Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Nola eragiten dio "estanfazioak" kontsumitzaileari?

Atzeraldi ekonomikoaren eta inflazioaren konbinazioak familia-aberastasuna gutxitzea dakar, eta etxeko ekonomiak arriskuan jartzen ditu.

“Estanfazioa” da, zalantzarik gabe, kontsumitzaileak aurki dezakeen egoera okerrenetako bat. Zer da askok inoiz entzun ez duten egoera beldurgarri hori? Termino horrek, “stagflation” ingelesetik hartuta, inflazio-egoera baten barruan ekonomia gelditu eta inflazioaren erritmoa gelditu den une edo egoera ekonomikoa adierazten du. Geldialdiak, beraz, bi egoera oso negatibo ditu kontsumitzaileentzat: batetik, atzeraldi ekonomikoa, eta, bestetik, inflazioa, non prezioen igoera, langabeziaren hazkundea eta ekonomiaren geldialdia konbinatzen baitira. Konbinazio horrek nahi ez diren ondorioak sortzen dizkio kontsumitzaileari, etxeko ekonomia arriskuan ikusten baitu. Ildo horretatik, IEEk (Ekonomia Azterlanen Institutua) ohartarazi du estanfazioa “dagoeneko errealitate bat dela Espainian”, urteko bigarren hiruhileko arteko hazkundea “zero” izan baita.

Datu makroekonomikoek ezartzen dutenetik haratago, garrantzitsua da jakitea nola eragingo dion kontsumitzaileari bere eguneroko bizimoduan, edo etxeko ekonomiaren zein jarduera izango diren kaltetuenak geldialdia eta inflazioa bateratzen dituen espiral horrek. Printzipioz, familia-aberastasuna gutxitzea ekarriko du horrek; izan ere, familia-nukleo guztiak ingurune atzeratuan egongo dira, eta horrek eragina izango du kontsumoan, enpleguan, enpresen sorreran, berankortasunean… Bestalde, familia-unitate bakoitzak gehiago ordaindu beharko du egindako erosketengatik.

Ondorioak eguneroko bizimoduan

Kontsumitzailearen ekonomiaren gaineko zuzeneko eta zeharkako ondorioen artean, erregaien igoeretatik eratorritakoak ez ezik, eguneroko bizitzan eragina duten beste asko ere aipatu behar dira, hala nola hipotekaren ordainketa, oporren planifikazioa edo finantza-produktuek une honetan eskaintzen duten errentagarritasuna.

  • Errenta aldakorraren jaitsiera: normalean, poltsek herrialde batek izango duen egoera ekonomikoa aurreratzen dute, eta, eboluzioaren zeinuaren arabera, errenta aldakorrean beherakada edo igoera orokorrak eragiten dituzte balio eta sektore guztietan. Beraz, errenta aldakorra egoera “estanfazionario” bat deskontatzen ari bada, ez da harritzekoa Espainiakoa gutxiengoan kotizatzen aritzea duela bi urtetik, 12.000 puntuko muga zulatu eta urte hasieratik %25 inguru utzi ondoren. Horrek esan nahi du burtsan inbertsioak dituztenek duela sei hilabete baino %25 gutxiago balio duela orain balore-zorroak.

  • Inflaziotik beherako errentagarritasuna: inflazioa %5,1ean egoteak finantza-produktu askok eskaintzen duten errentagarritasuna atalase horren azpitik egotea ekarri du. Gehien eskatzen den gordailuek % 4 eta % 5 arteko errentagarritasuna eskain dezakete hilabetean; Altxor Publikoko azken enkanteen errentagarritasuna, berriz, eskaintza gordailuzainaren koordenatu beretan edo antzekoetan dago. Hala gertatzen da sei hilabeterako letrekin (% 3,921), 12 hilabeterako letrekin (% 4,637), 18 hilabeterako letrekin (% 3,9), hiru urterako bonuekin (% 3,979), bost urterako bonuekin (% 4,067), 10 urterako obligazioekin (% 4,827) eta 30 urterako obligazioekin (% 4,917).

    Finantza-produktu askok ekainerako aurreikusitako inflazioa (%5,1) baino errentagarritasun txikiagoa eskaintzen dute

  • Etxeko fakturen igoera: energia-fakturetan urte hasieran izan ziren igoerei 1857/2008 Ministerio Agindua gehitu behar zaie, urtarrilaren 1etik indarrean dauden tarifa elektrikoak berrikusten dituena. Gobernuaren arabera, argiaren ordainagiria %5,6 garestituko da, batez beste, eta 25 kilowatt (kW) finkatzen du bihileko bakoitzeko kontsumitzaile guztiek izango duten doako kontsumoa. Igoera hori urtarrilekoari gehitzen zaio, batez beste %3,3 igo baitzen tarifa.

  • Petrolioaren garestitzea: West Texas upelaren prezioak bere igoera geldiezinari jarraitzen dio, eta historian lehen aldiz 140 dolarrak gainditu ditu. Aurreikuspen baikorrak eman beharrean, OPEPetik (Petrolio Esportatzaileen Erakundea) uste dute petrolio gordinak 150 eta 170 dolar bitartean kotizatuko duela uda honetan.

    Tasazio Sozietatearen arabera, etxebizitza berriaren prezioa %2,5 jaisten ahalko da urte amaieran.

  • Hipoteka-kuota igo egin da: duela urtebete sinatutako hipotekak urtean 900 euro inguru igoko dira, Euribor hipotekak kalkulatzeko adierazle nagusia den zifraren arabera. Horrek esan nahi du hilean 75 euro gehiago ordainduko direla aurreko urteko ekainean kontrataturiko 150.000 euroko batez besteko hipoteka baterako, 25 urteko amortizazio epearekin. Urtebeterako Euriborra % 5,361ean itxi zen ekaina, eta hileko maximo historikoa markatu zuen.

  • Langabeziaren igoera: egoera horrek eragin negatiboa izan dezake enpleguan, zeren eta “soldata-espirala” deritzon horretan sar baitaiteke (prezioak igo egiten dira – soldata igotzea eskatzen da – kostuak igo egiten dira – prezioak igo egiten dira–), eta horrek, alde batetik, inflazioa handitzea ekarriko luke, eta, bestetik, langabezia handitzea, ekoizpen-kostuak handitzearen eta nazioarteko lehiakortasuna gutxitzearen ondorioz. Hain zuzen ere, langabezia hiru hamarren igo zen maiatzean Espainian, biztanleria aktiboaren %9,9ra iritsi arte, azken hamabi hilabeteetan Europar Batasuneko hazkunde handiena izan ondoren.

  • Etxebizitzen eskaera txikiagoa izan zen: 2007an 788.518 etxebizitza salerosi ziren, aurreko urtean baino %14 gutxiago, Jabetza Erregistratzaileen Elkargoak egindako estatistikaren arabera. Murrizketarik handiena erabilitako etxebizitzan gertatu zen: salerosketek %15 egin zuten behera, eta etxebizitza berriek %12,4. Bestalde, probintzia-hiriburuetako etxebizitza berriaren prezioa %1,2 jaitsi zen lehen aldiz 10 urte baino gehiagotan aurtengo udan eta ekainean, eta horrek metro karratuaren prezioa 2.871 eurotan kokatzen du, Tasazio Sozietateak berriki egindako txosten baten arabera. Txosten horrek emandako datuen arabera, Bartzelonan pisu garestienak daude (4.527 euro metro karratuko), ondoren Donostian (4.035) eta Madrilen (3.916). Aldiz, Pontevedra (1.484), Badajoz (1.525) eta Lugon (1.547) dira etxebizitza erosteko aukera gehien duten hiriak. Higiezin-aktiboak baloratzeko sozietatearen txostenaren arabera, “eraikuntzako ekoizpen-jarduera nabarmen moteltzea” aurreikusten da. Erakundearen iritziz, urte amaierarako jaitsiera %2,5etik gorakoa izan liteke.

  • Bidaiatzea ere garestiagoa izango da: ezin da baztertu —eta horixe da, hain zuzen ere, uste izatekoa— turismo-produktuek prezioak igotzea, energia-garestitzearen ondorioz. Alde batetik, aire-tarifetan igoerak aurreikusten dira, bai hegaldi nazionaletan bai nazioartekoetan. Prezio igoera horrek, gainera, eragina izango du touroperadoreek txartelak eta pakete turistikoak saltzean, eta, jakina, garestitu egingo dira.

EROSTEKO AHALMENAREN GALERA

Benetako inflazioa azkenean Gobernuak aurreikusitakoa baino handiagoa izango delakoan, hitzarmen kolektiboetan soldaten berrikuspenari buruzko klausulak sartzeko praktika handitu egin da. Bestalde, eta lanaren ikuspuntutik ere, inflazioaren igoerak Espainiako langileei eragingo die soldaten berrikuspena zehazten den unean; hala, askok erosteko ahalmena galduko dute; izan ere, soldata-igoera horiek %2 – %4 ingurukoak izan badaitezke ere, inflazio-tasa %5,1ean kokatzen duen azken datuaren azpitik egongo dira, Kontsumoko Prezioen Indize Estatistiko Bateratuaren (INE) adierazle aurreratuaren arabera.

Urtetik urterako inflazio harmonizatua, ekainean bere igoera geldiezinarekin jarraitu zuena eta lau hamarren igo zena, %5,1 izateraino, 1997ko urtarriletik aurrera serie historikoa lantzen hasi zen tasarik altuena.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak