Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Nola kudeatu bankuarekin oinordetutako finantza-produktuak

Kontu baten titularraren heriotzak hildakoaren eskubide eta betebehar guztiak ematen dizkie oinordekoei.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2011ko azaroaren 01a
Img reunion trabajo Irudia: carl dwyer

Azken urteetan, bizi-itxaropena nabarmen handitu da Espainian, eta 2010ean 78,9 urtekoa izan da gizonentzat eta 84,9 urtekoa emakumeentzat, Estatistikako Institutu Nazionalaren (INE) Oinarrizko Adierazle Demografikoen azterketak erakusten duenez. Hala ere, 2011ko abuztura arte 177.602 heriotza erregistratu dira Espainian, Osasun, Gizarte Politika eta Berdintasun Ministerioak argitaratzen duen Heriotzen Indize Nazionalaren datuen arabera. Horregatik, komeni da jakitea pertsona bat hiltzen denean, haren ondasunak eta zorrak, baldin baditu, azken testamentuan adierazitako oinordekoek jasotzen dituztela, edo, testamenturik ez badago, legeak xedatzen duena. Hala ere, izapide batzuk kudeatu behar dira hildakoaren izenean agertzen diren hartzekoak oinordekoen izenean pasa daitezen. Hori egin arte, ezin da hildakoaren ondasunik saldu eta, sarritan, ezin da bankuetan aurreztutako dirua bere izenean atera.

Oinordetu ondoren eman beharreko dokumentazioa

Bankuek hilabete inguru behar dute kontuen titulartasuna aldatzeko.

Banku-kontu baten titularra hilez gero, finantza-erakundeek ziurtatu behar dute hildakoaren funtsak eskuratu nahi dituztenak haren oinordekoak direla. Horretarako, hildakoaren unean kausatzaileak zituen posizioei buruzko informazioa nori eman behar zaion zehazteko, bankuek oinordeko direla frogatzen duten dokumentu batzuk eskatzen dizkiete.

Img reunion trabajo art
Irudia: carl dwyer

Hil den banku bateko bezeroaren oinordekoek, gordailuak izan ahal izateko, dokumentazio hau aurkeztu behar dute erakundean:

  • Heriotza gertatu den herriko Erregistro Zibilak emandako Heriotza Ziurtagiria (nahiz eta kausatzailearen ohiko bizilekua ez izan). Erregistro Zibila herri bakoitzeko epaitegi edo udaletxean dago.

  • Azken Borondateen Ziurtagiria Azken Nahiaren Egintzen Erregistro Orokorrak luzatua (Justizia Ministerioaren mendekoa). Azken Borondateen Erregistroko ziurtagiria ezin da eskatu pertsona hil eta gutxienez 15 egun baliodun igaro arte. Hildakoak hil baino lehentxeago testamentua eman bazuen, denbora ematen du erregistro honetan jasotzeko.

  • Azken Borondateen Ziurtagiriaren arabera:

    1. Hildakoak testamentua egin badu: emandako azken testamentuaren kopia baimendua.

    2. Kausatzaileak testamenturik eman ez duenean: oinordekoak ezkontide alarguna, aurrekoak edo ondorengoak badira, Jaraunsle Abintestato Deklarazioa egiten da, heriotza erregistratu zen herriko notario baten aurrean lortzen den nabaritasun-aktaren bidez.

      Bi lekuko deklaratu eta aurkeztutako dokumentazioa egiaztatu ondoren, nabaritasun aktan familiakoak hildakoaren ondasunen jaraunsle legitimoak direla esaten da. Notarioak aktaren kopia bat eman eta herentziaren partizioa egin du, sinatu eta 20 egun baliodunera. Notario-akta horren gutxi gorabeherako kostua 150 eta 300 euro bitartekoa da.

      Oinordekoak beste ahaide batzuk badira (anai-arrebak, ilobak, etab.) jaraunsleak deklaratzeko auto judiziala egiten da, epaitegian lortzen dena. Jaraunspeneko ondasunen balioa 2.400 eurotik gorakoa bada, letratu baten esku-hartzea behar da.

  • Oinordetza Zergaren Likidazioa, non Ogasunari aurkeztutako hartzekoen zerrenda (inbentarioa) jasotzen baita, bankuetan gordailatutako ondasunak barne, eta Ordainketa Gutuna edo zerga honen Salbuespen edo preskripzio Aitorpena. Entitateak oinordekoei Oinordetzen gaineko Zergaren ordainagiria edo salbuespena eska diezaieke.

    Dokumentu hori funtsezkoa da bankuarentzat, finantza-erakundeak baitira zerga honen ordainketaren erantzule subsidiarioak (Oinordetza eta Dohaintzen gaineko Zergari buruzko abenduaren 18ko 29/1987 Legearen 8. artikulua).

  • Jaraunspena onartu, banatu eta esleitzeko dokumentuak. . Banku bakoitzean gordailatutako ondasunak banatzeko jarraibideak dira (oinordeko guztiek eta, hala badagokio, ezkontide alargunak sinatuak). Honelakoak izan daitezke:

    1. Jaraunspena onartu eta esleitzeko eskritura publikoa.

    2. Alderdi-agiri pribatua, testamentuaren edo oinordekoen deklarazioaren araberakoa, oinordeko guztiek edo haien ordezkariek sinatua.

  • Hildakoak beste titularkide batzuen gordailuak baditu, herentzia osatzen duten bankuetan gordailatutako ondasunetan titular izateagatik esleitu zaien ehunekoari dagokion adostasun-idazkia behar da (beste titularkideena).

Erakundeak eman beharreko informazioa

Bankuan oinordeko izaera egiaztatu ondoren, entitateek eman behar duten informazioa zehaztu behar da. Kode Zibileko 661. artikuluarekin bat, oinordekoak hildakoaren oinordekoak dira, haren eskubide eta betebehar guztietan hiltzeagatik bakarrik.

Baterako kontu batean, titular baten heriotzak berekin dakar kontua blokeatzea

Kode Zibileko 659. artikuluaren arabera, oinordekoek hildakoaren baldintza beretan erabili behar dituzte beren eskubideak, eta banku-erakundeak bizi den titularrari emandako informazio bera eskuratzeko legitimatuta daude.

Hori dela eta, erakundeak behartuta daude bezeroen jaraunsleei informazio hau ematera:

  • Kausatzailearen posizioak heriotza egunean. Informazio hori da gehien eskatzen dena, herentziazko emaria zehazteko ezinbestekoa baita. Entitateak hildakoak data horretan zituen posizioen ziurtagiria jaulkitzen du.

  • Kontuan heriotza egunaren ondoren izan diren mugimenduak. Beste titularkide bizi batzuek kontuan egindako karguak, helbideratutako ordainagirietako zordunketak eta abar jakin nahi izaten dituzte oinordekoek.

  • Kontuan heriotza eguna baino lehen erregistratu diren mugimenduak. Kontuan hartu behar da informazio eskaera horiek zehaztu egin behar direla eta ezin direla aldi zehaztugabe edo oso luzeei buruzkoak izan.

Nola dauden oinordetutako kontuak

Titulartasun bakarreko kontuetan eta titulartasun anitzekoetan, titularraren heriotza erregistratzen denean, jaraunsleek entitatearen aurrean frogatu beharko dute ondasun zehatzak esleitzeko eskubidea. Horretarako, banku-erakundeak ondasunak onartu, banatu eta esleitu direla justifikatzen duen dokumentazioa eska dezake. Dokumentazio hori notario-agirian edo dokumentu pribatu batean formalizatu behar da, baldin eta dokumentu pribatua oinordeko guztiek edo haien ordezkariek sinatu badute eta sinadurak onartzen badira.

Funtsezkoa da Oinordetzen gaineko Zerga likidatzea, entitateak baitira zerga honen ordainketaren erantzule subsidiarioak.

Titulartasun anitzeko kontuetan, komeni da kontuan hartzea titularkide batek berariaz uko egiten badio beste titularkide bat hil aurreko mugimenduei buruzko informazioa emateari, jaraunslearen informazio-eskubidea eta datu pertsonalak babesteko legea bateratu behar direla. Kasu horietan, epailearen erabakirik ez badago, banketxeak informazioa emateari uko egin diezaioke, pertsona desberdinen (jaraunsleen edo beste titularkide batzuen) eskubideen artean gatazka dagoenean zuhurtasunez jokatu behar duelako.

Jaraunspena esleitu aurretik, banku entitateek zenbait xedapen berezi onartzen ahal dituzte, kasu hauetan:

  1. Oinordeko guztiek berariaz baimentzen dituzte xedapen horiek.
  2. Legez ezarritako ehorzketa gastuak dira.

  3. Titularraren bizitzan ordenatutako eragiketei dagozkie, jaraunspenezko emaria mantentzea dakartenak. Horien artean sartzen dira ordainagiri, zerga, aseguru eta abarren helbideratzeak, horiek itzultzeak errekarguak ekar baititzake.

Kontu solidario edo bereizigabearen kasuan, haren erabilpen araubidea solidarioa bada, titularkideetako edozeinek izan dezake, titular bakarra balitz bezala. Titular ezberdin bat hiltzen bada, bizirik dirautenek sinatutako edozein xedapen-ordenari erantzun behar dio erakundeak; izan ere, elkartasun aktiboa, kontua osatu zutenen elkarrekiko konfiantzan oinarritua, ez da desagertzen titularkide bat hiltzean.

Kontu horiek oso problematikoak dira titular bat hil ondoren, eta, horregatik, gero eta maizago izaten dira kontratuko aurreikuspenak. Interesdunen artean desadostasunik badago, entitateak saldoa ibilgetu edo kontsignatu ahal izatea ere aurreikusten da.

Kontu mankomunatu edo bateratu batean, ezinbestekoa da titular guztiek baimena sinatzea itzulketak egiteko edo saldoa izateko. Gainera, titular eragilearen borondatearen ordez haren oinordeko guztiena jarriko da. Horregatik, titularretako bat hiltzen denean, kontua geldiarazi edo blokeatu egiten da kausatzailearen testamentua ebatzi arte.

Testamentuak tramitatzeko epeak

Bezeroen testamentuak tramitatzeko aurrez ezarritako eperik ez badago ere, bankuek ahalik eta azkarren jardun behar dute ondasunak entregatzean edo titulartasuna aldatzean, jaraunsleen interesak babesteko.

Entitateak heriotza-dataren aurreko eta ondorengo mugimenduen berri eman behar du

Bankuek hilabete inguru behar izaten dute kontuen titulartasuna aldatzeko. Gainera, ez dago herentzia banatzeko eperik. Jaraunsleek, batera erabakita, herentzia zatiezinari euts diezaiokete, eta are gehiago, nahiz eta praktika hori ez oso ohikoa izan, testamentugileak denbora batez inzatiketa ezar dezake, seniparteei kalterik egin gabe.

Hala ere, kausatzailea hiltzen denetik sei hilabeteko epea dago, urtebetera luza daitekeena, Oinordetza Zerga ordaintzeko aitorpena egiteko. Inguruabar horrek zatiketaren epeak baldintzatzen ditu.

Jaraunspena onartzea

Kontuan hartu behar da inor ez dagoela herentzia bat onartzera behartuta, aktiboa jarauntsitzeaz gain, pasiboa ere jarauntsi egiten baita. Jaraunsleak jaraunspenaren ondasunak jasotzen ditu, baina bere ondasunekin ere erantzuten du herentziaren zorrengatik. Horiek aktiboa gainditzen badute, jaraunsleak jaraunspena errefusatu edo inbentarioaren onurarako onartu dezake.

Formula hori notarioaren aurrean edo modu judizialean egin behar da, eta esan nahi du zorrei herentziaren hartzekoen balioarekin baino ez zaiela erantzuten. Horretarako, ondasunen inbentario judiziala egiten da, zor eta karga guztiak ordaintzen dira ondasun horiek salduz, behar izanez gero. Ondasunen gerakina, betebehar guztiak bete ondoren zerbait geratzen bada, oinordekoen artean banatzen da.

Erantzukizunaren mugak jaraunspena inbentarioaren onurarako onartu dutenei bakarrik eragiten dienez, komeni da oinordeko guztiek formula bera erabiltzea.

Hildakoaren kontuei buruzko informazioa eskuratzea

Espainiako Bankuan ez dago kreditu-erakundeen bezeroek dituzten banku-kontuen erregistrorik. Hala ere, oinordeko bat Zerga Administrazioko Estatu Agentziara jo daiteke.

Han, oinordeko dela frogatu behar du, azken ekitaldi fiskaletan hildakoari egotzi ahal izan zaizkion etekin finantzarioei buruzko datuak biltzeko. Datu horiek Ogasunari jakinarazi behar dizkio kontuak dituen entitateek. Horrela, hildako titularrak zein banku-erakundetan izan zituen kontuak jakin daiteke.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak