Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Lan erreforma: berrikuntza nagusiak

Aldaketek kaleratzea merkatzea eta aldi baterako kontratuak mugatzea ekarriko dute.

Img legislaci en congreso Irudia: Laura Padgett

Hain eskatutako lan erreformak aldaketak jasotzen ditu. Lege-testu berrian agertzen diren neurrien artean, ia kontratu guztietan bidegabeko kaleratzeagatiko kalte-ordaina ezarri da 33 egunetan. Halaber, kaleratzeagatiko kalte-ordaina abiarazten da, Soldatak Bermatzeko Funtsaren kontura: zortzi egun urtean. Testuaren arabera, obra edo zerbitzu kontratuaren iraupena gehienez ere hiru urtekoa izango da (beste bat ere egin daiteke, sektoreko hitzarmen kolektiboan jasota badago), eta epe hori iraganik, langilea finkotzat hartuko da. Langile bat kaleratzeko arrazoi objektiboen artean balorazio elementu berriak sartzen dira, enpresaren emaitzetatik egoera ekonomiko negatiboa ateratzea nahikoa dela uste baita.

Aldaketa nagusiak

Batzuentzat funtsezko erreforma eta beste batzuentzat kaltegarria, Gobernuak onartu berri duen lan erreformak ez du inor epel uzten. Barne hartzen dituen erreforma nagusien artean, nabarmentzekoa da kaleratzeagatiko kalte-ordainaren zati bat Soldatak Bermatzeko Funtsaren (Fogasa) ordainketa orokortu egin dela. Zortzi egunekoa izango da lan egindako urte bakoitzeko, eta kontratu guztiei eragingo die. Ekarpen hori langileentzat izango da, kaleratzeetarako kapitalizazio-funtsa sortu arte. Funts hori beste lege-dekretu baten bidez tramitatzea aurreikusten da, nahiz eta oraingoz ez dagoen epe finkaturik hura aplikatzeko. Halaber, enpresek beren langileen kontratua deuseztatzeko aukera aurreikusten da, emaitzen ondorioz egoera ekonomiko negatiboa sortzen denean.

Enpresek beren langileen kontratua deusezta dezakete koiunturalak ez diren galerak frogatzen badituzte.

Testuak neurri multzo bat jasotzen du lan merkatuaren dualtasuna eta behin-behinekotasuna murrizteko, kontratu amaierako kalte-ordainak finkatzeko edo kontratua iraungitzeko. Kaleratzea merkatzea eta aldi baterako kontratuak mugatzea dira xedapenak.

Sustapen kontratua

Testuak 33 eguneko kalte-ordaina ezartzen du kaleratzeagatik ia kontratu mota guztietan, gaur egun 45 egun lan egindako urte bakoitzeko, eta gehienez ere 42 hileko. Hasierako zirriborroan enplegu finkoa sustatzeko kontratuen hartzaileak zehazten ziren. Hauek ziren:

  • 30 urte bitarteko gazteak
  • Emakume langabeak, emakumezko enpleguaren indize txikiagoa duten lanbide edo zereginetan zerbitzuak emateko kontratatzen direnean.

  • 45 urtetik goitikoak

  • Gutxienez hiru hilabetez etenik gabe lan eskatzaile gisa izena emanda egon diren langabeak, oraingo sei hilabeteen aldean.

  • Azken bi urteetan aldi baterako kontratuak bakarrik izan dituzten langabeak

  • Ezgaitasuna duten pertsonak

Hala ere, atzo onartutako erreferoman enplegu finkoa sustatzeko kontratua ia langile guztiei zabaldu zaie.

Aldi baterako kontratuak

Kontratu mota horiei dagokienez, garrantzitsuenak obra eta zerbitzuenak dira. Horietarako, gehienez ere hiru urteko iraupena proposatzen da, beste ekitaldi batera luzatzeko aukerarekin, baldin eta sektore bakoitzeko hitzarmen kolektiboan jasota badago edo, bestela, sektoreko hitzarmen kolektiboan. Epe horiek iraganik, langileak enpresako langile finko bihurtuko dira.

Praktikaldiko kontratuak bost urtekoak izango dira, oraingo lau urteekin alderatuta.

Neurri berriak aukera ematen du aldi baterako kontratuak enplegua sustatzeko kontratu bihurtzeko. 30 hilabeteko aldian 24 hilabete baino gehiagoko epean, enpresa berarekin lanpostu berean edo beste batean, aldi baterako bi kontratu edo gehiagoren bidez, etenik gabe edo etenik gabe, kontratatuta egon diren langileak langile finko bihurtuko dira.

Lan-erreformaren aplikazioaren beste ondorio bat da aldi baterako kontratua amaitzeagatiko kalte-ordaina 12 egunekoa izango dela (egungo zortzietatik hasita), baina pixkanaka 2012. urtetik aurrera. Kalte-ordaina urtero igoko da, 2016. urtean 12 egun maximora iritsi arte.

Prestakuntza-kontratuak ere aldatu egiten dira. Indarraldiko bigarren ekitalditik aurrera, lanbide arteko gutxieneko soldata osorik kobratuko da. Neurri berrien eraginpeko beste batzuk praktikaldiko kontratua duten langileak dira: lau urtetik bost urtera luzatzen da.

Kontratua amaitzea

Lan merkatua berritzeko presako neurriei buruzko Errege Dekretuak zehazten du enpresa batek langile bat kaleratu ahal izango duela emaitzak egoera ekonomiko negatiboan daudenean, galerak. Objektiboki eta agiri bidez egiaztatu beharko ditu emaitzak.

Zirriborroaren testuak zioenez:

  • Arrazoi teknikoak daudela ulertuko da produkzio baliabide edo tresnen esparruan aldaketak gertatzen direnean.
  • Antolaketa arrazoiak izanen dira langileen lan sistema eta metodoen eremuan aldaketak gertatzen direnean.

  • Produkzio arrazoiak izanen dira enpresak merkatuan jarri nahi dituen produktu edo zerbitzuen eremuan aldaketak antzematen direnean.

ABLEak, ADMINISTRAZIOAREN LAGUNTZAILEAK

Araudi berriaren arabera, laneko enplegu agentziek beren eginkizunak handituko dituzte, beren jarduera arautuko baita enplegu zerbitzu publikoen laguntzaile izan daitezen. Praktikan, enplegatzaile hutsak izatetik administrazio publikoko kolaboratzaile izatera pasatzen dira.

Hala ere, testuak argitzen du gizarte-eragileen artean itun bat egin beharko dela hurrengo sei hilabeteetan, lanbide-arriskuagatik ABLEetatik zein sektore profesional geratuko diren erabakitzeko. Enplegu-agentziek erregelamendu bidez zehazten den informazioa eman beharko diete enplegu-zerbitzu publikoei, arreta jasotzen duten langileei eta egiten dituzten jarduerei buruz ezartzen den maiztasunarekin eta moduarekin, bai eta eskaintza horiei dagozkien lan-eskaintzei eta lanbide-profilei buruz ere.

Bide horretatik lan egiten duten langileek onura berberak izan beharko dituzte gizarte gaietan (amatasun baimena, edoskitze baimena, etab.). beste lan-kanal batzuek kontratatutakoak, publikoak nahiz pribatuak izan.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak