Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Eremu publikoetako segurtasun bideokamerak: herritarren kexak gorantz

Bideozaintzako gailuek bide publikoan gertaerei aurrea hartzeko aukera ematen dute, baina herritar asko erorita sentitzen dira haien presentziaren ondorioz.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Astelehena, 2010eko ekainaren 21a
Img cartel vigilancia listado Irudia: Daniel Lobo

Erabiltzaileen segurtasuna lehentasunezko gaia da. Espainian zein munduko gainerako herrialdeetan, gero eta hiri gehiagok erabiltzen dituzte bideo-sistemak eremu publikoko gorabeherak kontrolatzeko eta prebenitzeko. Kaleetan indarkeria areagotzeak, lapurretak eta erasoak areagotzeak edo terrorismoa eta gerra-borrokak bezalako mehatxu globalek planetako hiri nagusietan gailu horiek jartzea erraztu dute. Baina herritar asko harrituta sentitzen dira auzoan edo jendea ibiltzen den lekuetan egoteagatik. Bideozaintza da, gaur, Datuak Babesteko Espainiako Agentziaren aurrean erreklamatzeko hirugarren arrazoia.

Bideokamerak: gero eta gehiago

Img cartel vigilancia articuloImagen: Daniel Lobo

Askatasuna ala segurtasuna? Eztabaida zaharra ez da inoiz hiltzen. Terrorismoak mehatxatzen duen eta gero eta indarkeria-indize handiagoa duen gizarte batean, badirudi bigarrena nagusitzen ari dela. Bideokamerak asko erabiltzen dira Europa osoan. Londresen, hamalau pertsonako ganbera bat dagoela kalkulatzen da. Europako Batasuneko gainerako hirietan, tasa askoz txikiagoa izan arren, azkar hazten da. Espainiako hiriguneak goranzko joera horren parte dira. Galiziatik Valentziara eta Kataluniatik Andaluziara, probintziako hiriburu guztiek eta tarteko hiri askok zaintza-kamerak dituzte bertako biztanleak, bisitatzen dituzten turistak eta, oro har, ondarea babesteko.

Batzuetan, gailuak jende asko pilatzen den lekuetan instalatzen dira, hala nola futbol-estadioetan edo metro-geltokietan. Beste batzuk, gutxi ibiltzen diren eremuetan edo eremu ilunetan, delituzko ekintzak egitea errazten dutenak. Badira, halaber, leku turistikoetan -karteristetatik gustukoenak-, auzo “gatazkatsuetan”, non kriminaltasun-tasak handiak diren, edo monumentu eta eraikin publikoen inguruetan ekintza bandalikoak jasan ditzaketen. Faktore komuna da bideokamerak gertaera gehien erregistratzen diren edo gertatzeko aukera gehien dituzten tokietan kokatzen direla.

2009an, 721 kexa formal aurkeztu ziren eta 117 zehapen aplikatu ziren.

Baina segurtasun-kameren instalazioa ez da handitzen den gauza bakarra. Herritar askoren salaketek eta kexek ere egiten dute hori, gailu horiek beren auzoan edo jendea ibiltzen den lekuetan egoteagatik mehatxatuta sentitzen baitira. Bideozaintza da Datuak Babesteko Espainiako Agentzian (AEPD) erreklamatzeko hirugarren arrazoia. Erakunde horrek arrazoi horrengatik egindako salaketak bikoiztu egin dira urtebetean. 2009an, 721 kexa formal aurkeztu ziren ia bi egunean, eta 117 zehapen aplikatu ziren.

AEPDren urtekariaren arabera, salaketak aurkezteko argudiorik erabilienak hauek izan ziren:

  • Kamerak daudela adierazten duen kartelik ez izatea.

  • Eremu publikoko irudiak grabatzea saltoki edo eraikinen barrutik.

  • Segurtasun enpresa egiaztatu batekin lortutako informazioa erabiltzeko kontraturik ez izatea.

Hiru galderek oso eztabaida interesgarria planteatzen dute segurtasun kolektiboa bermatzeko betebeharrari buruz, norberaren intimitaterako eskubidea urratu gabe, baita eremu publikoan ere. Baina funtsezko eztabaida horretatik haratago, salaketa eta zehapen ugaritzeak beste galdera praktiko batzuk planteatzen ditu, hala nola bideo-kameren erabilera arautzen duten legeak onartzea, non jar daitezkeen eta non ez, zein enpresak edo erakundeak dituen betebeharrak, grabatutako irudiekin zer gertatzen den eta zenbat denbora gordetzen diren.

Legezko kontrola

Bide publikoan bideo-kamerak instalatzea eta abian jartzea legez araututa dago. Pasadizokoen lasaitasunerako, arau bat baino gehiago dago haien erabilera arautzen duena. 4/1997 Lege Organikoak Estatuko segurtasun-indar eta -gorputzek gailu horien erabilera kontrolatzen du; AEPDren 1/2006 Instrukzioak, berriz, herritarren intimitaterako eta pribatutasunerako eskubidea babesten du. Bi araudiak, 596/1999 Errege Dekretua (lege organikoa nola garatu eta gauzatu behar den ezartzen duena) eta 23/1992 Legea (segurtasun pribatuaren funtzionamendua eta mugak arautzen dituena) bezala, herritar guztien eskura daude BOEren edizio inprimatu eta digitaletan.

Espainiako legeriak hiri-espazio publikoetan delinkuentziari aurrea hartzeko beharra eta pribatutasunerako eskubidea orekatzen ditu

Hona hemen indarrean dauden arauetatik ondorioztatzen diren ideia nagusiak:

  • Beste herrialde batzuetan ez bezala, Espainiako legeriak orekatu egiten ditu hiriko espazio publikoetan delinkuentziari aurrea hartzeko beharrak eta pribatutasunerako, intimitaterako eta norberaren irudirako eskubideak errespetatzea, baita bizikidetzako leku publikoetan ere.

  • Bi helburu daude bideokamerak erabiltzeko, eta biak prebentziozkoak dira. Lehena, herritarren bizikidetza bermatzea eta indarkeria errotik kentzea. Bigarrena delituak, hutsegiteak eta arau-hauste administratiboak prebenitzea da.

  • Kamera bat instalatzeko, kartela jarri behar da, bertan dagoela jakinarazteko. Eredu ofiziala bete behar du, eta leku ikusgarri batean egon, bai espazio irekietan bai itxietan.

  • Ikur horietan ganberen ardura duen enpresaren edo erakundearen datuak agertu behar dira. Nahitaezkoa da erabiltzaile interesdunen eskura inprimaki batzuk jartzea, grabatzen diren irudien helburua zein den, zein den irudien hartzailea, nor den fitxategi horien arduraduna eta nola erabil ditzakeen herritarrak bere eskubideak.

  • Eremu pribatuetan jartzen diren kamerek ezin dute espazio publikoen irudirik lortu, non eta ez den ezinbestekoa zaintzaren xederako edo kokaturik dauden tokitik saihestu ezin den. Bai kasu batean, bai bestean, datuen alferrikako edo garrantzirik gabeko edozein tratamendu saihestu behar da.

  • Ildo horretatik, kamerak paratzea justifikatu duten esparru eta helburu zehatz, bidezko eta esplizituei dagokienez egokiak eta egokiak direnean soilik landu daitezke irudiak.

  • Gainera, egin nahi den zaintza ezin denean pertsonen intimitaterako eta datuak babesteko eskubiderako hain intrusiboak ez diren beste baliabide batzuen bidez egin, orduan bakarrik onartuko da bideokamerak jartzea. Beste aukera bideragarririk baldin badago, ahalegin ekonomikorik edo neurrigabeko giza ahaleginik eskatzen ez duena, horren alde egin behar da.

  • Irudi-fitxategi bat sortzen bada (grabatzen badira), arduradunek agintariei jakinarazi eta Erregistro Orokorrean inskribatu behar dute. Grabatutako hartuneak kontserbatzeko muga hilabetekoa da. Epe hori igarota, ezabatu egin behar dira. Are gehiago: segurtasun publikoarekin zerikusirik ez duten arau-hauste administratibo edo penalak dituzten hartuneak ere kendu behar dira.

  • Debeku esplizituak daude:

    1. Ezin dira jarri ez etxebizitzen barruan ez haien atarteetan (titularrak edo epaileak baimena eman ezean).

    2. Ezin dira kokatu pertsonen intimitateari zuzenean eta modu larrian eragiten dioten lekuetan (nahiz eta, a priori, leku horietan jartzea aurreikusten den).

    3. Ezin dira inoiz erabili elkarrizketa erabat pribatuak grabatzeko.

Herritarren eskubideak

Kamerak instalatzen dituztenentzat ezarritako legezko betebehar askok, inplizituki, errespetatu behar dituzten eskubide indibidualak dakartzate berekin. Pertsonek gailu horien presentziari, haien erradioari eta helburuari buruzko informazioa jasotzeko eskubidea dute. Hala ere, badira beste batzuk:

  • Irudiak ikusi. Bideokamerekin egindako grabazioetan agertzen dela pentsatzeko arrazoiak dituen pertsona orok du haietara sartzeko eskubidea. Horretarako, eskaera bat bidali behar diozu kamera horien ardura duen agintariari, grabazioaren eguna, ordua eta tokia adierazi, eta argazki bat aurkeztu identifikatzeko.

  • Haiekin zer egin duen jakitea. Estatuaren defentsan, segurtasun publikoan, hirugarrenen babes legitimoan edo egiten ari den ikerketa batean sor daitezkeen arriskuen arabera, grabazioak zaintzeaz arduratzen den agintaritzak ahalmena du pertsona irudiak eskuratzen uzten duen ala ez erabakitzeko. Nolanahi ere, 10 eguneko epea du interesdunari jakinarazteko eta isiltasuna positibotzat jotzen da. Grabazioa suntsitu bada edo agintari judizialei bidali bazaie, interesdunak jakinarazpen baten bidez jakin dezake.

  • Suntsitzeko eskatzea. Grabazioak ikustean, herritarrak uste badu eragiten dioten irudiak edo soinuak ez datozela bat legeak aurreikusitako kasuekin, horiek ezeztatzeko eska dezake. Agintariek gehienez ere zazpi eguneko epean erantzun beharko dute. Aurreko puntuan bezala, administrazioaren isiltasuna interesdunaren aldekoa da.

  • Kexak eta salaketak aurkeztea. Kamerak instalatzeko eta erregistratutako informazioa kudeatzeko ardura dutenek legean ezarritakoa betetzen ez dutenean edo pertsonei beren eskubideak erabiltzeko aukera ukatzen dietenean, salaketa formala aurkezteko adina ahalmen eta argudio dituzte. Datuak Babesteko Espainiako Agentzia da kexak aurkezteko eskumena duen erakundea.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak