Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Espainiako bankuekin zer gertatzen den ulertzeko larrialdiko hiztegia

Kreditu-arriskua, "core capital", hornidurak edo FROB dira aurreztaile txikiak egungo egoera ulertzeko asimilatu behar dituen bankuari lotutako kontzeptu batzuk.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2012ko maiatzaren 17a
Img diccionariolistado Irudia: John Boyer

Finantza-sistemaren, gure bankuen, ahultasunak protagonismo mediatikoa du. Familientzako krediturik ez izateak, erakundeek higiezinen sektorean duten esposizio handiak eta joko-arauak aldatu dituzten hainbat lege-arau berrik azaltzen dute, hein batean, gaur egungo egoera zaila. Aurreztaile askok orain galdetzen dute ea beren dirua bankuetan seguru dagoen ala ez, eta nola eragiten dien beren erakundearen nazionalizazioak edo esku-hartzeak. Mundu berri honetan ez galtzeko, komeni da ezezagunak izatetik garrantzi handieneko informazioak hartzera igaro diren termino batzuk buruan izatea. Jarraian azalduko ditugun oinarrizko hamaika kontzeptu ezinbestekoak dira aurreztaile txikiaren hiztegian.

1. Banku-nazionalizazioa

Img diccionario articulo
Irudia: John Boyer

Gauza bera dirudien arren, komeni da nazionalizazioa edo banku-esku-hartzea bereiztea. Estatuak entitate bat kontrolatzea da nazionalizazioa. Hau da, Estatuak banku bateko kapitalaren zati bat hartzen duenean eta akziodun nagusi bihurtzen denean gertatzen da.

Nazionalizazio batek esan nahi du Estatuak banku bateko kapitalaren zati bat hartzen duela eta akziodun nagusi bihurtzen dela.

Horixe gertatu da Bankiarekin. Nazionalizazioa dago, eta ez esku-hartzea, bankuak kapital publikoa sartu aurretik zeuden kudeatzaileak mantentzen dituenean. Gaur, Estatuak bankuen kontrola hartzeko erabiltzen duen erakundea BBOB da (Bankuak Era Antolatuan Berregituratzeko Funtsa).

2. Banku-esku-hartzea

Esku-hartzea gertatzen da, diru publikoa injektatu ondoren bankuaren kontrola hartzeaz gain, Estatuak kudeatzaileak aldatzen dituenean eta bere administratzaileak erakundean jartzen dituenean.

3. BBOF

Bankuak Era Antolatuan Berregituratzeko Funtsa 2009an jarri zen abian, esku-hartzea hobetzeko eta banku-fusioak errazteko. Krisiaren azken urteetan, erakunde horrek txertatu du diru publikoa entitateetan. Hainbat modutan egin dezake: bankuen errenta finkoko tituluak erosiz, maileguak emanez edo kapitalaren zati bat zuzenean hartuz.

Orain arte, erakunde horrek diru publikoa jarri du kaudimen-arazoak agerian utzi dituzten erakunde batzuetan: Bankia, CAM (Mediterraneoko Aurrezki Kutxa), Unnim (Caixa Manlleu, Caixa Sabadell eta Caixa Terrassa), Caixa Catalunya (Caixa Tarragona eta Caixa Manresaren bat-egitea) eta Valentziako Bankua.

4. Gordailuen Berme Funtsa

Urriaren 14ko 16/2011 Errege Lege Dekretuaren bidez sortu zen. Haren eginkizunetako bat da 100.000 euro bermatzea gordailuzain eta entitate bakoitzeko. Finantza-berregituraketak nabarmen jaitsi du bezeroen aurrezkiaren bermea. 2009ko uztailaren 9tik aurrera, 11/2010 Errege Dekretuak banku-negozioa sozietate berri batera pasatzera behartzen zituen bat egindako erakundeak. Ordura arte, bezero batek talde berean bildutako hainbat erakundetan kontuak bazituen, 100.000 euroko bermea zuen horietako bakoitzeko.

Higiezinen “boom” hartan, bankuek maileguak eman zituzten saldu gabe geratu diren etxebizitzen sustapenak abian jartzeko.

2010az geroztik, bermea 100.000 eurokoa da talde bakoitzeko. Hau da, kontu bat Bancajan eta beste bat Caja Madriden duenak 100.000 euroko babesa besterik ez du izango orain, bi erakundeek Bankiara pasatu baitute beren negozioa, hura osatzen duten zazpi aurrezki-kutxen jarduera bideratzen duen bankura (Caja Madrid, Bancaja, Caja de Ávila, Caja Rioja, Caja Canarias, Caixa Laietana eta Caja Segovia).

5. Arrisku-prima

Bankuekin zeharka lotutako terminoa da, baina eragin handia du une honetan emaitza-kontuetan. Espainiako Gobernuak zorra Alemaniako Estatuarekiko merkatuan jartzeagatik ordaindu behar duen aldea da kontzeptua. Bankuekin duen harreman estua azaltzen da, horiek baitira Espainiako zorrik handiena dutenak.

Arrisku-prima igotzen bada (azken hilabeteetan gertatu den bezala, aste honetan bertan 490 puntu gainditu baititu), bankuen zor-zorroek gutxiago balio dute, eta, beraz, beste bide batzuetatik bizitzera behartzen ditu. Espainiako finantza-erakundeentzat, argi eta garbi negatiboa da arrisku-prima igotzen duela. Beren kapitala maximizatzeko inbertitzen duten zor publikoko tituluak saltzera behartuta egongo balira, askotan galerak lortuko lituzkete.

6. Kreditu arriskua

Mailegu-hartzaile batek mailegu edo kreditu baten itzulketari aurre egiteko aukerarik ez izatea eta, beraz, itundutako baldintzak bete ezin izatea. Espainiako bankuak gaur egun duen arazoa laburbiltzen duen kontzepturik onena da, balantzean dituen etxebizitzen eraikuntza finantzatzeko kreditu-zorro handia baita. Higiezinen “boom”aren garaian, bankuek eta kutxek ez zuten zalantzarik izan maileguak emateko (kasu batzuetan, oso kopuru handikoak), etxebizitzen sustapen handiak abian jartzeko, eta, kasu askotan, saldu gabe geratu dira.

Horren ondorioz, bankuek gaur egun kreditu zalantzagarri ugari dituzte (nekez ordaintzen direnak) edo zuzenean berankorrak (porrotera joan diren higiezinei eman zitzaizkienak). Adibidez, Bankia nazionalizatuak 37.500 milioi euro ditu adreiluaren sektoreari lotutako aktiboetan, erakunde batean kontzentratutako sektoreko zifrarik altuena. Gobernuak, 2012ko otsailean, higiezinen aktiboen estaldurak handitzera edo saltzera behartzen duen dekretua onartu zuen.

7. Berankortasuna

Berankortasun-tasa bere kredituen kuotak itzuli ezin dituzten bezeroen proportzioa da. Hiru hilabete jarraian ordaintzen ez duena berankorrtzat joko da. 2012ko martxoaren amaieran, partikularren hipoteka-berankortasuna % 7,91koa zen Espainiako sisteman. Bankuen munduan, berankortasuna beste sektore batzuetakoaren desberdina da, eragin handiagoa baitu ekonomia errealean eta partikularren bizitzan. Banku batekin zordun bat zordunen fitxategietara sartzen da zuzenean, eta horrek etorkizunean kredituak eskuratzea eragotziko dio.

Bankuek gaur egun duten arazorik handiena sustatzaileen kredituen berankortasuna da

2011. urteko itxierako datuen arabera, sustatzaileentzako kreditua 310.000 milioi eurokoa zen Espainian. Horietatik 184.000 mailegu arazotsuak dira, eta 122.000 interes eta itzulketa egunean zeuden. Egia esan, bankuek gaur egun duten arazorik handiena sustatzaileen kredituen berankortasuna da. Bankian, adibidez, %28koa da.

8. “Core capital” edo oinarrizko kapitala

Kontzeptu tekniko honek bankuen erabilera libreko kapitalari egiten dio erreferentzia, sortzen den edozein gertakizun estaltzeko erabil baitezakete. Ratio horrek, TIER 1 izenaz ere ezagutzen denak, oinarrizko kapitalaren —sozietate eta erreserba bateko akziodunek emandako funtsen— eta entitate baten zorren arteko erlazioa neurtzen du ehunekotan. Azken erregulazioek (Basilea III Europan eta 2/2012 Errege Dekretuak) Espainiako bankuak behartzen dituzte gutxienez %10eko oinarrizko kapitala izatera.

9. Hornidurak

Banku-legeriak entitateei eskatzen die eskura duten kapitalaren zati bat gorde dezatela, emandako kredituen zati bat ordaintzeko, horiek berankorrak izan badaitezke ere.

Hornidurak mailegu horiek ez ordaintzea estaltzen saiatzen dira. Banku batean, kredituak kobrantza zalantzagarritzat edo oso zalantzazkotzat har daitezke. Bietarako gutxieneko hornidurak ezartzen dira.

10. Basilea III

Banku zentralen eta ikuskatzaileen arteko akordio historikoa lortu ondoren eratu den Europako azken banku-araudia da. Kreditu entitateen kaudimena eta likidezia indartzeko sortu da.

Besteak beste, handitu egin dira bankuek bete beharreko kapital-eskakizunak. Adibidez, eskatutako erreserba-maila %2tik %7ra igo da.

11. Interesen marjina

Bankuak nola funtzionatzen duen hobekien islatzen duen kontzeptua da. Ematen dituzten maileguengatik (aktiboa) erakundeek ordaintzen dituzten interesen eta beren gordailuengatik ordaintzen dituzten interesen (pasiboa) arteko aldea adierazten du terminoak. Helburua ahalik eta interes-tarte handiena lortzea da beti.

Izan ere, maileguen interes-tasak gordailuenak baino handiagoak izaten dira. Hau da, bankuak diru gehiago sartzen du ematen dituen kredituengatik, bezeroekin ixten dituen gordailuengatik baino.

Interes-marjina da banku baten diru-sarreren iturri nagusia, komisioekin eta kapital-inbertsioekin batera. Marjina gordinaren %50 baino gehiago izaten da. Emaitza-kontuaren kontzeptu garrantzitsuenetako bat da.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak