Gainera, balioekin lotura handiagoa duen beste maila batean, helduenek egonkortasun handiagoa ematen diote lanari.

Eboluzio demografikoari esker, urte batzuen buruan, Espainiak Europa osoko populaziorik zaharrena izango du. 55 urtetik gorako profesionalek protagonismo handiagoa izango dute inguruabar horretan?

AE : Enpresek ongi ustiatu gabeko lau talentu mintegi dituzte: gazteak, etorkinak, ezinduak eta helduak. Izan ere, azken horiek dira baliorik handiena dutenak, asko eta ondo eratuak izango baitira. Ezintasunik gabeko bizitzarako itxaropena, 65 urtetik aurrera, 12 urtekoa da, hau da, 77 urtera arte balioa ematen jarraitzeko aukera handiak daude. Gainera, ongi trebatutako pertsonak dira, karrerak egin eta esperientzia profesional biziak bizi izan dituztenak, eta, beraz, azken urteotan gizarte- eta enpresa-eraldaketa handiko jakintzaz beteak.

Zer egin behar du adineko pertsona batek lan-ikuspuntutik lehiakorragoa izateko?

AE : Zalantzarik gabe, aktibo egotea nolabait. Harremanak ez galtzea, edo topaketak erraztea, inguruan gertatzen denaz informatuta egotea, beren iritzi diferentzialak bizirik mantentzea, beren analisi-gaitasunean oinarrituta eta gazteengandik bereizten dituztenak, eta teknologia berrien gurdian sartzea.

Bat al datoz pertsona zaharrenak enpresan gertatzen diren aldaketa logikoen kontrako direla sinestearekin: teknologia berrietara egokitzea, nagusi gazteagoak onartzea, teknika berriak… Medidas de seguridad.

AE : Ez. Antzemandako esperientzia da kide zaharrekin taldeak zuzentzen dakiten buru gazteenek badakitela haiengandik beren ekarpena lortzen eta balio bihurtzen dutela, bakoitzaren autoestimua zaintzen jakinda. Aldaketetara egokitzeari dagokionez, aldaketa inposatzen bada, helduek ez ezik, denok egiten diogu aurre.

Aipa zenitzakete langile zaharrenen balioa egoki erabiltzen jakiteagatik nabarmentzen diren enpresen esperientzia batzuk?

AE : Aurre-erretiroko praktika historikoak gorabehera, finantza-sektorean ohartu dira adinekoak adin bereko bezeroen finantza-aholkulari bikainak izan daitezkeela eta hala direla. Oraindik gutxi dira adinekoengan pentsatutako praktikak egiten dituzten enpresak, baina hori egiten duenak lanaldi partzialeko kontratuak, lan partekatuak, telelana, erretiro progresiboa eta osasun laguntza eskaintzen ditu. Estatu Batuetan Volkswagenek aintzatespenak jaso ditu horregatik.

Espainian kasu asko daude?

LH Beno, gure herrialdean egoera horretan daude Botín jauna, Banco de Santander-eko lehendakari exekutiboa, edo González jauna, BBVAko lehendakari exekutiboa, Espainiako bi banku handienak. Baina beste garai batzuetako pertsonaiak ere nabarmentzen dira. Adibidez, Miguel de Cervantes, 57 urtetik aurrera Kixotek idatzi zuena, edo Kant, bere oinarrizko lana 60ko hamarkadatik aurrera idatzi zuena. Baina alpinismoa bezalako sektore gogorretan ere badira Carlos Soriaren adibideak; izan ere, 69 urterekin 8.000 metro baino gehiagoko gailurra igo nahi du 2008an.

AE : Beste adibide bat Luis Aragonés da, 70 urteko futboleko Espainiako selekzioa zuzentzen duena.

"Garrantzitsua da gizarteak aurreerretiratuen ahalmena nola erabili jakitea, bai prestakuntzari eta aholkularitzari dagokienez, bai GKEekiko lankidetzari dagokionez"

Ez du aipatzen ez igeltserorik ez meatzaririk

Kontuan hartu behar da eskuzko jarduera izan duten langileek tratamendu desberdina behar dutela. Haien errealitatea bestelakoa da, eta haien erretiroak progresiboagoa izan beharko luke, haien higadura fisikoan pentsatuagoa.

Orduan, erretiro-adina atzeratzearen aldekoak zarete?

LH Erretiro-adina 65 urtekoa da aurreko mendearen hasieratik, bizi-itxaropena 40 urtekoa zenean. Gaur egun, bizi-itxaropena 80 da. Erretiro-adina luzatu egin behar da, baina deskonpresio-aldiak ezarri behar dira 55 urtetik aurrera, pertsonei beren lana beste modu batera eman ahal izateko. Dedikazio partzialaz hitz egiteaz gain, prestakuntzarekin, hasten diren pertsonei laguntzearekin eta erakundeekiko harremanekin, aholkulariekin eta abarrekin zerikusia duten lanpostuez ari gara.

Zein aukera izan ditzake erretiratu berri den pertsona batek lan-ikuspegitik?

LH : Normalean, irteerak beren esperientziarekin zerikusia duten arlo guztietako prestakuntza, aholkularitza eta elkartasun-ekintzetan parte hartzea dira, GKEen edo erakunde erlijioso karitatiboen bidez. Kasu batzuetan, zenbait pertsonak unibertsitate-ikasketak hasi nahi dituzte, bizitza osoan interesgarriak iruditu zaizkien zenbait ezagutza zabaltzeko. Nolanahi ere, egia da nolabaiteko oreka behar dela jarduera erdiprofesionalaren eta aisialdiaren artean, bizi-kalitate interesgarria eta autoestimu-maila ona lortzeko.

AE Aukerak, oro har, gauzei logika jartzen jakitetik pasatzen dira. Trebakuntza, neurri handi batean, kaosa ordenatzea eta lasaitasunez egitea da. Helduak adituak dira horretan, aztertzeko gaitasun handiagoa dutelako.

Gizarteak, oro har, badaki biztanleriaren zahartze-prozesuaz?

LH : Bizi-itxaropena luzatuta, gizartea asko aldatzen ari da, eta ez da jabetzen jasaten ari den aldaketa izugarriaz. Prestatzen ari diren pertsonen heren bat, lanean ari diren heren bat eta erretiroa hartzeko eta erretiratzeko etapetan heren bat dituen sozietateak kide guztien balioa ekartzeko aukerari buruz hausnartu behar du.


Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak