Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Lanetik botatzen naute, nola kalkulatzen da finikitoa?

Finikitoan konpentsazio ekonomikoa sartzen da kobratu gabeko hileko soldatagatik, hartu gabeko oporrengatik eta ordaindu gabeko aparteko pagengatik.

img_finiquito

Europako Batzordeak gizarte- eta lan-egoerari buruz egindako aurreikuspenen arabera Europako Batasunean, Espainiako enpleguaren gainbeherak jarraitu egingo du 2012an. Iazko laugarren hiruhilekoan 250.000 lanpostu baino gehiago suntsitu dira eta azaroan langabezia-tasa %23koa zen. Lan kontratu bat amaitzen denean edo kaleratze bat gertatzen denean, langileak finikito izeneko agiri bat jasotzen du, haren eta enpresaren arteko lan harremana iraungitzeko. Hala ere, komeni da kalkuluak sinatu aurretik egiaztatzea, sinatu orduko lan-kontratua bukatutzat ematen baita. Nolanahi ere, finikitoan langileak sortu eta oraindik jaso ez dituen ordainsari guztiak sartu behar dira, eta, hala badagokio, baita dagokion kalte-ordaina ere. Ahalik eta informazio gehien izatea funtsezkoa da gehiegikeriarik ez egiteko eta erreklamazioak egiteko.

Zer den finikitoa eta zer sartzen den

Img finiquito art
Irudia: Irudiak_Money

Lan harreman bat amaitzen denean, langileak, finikitoaz gain, enpresaren ziurtagiria eta kotizazio agiriak jaso behar ditu, langabezia prestazioa eskatzeko eskubidea baldin badu.

Langileen Estatutuaren 49.2 artikuluak ezartzen duenez, kontratua amaitzen denean, kontratua amaitu dela jakinarazi behar da, eta zor diren zenbatekoen likidazio-agiri batekin batera aurkeztu. Horri saldoaren ordainagiria eta finikitoa deitzen zaio.

Finikitoan aldeek lan harremanari amaiera emateko erabakia jaso dute, eta ordaintzeke dauden obligazioak diru kopuru baten bidez kitatu dira. Edozein kaleratze-prozesutan, lehen urratsetako bat da.

Nola kalkulatzen da finikitoa?

Langileak eskubidea du finikitoan honako hauek jasotzeko: lana utzi duen hilabetean lan egindako egunengatik dagokion soldata zatia, hartu gabeko oporren konpentsazio ekonomikoa eta aparteko pagen zati proportzionala. Hauek dira langileak sorrarazitako lansariak:

  • Hileko soldata. Kargu-uztearen hilabetean lan egindako egunei dagokien soldataren zatia da. Soldata finkoa izanez gero, azken nomina hartuko da kontuan; soldata aldakorra izanez gero, azken sei nominak hartuko dira kontuan.

    Adibide batekin hobeto uler daiteke:

    Hilean 500 euroko oinarrizko soldata duen langile bat, 40 euroko hitzarmen-plusa eta 500 euroko aparteko bi paga dituen langile bat 2011ko abenduaren 15ean kaleratzen bada, 20 opor egun izan dituenean, zein finikito dagokio?

    Kaleratzea gertatzen den hileko soldata (oinarrizko soldata + hitzarmeneko plusa + antzinatasuna) zein den jakin behar da lehenik. Zenbateko hori hileko 30 egunekin zatitzen da, eguneko soldata kalkulatzeko. Kalkuluaren ondorioetarako, hilabete bakoitzak 30 egun dituela jotzen da. Eguneko soldata langileak lana utzi arte lan egindako egunekin biderkatzen da.

    Hileko soldata = 500 euro (oinarrizko soldata) + 40 euro (hitzarmeneko plusa) = 540 euro

    540 euro hilean duen 30 eguneko = 18 euro egunean

    Abenduan 15 egunez lan egin zuen, eta, gero, hauxe dagokio: 18 euro x 15 egun = 270 euro abenduan

  • Aparteko pagak. Mugaeguneratu gabeko aparteko pagen (udakoak eta Eguberrietakoak) zati proportzionala da.

    • Aparteko pagak sei hilabetekoak izan daitezke. Kasu horretan, langileak lana uzten duen seihilekoko ordainsaria baino ez du jasoko. Seihilekoaren hasieratik bukaera arte kalkulatuko da.

    • Ordainsariak urtebetekoak badira, aparteko bi pagak jasoko dira, langileak azken aldiz jaso zituenetik lana utzi duen egunera arte kalkulatuak.

    Adibideko langileak 500 euroko aparteko bi paga ditu. Gabonetako paga 2011-01-01ean sortzen da eta udako paga 2011-07-01ean. Dagokion zenbatekoa zehazteko, paga bakoitza 360 egunekin zatitzen da. Kalkulua egiteko, urteak 360 egun dituela jotzen da:

    500 euro/360= 1,38 euro egunean aparteko paga gisa

    Emaitza biderkatu egiten da pagak sorrarazi zirenetik kargua utzi arte igarotako egunekin:

    • 2011-01-01etik 2011-12-15era 345 egun igaro dira:

      345 egun x 1,38 euro = 476,1 euro.

    • 2011-07-01etik 2011-12-15era 165 egun igaro dira:

      165 egun x 1,38 euro = 227,7 euro udako paga

    Langileak aparteko paga gisa honako hauek jasotzeko eskubidea izanen du:

    476,1 euro + 227,7 euro = 703,8 euro aparteko pagengatik.

  • Hartu ez diren oporrak. Hartu ez diren oporren ordainketa urteko urtarrilaren 1etik uzte-egunera arte kalkulatzen da, hilean 2,5 egun, eta, halakorik bada, hartutako egunak deskontatuko dira. Kontratua iraungiz gero, hainbat gorabehera gerta daitezke:


      Lan harremana amaitzen den unean hartuak izatea; beraz, langilea izanen da hartutako egunen zorduna.
    • Behar den denbora bakarrik hartu izana, eta kasu horretan, ez enpresaburuaren ez langilearen aldeko krediturik ez egotea.
    • Behar den denboraz ez gozatzea. Kasu horretan bakarrik ordezka daitezke diru kopuru batekin.

    Lana utzi arte, adibideko langileak 345 egun egin ditu lanean:

    (11 hilabete x hilaren 30 egun) + abenduaren 15 = 345 egun

    Adibideko langileak duen oporraldia urte horretan lan egindako egunen araberakoa da, hiruko erregelaren arabera kalkulatzen baitira:

    360 egunez (urtebete), langileak 30 opor egun hartzeko eskubidea du.

    345 egunez, langileak x opor egun hartzeko eskubidea izanen du.

    345 x 30/360 = 28,75 egun, 29 opor-egunera biribilduta

    Hala ere, langileak 20 opor egun hartu zituen, eta gero:

    29 ken 20 = 9 opor-egun, hartzeko dituenak

    9 egun x 18 euro eguneko soldata = 162 euro hartu ez diren oporrengatik.

  • Beste kontzeptu batzuk. Finikitoan edozein arrazoirengatik ordaintzeke dauden gainerako kopuruak ere sartu behar dira: atzerapenarekin ordaintzen diren kontzeptuei dagozkien kopuruak (adibidez, produktibitate-primak edo aparteko orduak), kalte-ordainak eta hitzarmen aplikagarrian arautzen diren bestelako aparteko pagak (adibidez, mozkinen paga).

    Adibideko langileak 1135,8 euroko finikitoa kobratuko du = 270 euro abenduan + 703,8 euro aparteko pagetan + 162 euro hartu gabeko oporretan.

Finikitoaren garrantzia

Kitapena sinatzeak esan nahi du dagokion likidazio ekonomikoaren lehen kalkulu bat onartzen dela, baina horrek ez du esan nahi kaleratzea onartzen denik. Alde horretatik, ezinbestekoa da sinatzea, zor dena kobratzeko eskubidea izateko. Langileak uste badu kalkulua ez dela zuzena, edo ez badago ados kaleratzearen baldintzekin, finikitoa sina dezake, eta “Jasota, ez ados” adierazpena erantsi, sinaduraren ondoan. Horrela, ordainketa ez da zuzena izango, eta ondoren erreklamazioak egin ahal izango dituzu.

Ezinbestekoa da finikitoa sinatzean seguru eta ados egotea.

Finikitoaren garrantzia dela eta, sinaduraren kontzientzia osoa izan behar da, gerora ezustekorik ez izateko. Beraz, ezinbestekoa da finikitoa sinatzean seguru eta ados egotea.

Kontratua sinatuz gero, langileak ez dio eskatuko ez erreklamatuko enplegatzaileari. Finikitoaren sinadura ohikoa da lan-kontratuen iraungipenean, baina ez da derrigorrezkoa alderdientzat. Langilea ados ez badago, ez du sinatu beharrik, baina ez du ezarritako diru-kopururik jasoko. Aitzitik, sinbrikatzeak garrantzi handia du frogagiri gisa, langilearekiko betebeharren amaiera dakarrelako.

Zer egin gaizki kalkulatuta badago

Enpresak aurkeztutako finikitoarekin ados egon ezean, langileak “Jasoa, ez konformea” adierazpenarekin sinatu ahal izango du, eta Bitartekotza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzuari (SMAC) adiskidetze-eskaera edo -eskaera aurkeztu. Hala ere, Langileen Estatutuaren 59. artikuluaren arabera, urtebeteko epea dago erreklamazioak egiteko, denbora hori igaro ondoren kopuruak preskribitu egiten baitira.

SMAC laneko auzibidera jo aurreko adiskidetze administratiboaren prozedura da. Zerbitzu hau bi aldeentzat transakzio egokia lortzeko ahalegina da, adiskidetze-ekintza baten bidez. Adiskidetze-ekitaldian adostasunik baldin badago, langileak zor duen dirua jasoko du; bestela, lan arloko epaitegira jo beharko du.

Laneko auzibidean erreklamatu ahal izateko, aldez aurreko baldintza gisa, adiskidetzeko txartela eskatuko da. Kasu horietan, ezinbestekoa da abokatu baten aholkua lortzea, legezko ekintzak hastea komeni den ala ez jakiteko.

Finikitoa sinatu aurretik kontuan hartu beharreko kautelak

  1. Komeni da aldez aurretik finikitoaren zirriborroa eskatzea eta jasoko den zenbatekoa benetan dagokiona dela egiaztatzea.
  2. Finikitoaren sinadurara langileen ordezkari batekin joan behar da.
  3. Egiaztatu behar da finikitoan sartzen direla ordaindu gabeko soldata, aparteko pagen zati proportzionala, hartu gabeko oporrak eta kalte-ordaina, langileari hala badagokio.
  4. Finikitoaren garrantzia dela eta, sinatzen denaren berri izan behar da, gerora ezustekorik ez izateko. Erabat seguru eta sinatzen denarekin ados egonez gero bakarrik sinatu behar da finikitoa.
  5. Finikitoan data eta modua (txekea, transferentzia, etab.) agertzea eskatu behar da. ordaindu gabeko kontuak langilearekin kitatuko direla.
  6. Jasoko den zenbatekoa zuzena ez bada, edo kontzepturen bat ados ez badago, “Ez ados” batekin sinatu behar da. Horrela, dirua jasotzen da, baina erreklamatzeko eskubidea ez da galtzen.
  7. Kitapena jasotzen denetik urtebete arteko epea dago dagozkion zenbatekoak erreklamatzeko.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak