Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Jaraunslea Estatua denean

Oinordeko posibleen zerrenda agortzen bada, hildako baten ondasunen onuraduna Estatua da, herentzia legeak ezarritako helburuetarako erabili behar duena

Ez seme-alabarik, ez gurasorik, ez ezkontiderik, ez anai-arrebarik ez ilobik… Oinordeko posibleen zerrenda agortzen denean, hildako baten ondasunen onuraduna Estatua da. Ez da oso ohikoa, baina gertatzen da. Zer gertatzen da orduan? Hurrengo artikuluan aipatzen denez, Estatuak heredatzen duenean herentziaren heren bat eslei dakieke ongintzako, gizarte-ekintzako eta profesionalen erakundeei, bai estatukoak bai pribatuak; beste herena probintzia mota horretako erakundeetarako da, eta azken herena, berriz, zor publikoa kitatzeko.

Oinordekorik gabe hil da

Img bancospain art
Irudia: Andres Rueda López

Heriotza baten ondoren, oinordekorik ez izatea gerta daiteke testamentuan inor testamenturik egin gabe hil delako, testamentuan ondasun guztiak jarri ez direlako edo oinordekoak zein diren edo zergatik hil diren adierazi ez delako. Ez dira hain ohikoak, beste kasu batzuk ere badira, hala nola, epe barruan herentzia ez onartzea, oinordekoa ezin izatea gertatu, testamentua ez agertzea, baliogabea izatea edo derrigorrezko oinordeko guztiak bertan sartzea.

Estatuak hildako baten ondasunak jasotzen dituenean, herentziaren heren bat ongintzako udal-erakundeei ematera behartuta dago

Baina Estatuak hala egin dezan, hainbat egoera gertatu behar dira. Garrantzitsuena da legezko oinordekorik ez egotea edo ez ezagutzea. Herentzia jasotzeko unean, eskubidea duten lehenak seme-alabak eta ondorengoak dira, eta, legeak zehazten duenez, sexuagatiko, adinagatiko edo seme-alabatasunagatiko bereizkeriarik gabe jasoko dute.

Ez da bereizten seme-alaba naturalak, adoptatuak, ezkontzakoak edo ezkontzakoak ez direnak. Horrelakorik ezean, aurrekoak berdin heredatzen dituzte, hau da, aita eta ama. Gurasoak bizi ez badira, aitona-amonak heredatzen dituzte, horiek baitira graduan hurbilen dauden aurreko ahaideak. Lau aiton-amonak bizi badira, herentzia bi familien artean banatzen da. Ezkontideak ondorengoen eta aurrekoen faltan heredatzen du herentzia, anai-arrebak eta ilobak baino lehenago. Estatuak testamenturik egin ez duen hildako baten ondasunak eskualdatu dituen pertsonarik ez dagoenean edo ez dagoenean bakarrik heredatu dezake.

Herentzia bat helburu sozialetarako

Estatuak hildako baten ondasunak legez jasotzen dituenean, herentziaren heren bat eslei diezaieke ongintzako udal-erakundeei, gizarte-ekintzari eta profesionalei, bai publikoak bai pribatuak. Beste heren bat eman behar die ezaugarri bereko erakundeei, baina probintzia mailan, eta azken herena zor publikoa kitatzeko erabili behar du, salbu eta Ministro Kontseiluak beste aplikazio bat ezartzen badu. Erakunde horiek beti inbentarioaren onurarako jasoko dute herentzia. Hala ere, Estatuak jarauntsitako ondasunen jabetza hartu ahal izateko, adierazpen judizial bat egin behar du, jaraunsle gisa antolatuz.

Estatuak heredatzen duela arautzen duen legeria 1971n onartu zen, 1928ko arau bat aldatzeko. Lege horrek Estatuko Jarauntsien Batzorde Nagusia kendu zuen, eta probintzia mailako beste batzuez ordezkatu zen, espedienteen izapidetzea bizkortzeko helburuarekin. Arauak ezartzen duenez, “Estatuari jaraunsle abintestato gisa dagozkion eskubideak ezagutzeko jarduketak” Ogasun Ordezkaritzak hasiko ditu, hildakoak bere azken egoitza izan duen lekuan. Dagokion ordezkaritzak bere ekimenez edo “partikularren salaketa” bidez has dezake espedientea.

Heriotza salatu

Heriotza baten berri eman eta oinordekorik gabeko ondarea uzten badu, herentzia batengatik Ogasunari dagokionaren %10 kobratzeko aukera ematen du

Oinordekorik gabeko ondarea uzten duen heriotza-kasuren bat izanez gero,funtzionario publiko guztiek jakinarazi behar dute. Hala egiten ez badute, legea betetzen ez dutela joko dute.. Betebehar bera izango dute heriotza gertatu den etxebizitzaren jabe edo errentariek eta hildakoarekin bizi izan direnek eta haien heriotza ezagutzen dutenek. Administratzaileek eta ahaldunek ere jakinarazi beharko dute.

Gainerako partikularrek ez dute heriotza baten berri eman beharrik, baina, hala eginez gero, Ogasunari dagokion herentzia-zatiaren %10 kobratzeko aukera dute. Oinordekorik gabeko oinordeko bat komunikatzeko, idazki bat bidali behar zaio heriotza gertatu den probintziako Ogasun Ordezkaritzari. Informazioak honako hauek izan behar ditu:

  • Azaldu nor hil den eta salatzaileak zer egoeratan izan duen horren berri.
  • Hil den pertsonaren helbidea.
  • Hildakoak uzten duen ondarearen zerrenda. Ondasunei buruz jakin beharreko guztia jakinarazi behar duzu: non dauden, zein diren eta administratzaileen, errentarien eta jabeen izenak edo haiekin harremanik duen edozein pertsona.

Herentzia Estatuari pasatzen zaio

Ogasun Delegazioak norbait testamenturik gabe hil dela jakiten duenean, hildakoaren jabetzako ondasunen zerrenda bilatuko du, bai eta Estatuak oinordetzari izan ditzakeen eskubideen frogak ere. Halaber, egiaztatu behar du salatzaileak ezagutzen dituen datuak jakinarazi dituela. Informazio hori jaso ondoren, Estatuko Abokatutzara zuzendu behar duzu, Estatuko Ondarearen Zuzendaritza Nagusira. Hortik abiatuta, proposamen bat egingo zaio Estatuko Auzibide Zuzendaritza Nagusiari, dagokion estatuko abokatuari jarraibideak emateko eta Estatuari jaraunsle deklaratzeko eskatzeko.

Epaile batek oinordekorik gabeko heriotza baten berri duenean, Estatuaren abokatua aipatu behar du, zeinari jakinaraziko baitio herentzia jasotzeko edozein eskaera. Estatuko abokatua jakinaren gainean egon gabe ere, ezin da deuseza edo baliogabea deklaratu jaraunsle izateko eskaera.

Estatuari legezko oinordekotzat jotzen denean, Ogasun Ordezkaritzak ondasunak entregatzeko eskatzen dio epaileari. Ondasun horiek emateko aktan, jarauntsiarekin zerikusia duten epaitegian dauden ondasun eta eskubideen eta agiri guztien zerrenda jaso behar da. Inbentario osagarri bat egin behar zaien ondasunak edo eskubideak ager daitezke, eta zerrendan jaso behar ez ziren ondasunak kanpoan uzteko aukera ere badago.

Ogasuneko ordezkaritzak ondasunak jasotzen dituenean, Probintziako Diputazioari eta hildakoaren azken bizilekuko udalari jakinarazi behar die, eta hortik Estatuko Jaraunspenen Probintziako Batzorde Banatzaileari bidaliko zaio. Orduan, probintziako aldizkari ofizialean iragarki bat argitaratzen da, herentziarako eskubidea dutela uste duten erakundeek esleipena eska dezaten. Hilabeteko epea dute. Bitartean, Ogasun Ordezkaritzak behar bezala gorde behar ditu ondasunak, higiezinak Jabetza Erregistroan inskribatu eta dirua eta tituluak eta akzioak Gordailuen Kutxa Orokorrean utzi.

Atzerrian hildako pertsonak

Estatuak atzerrian hiltzen diren espainiar herritarren ondasunak ere jasotzen ditu, eta Espainian bizi dira, testamenturik egin gabe. Azalpena estatuko legerian dago, gure herrialdeko Kode Zibilak egoera horietan hildako pertsona baten oinordekoen aitorpena Espainian egitea behartzen baitu. Bankuak, gainera, ez daude behartuta utzitako kontuen oinordekoen bila; beraz, dirua eskatzen ez bada, 10 urteko epean ondasunak Estatuari entregatu behar zaizkio.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak