Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

KPIaren kalkuluko aldaketak

Estatistika Institutu Nazionalak hilero argitaratzen du Kontsumoko Prezioen Indizea, inflazioa ezagutzeko erreferentziazko adierazlea. 2001. urtean bere kalkulu-metodoa aldatu zen. Hona hemen aldaketarik esanguratsuenak.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2003ko maiatzaren 07a

Kontsumoko Prezioen Indizea Estatistikako Institutu Nazionalak (EIN) kalkulatu eta hilero argitaratzen duen balioa da. Indize hori prezioen bilakaera ezagutzeko erabiltzen da. Espainia osorako ez ezik, autonomia-erkidego eta probintzietarako ere kalkulatzen dira datuak; hala, emaitza konparagarriak lortzen dira, eta, horri esker, lurraldeen arabera eta produktuen prezioen eta familien kontsumoaren bilakaera azter daiteke.

KPI inflazioa neurtzeko erreferentzia gisa hartzen den indizeetako bat da.

KPIa kalkulatzeko, artikulu eta zerbitzu adierazgarri batzuen prezioak prozesatzen dira. Azterlan honetan ez dira sartzen autokontsumoari buruzko gastu eragiketak (ondasun edo zerbitzuak dohainik ematea), diruz lagundutako zerbitzu publikoak (osasuna edo hezkuntza, adibidez) eta ondasun higiezinen eskurapenak.

Indize haztatua da, hau da, artikulu bateko gastua kalkulatzen denean gastu osoa hartzen da kontuan. Horrela, lortutako prezioak hilabete bateko aldaketa osoari dagozkio.

2001ean, KPIaren kalkulu-oinarria aldatu zen, eta hura kalkulatzeko erabilitako datuak eta ponderazioak aldatu ziren. Kontua zen KPIa kontsumo-aldaketaren adierazle errealistago bihurtzea. Hona hemen aldaketa esanguratsuenak.

1.Oinarrizko aldia aldatzea

Oinarrizko aldia da sistemaren indarraldian haien bilakaera neurtzeko erreferentzia diren prezioak dituena. Aldaketaren aurretik, 1991n hartu zen oinarri gisa, aldaketa egin zenean 2001era pasatu zen. KPIaren kalkuluari buruz hitz egiten dugunean zehaztasun handiagoz azalduko dugun arren, IPC-2001 berriarekin prezioak aurreko urtekoekin bat datozela adierazten dugu (2003ko KPIa kalkulatzeko, 2002ko erreferentziatzat hartzen da, eta horrela jarraian). Horri ponderazio deritzo, prezioak aurreko urtekoekin haztatuko dira.

Ponderazioak urtero eguneratzeak abantaila batzuk ditu. Hala, KPIa merkatuko aldaketetara eta kontsumo-ohituretara azkarrago egokitzen da, eta aukera ematen du merkatuan ondasun edo zerbitzu berriak, erosketaren saskian sar daitezkeenak, agertzen diren detektatzeko. Horren ondorioz, indizeak hobeto islatzen du herritarren kontsumo-portaera, oinarria eguneratu egin baita. Hilero kalkulatzen diren indize guztiak oinarrizko aldiari dagozkio.

Bost urtean finkatu da indarrean dagoen kalkulu-oinarria zein epetan egongo den. Horrek esan nahi du bosturteko bakoitza erosketa-saskiaren osaera, ponderazioak eta beste faktore batzuk aldatu behar diren aztertuko dela.

2.Aldaketa taldeetan

KPIaren kalkulua egiteko aldaketa horien aurretik, 8 taldetan sailkatutako 471 artikulu zeuden aukeratuta. Gaur egun, 484 artikulu dira eta 12 taldetan bilduta daude. Artikulu guztiek osatzen dute “erosketa-otarra” deritzona. Hauek dira talde berriak:

-Alkoholik gabeko elikagaiak eta edariak

-Edari alkoholdunak eta tabakoa

-Jantziak eta oinetakoak

-Etxebizitza

-Tresneria

-Medikuntza

-Garraioa

-Komunikazioak

-Aisia eta kultura

-Irakaskuntza

-Hotelak, kafetegiak eta jatetxeak

-Beste batzuk

Eztabaida piztu da taldeen osaera aldatu delako. Kalkuluan, lehen indarrean zeuden produktuak kendu dira (bizarra mozteko makinak edo erradiokaseteak, esaterako), eta beste batzuk sartu dira, hala nola Internet zerbitzua edo pizza, argudiatuz indize estatistikoan bazirela ohiko kontsumokoak ez ziren artikuluak, eta beste batzuk kanpoan geratzen zirela, nahiz eta herritarrek asko erosi. KPIaren eguneraketan ere ez da etxebizitza baten erosketa kontsumo gastu gisa zenbatetsi, inbertsiotzat hartzen da eta, beraz, ez da KPIaren kalkuluan sartzen:

Beste kontu eztabaidagarri bat izan da prezioak KPIan beheratuta sartzea. Zenbait sektorek uste dute indizearen igoerak arintzeko egin dela (ez dezagun ahantzi inflazioaren adierazgarri dela); beste batzuek, berriz, erabaki egokia dela uste dute, kontsumoaren errealitatea islatzen baitu.

3.Aldaketa kalkulu-metodoan

Lehengo kalkuluan oinarri finko bat erabiltzen zen, eta horrek aukera ematen zuen denboran zehar artikuluen prezioak konparatzeko. Laspeyres formula erabiltzen zen. Orain, “kateatutako laspeyres” formula erabiltzen da, aurreko urteko prezioei buruzkoa. Baina, ikusi dugunez, oinarri finkoa ez denez, ponderazioak aldatu egiten dira denboran zehar, eta, hala, datuak errealistagoak izatea lortzen da.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak