Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Herentziak: hamar zalantza ohikoenen erantzunak

Testamentua egitean edo jaraunspena jasotzean, zalantza ugari sortzen dira, zorrak dituen bati uko egin dakiokeen edo seme-alaba bati besteei mesede egin dakiokeen.

Pertsona batek testamentua egiteko asmoa duenean, zalantza ugari sortu zaizkio.' Batzuk ondorengoetako bati mesede egiteko eta beste bat ondorengotzatik kentzeko aukerari buruzkoak dira. Bada, halaber, azken nahiak idatziz utzi behar diren edo nahikoa den senideei kontatzea. Beste muturrean, heriotza baten ondoren, oinordekoek galde diezaiekete dagozkien ondasunak onartzera behartuta dauden edo atzera bota ditzaketen, edo nola jokatu hildakoak zorrak uzten baditu. Herentziekin zerikusia duten galdera horiek eta beste batzuk hurrengo erreportajean argitzen dira.

1. Zenbat kostatzen da testamentua egitea?

Hilerriko elementuaren gaineko irud.
Irudia: Kristen Holden

50 euro baino gutxiago ordainduta, pertsona batek testamentua eman dezake notario aurrean. Bulegoan agertu edo notarioari etxera joateko eskatu besterik ez du egin behar, eta bere borondatea adierazi, berak idatziz jasoko baitu.

Tarifek 40 euro balio dute testamentu sinple bat egiteko, eta 80 euro, berriz, zailago bada eta propietate, diru, akzio, partaidetza eta abar asko banatu behar badira.

2. Damutzen banaiz, alda dezaket testamentua?

Edozein unetan eta nahi adina aldiz alda daiteke testamentugilea, heriotzaren ondoren kontuan hartzen dena hildakoak utzitako azken testamentua baita.

3. Testamentua notario aurrean egin gabe egin daiteke?

Bai. Ezinduak ez diren 18 urtetik gorako pertsonek eskuz idatz dezakete beren testamentua. Testamentu olografoa deitzen zaio horri. Testamentugilearen ukabiaz eta letraz osorik datatu, sinatu eta idatzita egon behar du.

Azken Nahiaren Egintzen Ziurtagiriak notarioaren aurrean testamenturik dagoen eta non dagoen jasota adierazten du

Pertsona hori norbaiti gorde edo eman diezaioke, eta hark agiria eman beharko du hildakoaren azken nahia jakin dadin. Notarioaren aurrean egiten denaren balio bera duen arren, jaraunsleek inpugnazio gehiago izan ditzakete.

4. Nola jakin hildakoak testamentua egin duen?

Askotan, hurbileko senideek ere ez dakite hildakoak bere azken nahiak idatziz jaso dituen notarioaren aurrean. Testamenturik badagoen jakiteko (bat edo gehiago egon daitezke), Azken Nahiaren Egintzen Ziurtagiria eskatu behar da herritarrentzako arreta-bulegoetan, Justizia Ministerioaren lurralde-gerentzietan, Interneten edo postaz.

Hil eta 15 egun igaro behar dira. Dokumentu horrek (ezinbestekoa geroko edozein oinordetza-egintza egiteko) testamenturik badagoen eta zein notariotzan dagoen adierazten du, baina ez testamentuaren edukia; beraz, interesdunek notarioarengana jo behar dute, oinordekoak nor diren eta bakoitzari zer dagokion jakiteko.

5. Nork heredatzen du testamenturik ez badago?

Testamenturik ez dagoen kasuetan, legeak ezartzen du zein diren hildakoaren oinordekoak.

  • Lehenengo lekua ondorengoek betetzen dute. Seme-alabak daudenean, hauek izango dira hein berdinean oinordekoak, baita bilobak edo bilobak ere. Ez du axola seme-alaba horiek biologikoak edo adoptatuak diren, ezta ezkontzaren barruan edo kanpoan izan diren ere.

  • Ondorengorik ez badago, aurreko ahaideek jasoko dute herentzia, hau da, gurasoek. Bietako bat bizi ez denean, besteak ondasun guztiak eskuratuko ditu. Biak hil badira, aitona-amonengana pasatuko dira eta, haiek ez badaude, birraitona-amonengana.

  • Ondoren ezkontidea dago, testamenturik gabe oinordekorik edo ondorengorik ez badago baino ez duena.

  • Laugarrenik, anai-arrebak daude, ondasunak zati berdinetan banatuko dituztenak. Bietako bat hil bada, haren seme-alabek -hildakoaren ilobak- dagokien zatia jasoko dute.

  • Azkenik, lehengusuak familia barruan daude.

  • Ez badaude, Estatuak hartuko ditu ondasunak.

6. Seme-alabaren bati onura atera nahi badiot, horretarako eskubidea dut?

Bai. Herentzia hiru zatitan banatzen da: senipartea (testamentugileak eskura ezin duen ondasunen zatia, legeak nahitaezko jaraunsleei gordetzen dielako), hobetzeko herena eta libreki erabiltzeko herena. Hobekuntzaren herena herentziaren herena seme-alaba, biloba edo bisnieto bat (ondorengoei bakarrik) uzteko erabil daiteke. Erabilera librekoa murrizketarik gabe erabil daitekeenez, seme edo alaba berari ere onura atera dakioke zati honekin.

7. Eta oinordetzatik kendu?

Posible da ume bat jarauntsitzea, baina hain zaila, kasu gutxitan gertatzen dena. Ez du balio oinordekoa gurasoekin gaizki portatzeak, gustatzen ez zaien pertsona batekin ezkontzeak edo gurasoek ondorengoetako bati bakarrik onura atera nahi izateak.

Herentzia modu garbi eta sinplean onartzen bada eta zorrak badaude, hartzaileak bere ondarearekin kitatu beharko ditu.

Beste inguruabar batzuk ere gertatu behar dira, hala nola, semeak testamentugileari kartzela dakarren delitua egin izana, testamentugilearen bizitzaren aurka, ezkontidearen edo aurrekoen aurka atentatua egin izana, tratu txarrak eman izana edo hitzez iraindu izana edo janaria ukatu izana.

Hala ere, jaraunspenik gabe utzitako ondorengoak seme-alabarik badu, berari ez dagokion herentziaren zatia jasoko dute.

8. Zer da usufruktua?

Askotan entzuten da alargunak etxebizitza, finka edo beste edozein ondasunaren gozamena gordetzen duela. Horrek esan nahi du ondasunaz jabe izan gabe goza dezakezula.

Nahiz eta ezin duen saldu edo hipoteka bat eratu, ekoizten dituen etekinekin gera daiteke, hala nola alokairuarekin, abeltzaintzako ustiategi bateko produktuen salmentarekin, etab.

9. Ondasunak jarauntsi ditzaket eta ez zorrak?

Bai. Herentzia bat onartzeko bi modu daude: modu puru eta sinplean eta inbentarioaren onurarako. Azken aukera horri esker, hildakoaren zorrak ordaindu eta oinordekoek gainerakoa jaso dezakete. Aldiz, modu sinplean onartzen denean, zorrik bada, oinordekoak bere ondarearekin kitatu beharko ditu.

10. Eskubidea dut herentzia bat errefusatzeko?

Bai. Beren ondasunen erabilera librea duten pertsona guztiek jaraunspen bati uko egin diezaiokete. Berariaz egin behar da, eskritura publikoan edo epaile eskudunaren aurrean. Baina erabat egingo da, hau da, ezin da zati bat baztertu eta beste batekin geratu, eta ezin da geroago atzera egin.

Hala ere, jaraunspena errefusatzen duenak hartzekodunak baditu, hartzekodunek epaileari eska diezaiokete onartzeko, jaraunslearen izenean.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak