Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Jatetxeko tiketak: arau berriak

Xedapen arauemaile berrietatik aurrera, jatetxe edo baleen prezioa 7,81 eurotik 9 eurora igotzen da eguneko, baina ezin dira metatu edo beste pertsona batzuei transferitu.

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Asteazkena, 2007ko ekainaren 06a
img_restaurante001p

Img restaurante001

Enpresa askok beren hitzarmenetan beren langileentzako janari-txartelak ematen dituzte, ezin baitira beren etxeetara joan bazkaltzera eta bulegora zentzuzko denbora batean itzultzeko. Hala, araudi berriak ezartzen du jatetxeko tiketak ezin direla gorde eta transferitu. Joan den maiatzaren 1ean indarrean jarri zen xedapen horren arabera, txandaka lan egiten duten espainiarrek enplegatzaileek ematen dizkieten janari-baleak bakarrik erabil ditzakete beren bazkaria ordaintzeko. Horrela, txekeak ezin dira metatu, beste pertsona batzuei transferitu edo erabili, adibidez, lagunekin afaltzeko edo erosketak supermerkatuan egiteko, orain arte bezala.

Baina hau ez da aldaketa bakarra. Araudi berriak, gainera, 1,19 euroko igoera xedatzen du baleko, 7,81 eurotik 9 eurora gehituz. Neurri horrek mesede egiten die langileei, aurreko kopuruarekin oso zaila baitzen menua ordaintzea Espainiako hiri gehienetan; Madrilen eta Bartzelonan, adibidez, ia ezinezkoa zen.

Nahiz eta xedapenen multzoaren barruan tiketen balioa handitzen den, Espainiako erabiltzaileek araudiari buruz duten iritzia ez da positiboa. Erresistentzia eta kritika gehien eragin dituen puntua 9 euroak (txeke bakoitzaren balio berria) egunean gastatu behar direla da, ezin baitira beste aukera baterako gorde. Beraz, tiket horiek jasotzen dituzten langileek ez dute tiketak gastatzeko gertuko establezimendurik, galdu egingo dituzte. Etxean janaria prestatzen ohitzen zirenei ere eragiten die, txekeak aurrezteko eta asteburuan familiako bazkari batean, oporretan, supermerkatuko erosketetan edo lagunekin bazkaltzeko.

Txekeak ezin dira metatu, beste pertsona batzuei transferitu edo lagunekin afaltzeko edo supermerkatuan erosketak egiteko erabili, orain arte bezala.
Neurri horiei beste arau bat gehitu behar zaie, “ez oso ezaguna” aspalditik aplikatzen dena: pertsona batek 9 euro baino gutxiago ordaintzeko balea gastatzen badu, ez diote gainerako dirua itzuliko. Horregatik, txekearen balioa baino gastu txikiagoetarako ez erabiltzea gomendatzen da.

Eragina enpresetan

Xedapen horien bidez, jatetxe-baleak langileen janari-gasturako soilik erabiliko direla bermatu nahi da, eta horretarako sortu ziren. Eta ez, kasu askotan gertatzen den bezala, enpresei beren langileei ‘zergarik gabeko gainordaina’ emateko balio izatea. Horretarako, langileei ematen dizkieten txekeak kontrolatzeko eskatzen zaie enpresei. Halaber, behartzen du baleak zenbakituta egon daitezen edo beste erregistro-modu bat ezar dadin erabili behar diren eguna eta eramailearen izena zehatz-mehatz kontrolatzeko.

Neurri horiek arbuio handia sortu dute konpainiek, entregatutako tiketen erregistroa ezartzea zaila eta garestia dela uste baitute. Erantzun gisa, Ogasunak ohartarazi du kontrol sistemarik ez duten enpresei epe ertainera kalte eginen zaiela. Alde horretatik, txekeak nola erabiltzen diren kontrolatzeko ikuskapenak iragarri dira, eta irregulartasunik atzemanez gero, atxikipenen akta bat irekiko zaie, falta hori salbuetsi gabeko gauzazko soldatatzat hartuko baita, eta horren gainean konturako atxikipena egin beharko litzateke.

Aldaketa garrantzitsuak

  • Ogasunak 7,81 eurotik 9 eurora igo du tributaziotik salbuetsitako janari-txartelen gehieneko zenbatekoa.
  • Lan egun bakoitzeko txeke baten irizpidea ezartzen da. Lanaldi batean kontsumitu ez den zenbatekoa ezin izanen zaio beste bati metatu.
  • Langileek lanegunetan bakarrik erabil ditzakete beren txekeak ostalaritzako establezimenduetan. Langileak asteburuetan lan egiten badu zer irizpide erabiliko den zalantza dago.
  • Jatetxe-txekeak pertsonalak eta besterenezinak izango dira. Gainera, zenbakiak izanen dituzte eta horietan enpresa jaulkitzailea agertuko da.
  • Enpresek erregistro bat egin beharko dute, langileei emandako janari-txartelen berri emateko.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak