Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Lan kontratuak eta kaleratzeak

Kontratu bakarra, krisiarena edo arrazoi ekonomikoengatik kaleratze objektiboa orokortzea kaleratzea merkatzeko aukera batzuk dira

img_firmando 3

Langabezia handitzearen eta kontratazioak gelditzearen ondorioz, hainbat sektorek malgutasuna eta enplegua sortzeko aukera emango duen lan erreforma berria egiteko beharra planteatu dute. Hala ere, kasu askotan, horrek esan nahi du langileek eskubideak galtzen dituztela, eta duela urte batzuetatik hona soka lasaian dabiltzala dirudi. Soldata murriztu zaie, ordu gehiago lan egiteko eskatu zaie, aldi baterako kontratuak mugagabe kateatzeko aukera eman zaie eta langabezia gutxitzeko ideia txikiak iradokitzen zaizkie. Beste proposamen bat kaleratzea merkatzea da, baina zer aukera zehatz planteatzen dira?

Img firmando articulo
Irudia: Marc van der Chijs

Gaur, kaleratzen diren kontratu mugagabe arrunteko langileek eskubidea dute lan egindako urte bakoitzeko 45 eguneko kalte-ordaina jasotzeko, 42 hilabeteko mugarekin. Baina, dirudienez, enpresaburuak kontratu bat deuseztatzen duenean ordaintzen duen kopuru hori desagertu egingo da. Hala ere, konpentsazioa murrizteak sinadura berriei bakarrik eragingo lieke, eta ez lanean ari direnei.

Kontratu bakarrak 20 eguneko kalte-ordaina izan lezake lan egindako urte bakoitzeko

Lan erreformaren negoziazioarekin hainbat proposamen egin dira kaleratzearen kostua merkatzeko, eta gehienak enpresaburuak kaleratzean ordaindu behar duen ordainsaria murriztetik pasatzen dira.

1.- 33 eguneko kalte-ordaina orokortu

Kaleratzea merkatzeko planteatzen den erreformetako bat mugagabeko kontratazioa sustatzeko modalitatea zabaltzea da, 12 egun gutxiago ematen baititu lan egindako urte bakoitzeko, hau da, 33 egun. Neurri honen bidez, langabezian dauden pertsonen artean enplegu finkoa sustatu nahi da. Defendatzaileen arabera, enpresariak pertsona gehiago kontratatzera animatuko lirateke, behar izanez gero kaleratzeko orduan nolabaiteko malgutasuna badute.

Orain arte, horrelako kontratuen sinatzaileek baldintza batzuk bete behar dituzte. INEMeko bulegoetan langabetuak eta inskribatuak egoteaz gain, talde hauetako batekoa izan behar dute:

  • 30 urte bitarteko gazteak
  • Emakumezkoak, lan indize txikiagoa duten lanpostuak betetzeko kontratatuak badira, erditu edo adoptatu eta hurrengo bi urteetan edo bost urteko jarduerarik gabeko aldi baten ondoren lanera itzultzen badira.
  • Genero-indarkeriaren biktima diren emakumeak
  • 45 urtetik goitikoak
  • 31 eta 44 urte bitarteko langabeak, gutxienez hilabete etenik gabe lan eskatzaile gisa izena emanda dutenak.
  • Ezinduak
  • Kontratua egin aurreko bi urteetan enpresa berean edo beste batean aldi baterako bakarrik lan egin duten langabeak
  • 31 eta 44 urte bitarteko langabeak, baldin eta kontratua egin aurreko bi urteetan beste enpresa batean kontratu mugagabea amaitu bazaie kaleratze baten bidez, bakarka nahiz taldeka.

Egia esan, langabezian dauden pertsona gehienek betetzen dituzte kaleratzeagatiko konpentsazio murriztuko kontratu horietako bat sinatzeko baldintzak. Baina beste talde batzuetara zabaldu nahi da, eta bete beharreko baldintzak gutxiago izatea.

Hala ere, lan egindako urte bakoitzeko kalte-ordainaren murrizketa hori kontratazio berriei bakarrik aplikatuko litzaieke, eta ez lanean ari direnei, 45 eguneko kalte-ordaina jasoko luketelako bidegabeko kaleratzeagatik.

2.- Kontratu bakarra

Beste aukera bat da. Orain dagoen kontratu marañaren ordez -40 barietate inguru-, langile guztientzat mugagabea izan daitekeen bakarra jarri beharko litzateke.

Oraindik ez dago erabat zehaztuta nola izango litzatekeen modalitate berri hori, baina aurkezten diren aukera guztiak kaleratzea merkatzea dira. Ekonomialari batzuek modalitate honen bidez mugagabeak eta denborazkoak batzearen alde egiten dute, eta beste batzuek, berriz, bi mota desberdin horiek mantentzearen alde.

Kontuan hartu beharreko beste alderdi bat langileak kaleratzean izango lukeen konpentsazioa da. Hemen ere hainbat aukera daude. Horietako bat kalte-ordain progresiboa izango litzateke, langileen antzinatasunaren arabera. Kalte-ordain hori 12 egunekoa izan daiteke, eta 33 egunekoa, gehienez 24 hilabetekoa enpresan denbora gehien daramatenentzat. Lan eskubideak gutxien bermatzen dituzten posizioek lan egindako urte bakoitzeko zortzi egunera murrizten dute gutxieneko zenbatekoa.

Beste batzuen ustez, kontratu bakarrak denentzat 20 eguneko kalte-ordaina izan behar du lan egindako urte bakoitzeko, eta gehienez ere 12 hileko.

3.- Krisi-kontratua

Era berean, krisi-kontratu bat egiteko aukera ere iragarri da, aurrekoak bezala, enpresaburuak langile bat kaleratzen duenean ordaintzen duen zenbatekoa murriztuko lukeena.

Krisi kontratuaren bidez, bi urtez murriztuko litzateke langile batek kaleratzean jasotzen duen konpentsazioa.

Kasu horretan, indarraldi mugatua izango luke, segur aski bi urtekoa. Epe horretan, kaleratzearen kostua 20 eta 30 egun bitartekoa izango litzateke, ezartzen denaren arabera, eta gehienez ere 12 hilabetekoa. 2013aren amaiera arte, kontratu hau aplikatu ahal izango litzateke, eta 20 egunak onartuz gero, langileek jasotzen duten konpentsazioa% 50 baino gehiago murriztuko litzateke.

4.- Arrazoi ekonomikoengatiko kaleratze objektiboa

2010eko iraileko lan erreformaren ondorioz, murriztu egin ziren arazo ekonomikoak zituen enpresa batek langile bat kaleratzeko baldintzak, lan egindako urte bakoitzeko 20 egun ordainduz eta gehienez ere 12 hilabeteko ordainduz. Hilabete batzuk geroago, Ministroen Kontseiluak are gehiago zabaldu zuen aukera hori, eta erabaki zuen kalte-ordaina murriztuta duen plantillaren murrizketa enpresak aurreikusitako galerak egiaztatzen dituenean egin daitekeela, nahiz eta aldi baterakoak izan, langilearen antzinatasuna edo kontratu-mota edozein izanda ere.

Hala ere, enplegu-emaileak praktika hori gauzatu duen kasu gehienetan, kasua epaitegietara iritsi bada, enpresaburuak galdu egin du eta 45 eguneko kalte-ordaina ordaindu behar izan du, ohiko kontratu finkoetarako 42 hilabeteko mugarekin.

Analista batzuek garbi eta objektiboki definitzea proposatzen dute enpresaburuak kaleratze mota hori zergatik erabil dezakeen katalogo itxi baten bidez, kasu bakoitzean interpretazio desberdinik egin ez dadin.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak