Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Kaleratze baten aurka egin

Lan kontratua iraungitzearekin ados ez dagoen langileak 20 egun balioduneko epea du aurka egiteko.

Img despacho Irudia: David Wall

Kaleratze jakinarazpena jasotzen denean eta enpresaburuak alegatzen dituen arrazoiekin ados ez dagoenean, errekurritzeko aukera dago. Aurka egiteko epea 20 egun baliodunekoa da, eta kargutik kentzen denetik hasiko da kontatzen. Hortik aurrera, eskubide hori eraginkorra izan dadin, izapide batzuk egin behar dira. Lehenik eta behin, enpresarekin akordio batera iristen saiatu behar da, “aurretiazko nahitaezko adiskidetze” ekintza baten bidez. Horretarako, dagokion autonomia-erkidegoko Bitartekotza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzura jo behar da. Hala ere irizpenarekin ados ez bazaude, demanda jar dezakezu Lan arloko Epaitegian.

Adiskidetze-ekitaldia

Img despacho articuloImagen: David Wall

“Aurretiazko nahitaezko adiskidetzearen” egintza Lan Prozedurari buruzko Legearen Testu Bateginaren 63.etik 68.era bitarteko artikuluetan arautzen da. Prozesu horretara jo behar du, kargu-uztearen gutuna jasotzen duen langileak ez ezik, ahoz kaleratu denak ere.

Adiskidetze-eskaera dagokion autonomia-erkidegoko Bitartekotza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzuan kudeatu behar da. Lan-agintaritzak alderdiak aipatzen ditu akordio batera iristen saiatzeko, eta langilea bere lanpostura itzuli ahal izateko edo dagokion kalte-ordaina jaso ahal izateko, hau da, izapide-aldiko soldatak (langileak prozesu hori egiten den egunetan lan egin izan balu jasoko zukeen dirua). Akordiorik ez badago, langileak ahalik eta lasterren aurkeztu behar du demanda Lan arloko Epaitegian. Erreklamatzeko epea, guztira, 20 egun baliodunekoa da; beraz, kaleratu zenetik adiskidetze-demanda aurkeztu arte igarotako egunak deskontatu behar dira, zenbat denbora duen jakiteko.

Langilea ez bada kontziliaziora joaten eta ez badu arrazoi justifikaturik alegatzen, galdu egin da erreklamazioa.

Langilea edo enpresaburua kontziliazioaren ikuspegira joaten ez bada, ondorioak desberdinak izango dira, agertzen ez den pertsonaren arabera.

  • Langileak ez badu aurkezten, ezta arrazoi justifikaturik alegatzen ere, jarduketa guztiak artxibatu eta erreklamazioa galdutzat ematen da.

  • Enpresaburua agertzen ez bada, epaile edo auzitegiak fede txarrez ikusi ahal izango du absentzia justifikatuta ez badago. 601,01 eurorainoko isuna ezar dakioke, gehi langilearen abokatuen ordainsariak.

Demanda judiziala

Adiskidetze-egintzan erabakitakoak indar betearazlea du, eta ez da beharrezkoa epaile edo auzitegiaren berrespena. Hala ere, alderdiren bat emaitzarekin ados ez badago, Lan arloko Epaitegian inpugnatu dezake. Horretarako, langileak dagokion demanda aurkeztu beharko du eta adiskidetze egintzaren emaitzaren frogagiria aurkeztu. Jakinarazpena egin eta biharamunetik 15 eguneko epean egin behar du.

Adiskidetze-egintzan erabakitakoak indar betearazlea du, eta epaileak edo auzitegiak ez du berretsi beharrik.

Demanda langileak berak bakarrik egin dezake, edo abokatu, prokuradore, gizarte-graduatu edo sindikatu batek aholkatuta edo ordezkatuta. Oro har, epaitegi eskuduna zerbitzuak ematen diren tokikoa edo demandatuaren helbidekoa izanen da, langileak nahi bezala. Demanda idatziz egin behar da, eta datu hauek jaso behar ditu:

  • Auzi-jartzailearen datuak: langilearen nortasun agiri nazionalaren zenbakia, eta prozesuan parte hartzeko interesa duten beste pertsona batzuena (bere aldeko testigantza eman dezaketen pertsonak, etab.). ) eta dagozkien helbideak.

  • Kaleratzearen arrazoiak eta frogak: kaleratzea justifikatzeko enpresak alegatzen dituen gertakariak argi eta zehatz zerrendatu behar dira, baita gatazka argitzen lagun dezaketen beste batzuk ere. Inola ere ezin izanen da alegatu adiskidetze-egintzan adierazitakoez bestelako gertaerarik, egintza horren ondoren gertatu ez badira behintzat.

  • Laneko datuak: eskariak informazioa jaso behar du, hala nola, lantokia, lanbide-kategoria, kaleratu aurretik egiten ziren jardueren ezaugarri berezi batzuk, soldata, denbora eta ordaintzeko modua, eta enpresako antzinatasuna.

  • Kaleratzea gauzatzea: noiz eta nola egin zen.

  • Sindikatuekiko lotura: komeni da demandan jasotzea langilea, kaleratu aurreko urtean, langileen legezko ordezkaria edo sindikala den. Sindikaturen batean afiliatuta dagoen ere adierazi behar da, baldin eta kaleratzea ez dela bidezkoa alegatzen badu ordezkari sindikalei entzun gabe egin delako, halakorik bada.

  • Non aurki daiteke: demandatzaileak bere kabuz auzia jartzen badu, eginbideak eginen diren epaitegi edo auzitegia bizi den herrian helbide bat izendatu behar du.

  • Data eta sinadura.

Batzuetan, langileak kaleratzeagatiko demanda sustatzen du pertsona baten aurka. Pertsona horri, akats baten ondorioz, enpresaburu izaera ematen zaio, baina ez enpresaburu, ez zuzendari edo giza baliabideetako buru gisa. Kasu horietan, demandatua benetako enpresaburua ez dela egiaztatutakoan, langileak beste demanda bat sustatu ahal izango du haren aurka.

Arau orokorra da, epaiketan, enpresariak kaleratzeko alegatutako arrazoiak frogatu behar dituela, baita ezarritako prozedurari jarraitu ere. Bere defentsan ezin du kaleratze gutunean aipatutakoez bestelako egitaterik aurkeztu.

Epaia

Epaiketa egin ondoren, epaileak epaia emanen du bost eguneko epean. Bertan kaleratzea deusez, bidegabetzat edo bidezkotzat joko da. Emaitza auzitan dauden alderdiei jakinaraziko zaie hurrengo bi egunetan.

  • Kaleratze baliogabea. Kaleratze bat baliogabea izango da, epaileak uste badu ez dagoela horretarako arrazoirik eta bereizkeriaz egiten dela langilea, haurdun dauden emakumeak edo sei urtetik beherako haurrak zaintzeko lanaldia murriztea eskatu duten gurasoak. Kasu horietan, langileak betetzen zuen lanpostura berehala itzultzea erabaki dezake epaileak, bai eta kaleratze-egunetik epaia jakinarazi arte jaso ez dituen soldatak ordaintzea ere.

    Epe horretan langileak langabeziagatiko prestazioak jaso baditu, entitate kudeatzaileak ordaintzeari utziko dio eta Gizarte Segurantzari egindako kotizazioak erreklamatuko ditu. Enpresaburuak entitate kudeatzaileari sartu beharko dizkio langileak jasotako zenbatekoak, eta jaso ez dituen soldatetatik kenduko ditu.

    Gizarte Segurantzaren arloan, enpresaburuak langileari alta eman beharko dio kaleratze-egunetik aurrera, eta kotizatu egin beharko du aldi horrengatik. Okupazio kotizatutzat joko da ondorio guztietarako. Langileak epaiaren aurretik beste lanpostu bat aurkitu badu eta hori frogatzen bada, enpresaburuak lan horretan jasotako zenbatekoa kendu ahal izanen dio ordaindu behar dizkion soldatetatik.

  • Bidegabeko kaleratzea. Kaleratzeko alegatutako arrazoiak frogatzen ez direnean edo ezarritako eskakizun formalak betetzen ez direnean gertatzen da. Kasu horretan, epaileak epaian ezartzen du langilea bere lanpostuan berriz hartzea, bost eguneko epean, edo enpresaburuak lanera ez itzultzea aukeratzen badu legokiokeen kalte-ordaina ordaintzea. Bost eguneko epe horretan aukerarik egiten ez bada, enpresaburuak langilea berriz hartzea aukeratzen duela ulertuko da.

    Kaleratutako langilea langileen legezko ordezkari bat edo ordezkari sindikal bat bada, berriz hartzea langileari dagokio beti. Langilea lanera itzultzen bada, enpresariak Gizarte Segurantzan alta eman beharko dio langileari, kaleratzen den egunetik hasita, eta aldi horretan kotizatu. Gainera, epaia jakinarazi eta hurrengo hamar egunetan, idatziz jakinarazi beharko dio lanera itzuliko dela.

  • Bidezko kaleratzea. Epaileak erabakitzen badu kaleratzearen arrazoiak justifikatuta daudela, erabat iraungiko da lan harremana, eta langileak ez du kalte-ordainik jasotzeko eskubiderik izanen, ez eta tramitazioko soldatarik ere.

Bestelako datu interesgarriak

Kaleratze baten aurka egiteko prozesuan ere garrantzitsuak diren beste datu batzuk ezagutzea komeni da. Hauek dira:

  • Auziarekin jarraitu. Epailearen epaiarekin ados ez badaude, enpresaburuak edo langileak errekurtsoa aurkeztu ahal izango diote Justizia Auzitegi Nagusiko Lan arloko Salan, epaia jakinarazi eta hurrengo bost egunetan.

  • Tramitazioko soldatak. Baliteke epaileak kaleratzea baliogabea edo bidegabea izatea eta, ondorioz, langilea berriz onartu behar izatea, baina enpresaburuak epai horren aurkako errekurtsoa aurkeztu izana goragoko instantzia baten aurrean.

    Kasu horietan, errekurtsoaren tramitazioak irauten duen bitartean, enpresariak kaleratu aurretik jasotzen zuen ordainsari bera ordaindu behar dio langileari. Honek, bere aldetik, aldi horretan eman behar ditu zerbitzuak, non eta enpresaburuak ez duen nahiago horrela ez izan errekurtsoa behin betiko ebatzi arte.

  • Abokatuaren izendapena. Langileak ofiziozko txandan abokatua izendatzeko eskubidea du, ordainsaririk ordaindu beharrik gabe. Abokatu batek bakarrik esku hartu behar du Justizia Auzitegi Nagusiko errekurtsoetan eta Auzitegi Goreneko kasazioan eta berrikuspenean.

    Adiskidetze-ekitaldian edo gizarte-arloko epailearen aurreko demandan, langileak demanda aurkez dezake, nahi izanez gero, abokatu baten zerbitzuetara jo gabe.

KALERATZEAK ADMINISTRAZIO PUBLIKOETAN

Demandatua administrazio publiko bat denean (estatua, autonomia-erkidegoak, toki-erakundeak, erakunde autonomoak, erakunde kudeatzaileak eta Gizarte Segurantzako Diruzaintza Nagusia), legeak prozedura desberdina aurreikusten du demanda justizia-auzitegietan aurkeztu aurretik.

Aldea da egoera horietan ez dela beharrezkoa langileak adiskidetze ekitaldia eskatzea Bitartekaritza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzuari. Nahikoa da aldez aurretik erreklamazio bat egitea eskatu nahi den administrazio publikoari berari. Langileak lan egiten zuen erakundeko administrari-buruari edo zuzendariari zuzendu behar dio.

Kasu horretan, administrazioak 30 eguneko epea du erantzuteko. Epe horretan erantzunik jasotzen ez bada, beste 20 egun emanen dira demanda judiziala aurkezteko.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak