Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Falta eta delitu fiskalak: noiz preskribatzen diren

Bost urtera iraungitzen dira, nahiz eta Zigor Kodean Parlamentuan tramitatzen ari den aldaketa batek hamar urtera igo ditzakeen.
Egilea: roserblasco 2010-ko apirilak 29
Img declaracion
Imagen: Juan Pablo Olmo

Ez da gogoratzen urtean hamar hilabetez, baina udaberrian iristen da Zerga Agentziarekiko hitzordua. Maiatzetik ekainera bitartean, zalantza fiskalak eta erakunde horrek nola jarduten duen, aurreztaileari nola aurre egin ahal izango dion eta ezar ditzakeen zehapenak ezagutzeko gogoa agertzen dira. Ogasuna zergadun askoren buru da 2009ari dagokion PFEZren Aitorpena osatu behar delako, eta, beraz, gero eta gehiago kezkatzen da haien aurkezpenean izandako akats edo hutsegiteen ondorioak ezagutzeko: zer gertatzen da akats bat egiten bada, zer zehapen ezartzen ditu Fiskaltzak, noiz arte ikertzen diren hutsegiteak… Azken alderdi hori polemikoenetako bat da aurten; izan ere, Ekonomia eta Ogasun Ministerioak, zergen arloko delituak eta arau-hausteak gehiago jazartzeko, preskripzio-epea bost urtetik hamarrera igotzea aurreikusten du.

Bost urtetik hamarrera

Zigor Kodea arautzen duen Lege Organikoa 1995ekoa da. Ordutik aurrera, ez da aldatu delitu fiskalen preskripzio-epea: bost urte. Orain planteatzen da aldaketa, Zigor Kodea aldatzeko Lege Organikoaren proiektu berri bat negoziatzen ari direla. Uda arte ez da ebazpenaren berri izango, baina oso litekeena da delitu fiskalaren preskripzio epea bost urtetik hamarrera luzatzea onestea.

Zehapenei dagokienez, aldaketa proiektuak isun-zigorrari eusten dio, iruzurra sei aldiz artekoa, baina urtebetetik sei urtera bitarteko espetxealdi-zigorra gehitzea proposatzen du. Epe hori handituz gero, preskripzio-epea hamar urtera igoko litzateke, Zigor Kodearen 131. artikuluak epe hori ezartzen baitu bost urtetik hamar arteko espetxe-zigorra ezarrita duten delituetarako.

Salbuespenak

Delitu fiskala egiteak lau urteko kartzela ekar dezake eta iruzurra sei aldiz ordaintzea

120.000 eurotik gorako iruzurra joko da delitu fiskaltzat. Hala ere, kasu partikular bat, kopuru horretara iritsi gabe, fiskalaren zigor berberak dituena, administrazio publikoetatik 80.000 eurotik gorako diru-laguntza, desgrabazioa edo laguntza lortzen duen zergadun baten eginkizuna da, hura emateko baldintzak faltsutuz edo hura galaraziko luketen beste batzuk ezkutatuz. Urtebetetik lau arteko espetxe-zigorrarekin zigortzen da -delitu fiskala-, baita iruzurtia halako sei arteko isunarekin ere.

Era berean zigortuko da Europar Batasuneko aurrekontu orokorretatik edo beste batzuetatik 50.000 eurotik gorako funtsak bidegabeki lortzen dituen zergaduna, lehen aipatu bezala.

Hutsegite edo arau-hauste fiskalak

Ogasun Publikoari iruzur egindako kopurua 120.000 eurotik beherakoa bada, arau-hauste administratiboa edo tributarioa eginen da. Administrazioaren preskripzioa lau urtekoa da lurralde orokorrean eta hiru urtekoa Euskal Herrian. Kasu honetan, ez dago onartzeke dagoen egungo legea aldatzeko proiekturik. Arau-hauste administratiboei dagokien guztia 2003ko abenduaren 17ko Tributuen Lege Orokorrean legeztatzen da.

Ogasun Publikoari zerga bat ordaintzen ez bazaio, arau-hauste administratibotzat hartuko da eta dagokion zehapena ordaindu beharko da. Gainera, arau-haustetzat hartuko da Errenta Aitorpena garaiz ez aurkeztea, PFEZn datuak ezkutatzea edo prestatzean akatsak egitea, hala nola datuak laukitxoetan idaztea, ez baitira egokiak.

Ogasunak uste du Zerga Administrazioari informazioa ezkutatzen zaiola aitorpenik aurkezten ez denean edo gauzatu ez diren egitate edo eragiketekin egiten denean, bai eta zenbateko faltsuak ere. Gauza bera gertatzen da eragiketak, dirusarrerak, errentak, produktuak, ondasunak edo tributu-zorra zehazterakoan eragina duen beste edozein datu osorik edo zati batean kentzen badira.

Arau-hauste administratiboen aurrean Zerga Agentziak hiru zehapen ezartzen ditu: arinak, larriak edo oso larriak. Isunaren zenbatekoa kalkulatzeko, zehapenaren oinarria zein den jakin behar da, hau da, iruzur egin zaion zenbatekoa:

  • 3.000 euro edo gutxiago badira, isuna arina izanen da.

  • Gainditzen badu, larritzat edo oso larritzat joko da, zenbait astungarriren arabera.

Delitu eta arau-hausteengatiko zigorrak eta isunak

Tributuen arloko delitu eta arau-hausteak Zigor Kodearen 305. artikuluan tipifikatzen dira. Bertan ezartzen denez, Ogasun Publikoaren aurkako delitu fiskala egiten duenak lau urte ere igaro ditzake kartzelan eta sei aldiz ere ordaindu dezake iruzur egindako kopurua. 130.000 euroko delitua 780.000 euro artekoa izan daiteke, zenbait astungarriren arabera. Gutienez ere, iruzurraren zenbatekoa itzuli beharko da (120.000 eurotik hasita), gehi delitua egin zenetik igarotako denboragatiko berandutza interesa, %5ekoa.

Delitu fiskala egiten duenak diru-laguntza edo laguntza publikoak eskuratzeko aukera gal dezake

Zigor Kodearen arabera, zerga, atxikipen, konturako sarrera edo itzulketen kasuan, aldizkakoak edo aldizkako aitorpenekoak badira, kontuan hartuko da PFEZaren aitorpena oker aurkeztu zen urtea. Iruzurra 12 hilabete baino gutxiagoan egin bada, iruzurraren zenbatekoa urte naturalaren arabera kalkulatuko da. Zigor berberak ezarriko dira iruzurra Europako Batasuneko Ogasunaren aurka egiten denean, betiere iruzurraren zenbatekoa 50.000 eurotik gorakoa bada.

Zigor eta zigor horiez gain, Zigor Kodeak ezartzen du delitu fiskala egiten duenak diru-laguntza edo laguntza publikoak eskuratzeko aukera gal dezakeela, bai eta onura edo pizgarri fiskalak edo Gizarte Segurantzakoak izateko eskubidea ere, hiru urtetik sei urtera bitarteko epean. Administrazioak iruzurra egin dutela jakinarazi baino lehen beren zerga egoera erregularizatzen duten zergadunak erantzukizun penaletik salbuetsita daude. Baita Ministerio Fiskalak, Estatuko abokatuak edo Autonomia Erkidegoko, Foru Administrazioko edo Toki Administrazioko prozesuko ordezkariak kereila edo salaketa jarri aurretik egiten badute ere.

120.000 eurotik gorako iruzurra joko da delitu fiskaltzat.

Preskripzioari dagokionez, Zigor Kodearen 131. artikuluak ezartzen du hiru urtetik bost urtera bitarteko espetxealdi-zigorra duten delituak bost urtera iraungiko direla (delitu fiskalaren gehienezko espetxealdi-zigorra lau urtekoa da). Horrek esan nahi du batzordea egin eta gehienez ere bost urte igaro arte iker daitezkeela.

Delitu edo falta fiskal bat aurkitzea.

Ogasun Publikoak delitutzat jotzen duen zerga arloko arau-hauste bat aurkitzen duenean, espedientea Ministerio Fiskalera igorriko du. Organo horrek ikerketa-eginbide batzuk jartzen ditu abian, eta hiru erabaki har ditzake:

  • Kereila bat formulatzea

  • Gaia artxibatzea

  • Deliturik ez dagoela ulertzea, baina bai arau-hauste administratiboa. Kasu horretan, espedientea Ogasunera itzultzen da administrazio bidetik exekutatzeko.