Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Notario-bitartekotza: zer da eta zer kasutan eska dezakezu

Notarioaren aurreko bitartekaritzak gatazkak konpontzeko balio du, baina ez da arbitrajea bezalakoa. Ezagutu zer ezaugarri dituen, zertarako balio duen eta nork eska dezakeen

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Larunbata, 2020ko abuztuaren 15a

Eremu zibilean, merkataritzan edo familian gatazkak konpontzeko ez dago zertan epaitegien aurrean ebatzi. Sistema alternatiboak, hala nola bitartekaritza, arbitrajea, adiskidetzea eta negoziazioa, baliozkoak dira. Prozesu hori, judiziala baino azkarragoa eta merkeagoa, aukera bikaina izan daiteke epaitegiko zitaren zain egon beharrik ez izateko, 19. cobidak atzeratuta. Horiei heltzeko, alderdiek lankidetzan aritzeko prest egon behar dute beren arazoak konponduko dituen akordioa lortzeko. Arbitrajea eta notario-bitartekaritza zertan bereizten diren azalduko dizugu, zer kasutan eska dezakezun eta nola funtzionatzen duen.

Notario-bitartekotza eta arbitrajea epaitegietatik kanpoko gatazketarako irtenbide gisa proposatu dira, kovi-19ak eragindako geldialdiaren ondorioz epaimahaiak deskongestionatzen laguntzeko. Hala dago jasota ekainaren 16an onartutako “Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak alarma-egoeraren ondoren berriz aktibatzeko egindako talka-planean”.

Zer alde dago notario-bitartekotzaren eta arbitrajearen artean?

Notario-bitartekotza eta arbitrajea judizioz kanpoko prozesuak dira, eta parte hartzen duten alderdiek parte hartu behar dute. Bitartekaritza, egintza generiko gisa ulertuta —ez dago notario bati lotuta—, arbitrajearen aurreko urratsa da.

Bitartekaritzaren eta arbitrajearen arteko desberdintasun nagusia da nori dagokion gatazka konpontzea. Arbitrajean, hirugarren batek ebazten du, eta bitartekaritzan, berriz, alderdiek adostu behar dute elkarren arteko konponbide egokia.

Arbitrajea doakoa da bi aldeentzat, bide judizialari uko egiten dio, ez du abokaturik behar —nahiz eta abokatuak parte har dezakeen—, prozedura azkarra da eta hartutako ebazpena, arbitrajeko laudoa, loteslea eta betearazlea da.

— Bitartekaritzak, notarioarena bada, notarioak eskainitako orduen baturaren adinako kostua du —Notariotzaren Kontseilu Nagusiak orduko 150 euroko batez besteko zenbatekoa ezartzen du—, bai eta kanpo-gastuena ere. Kopuru hori bitartekaritza eskatzen duten parteen artean banatu ohi da. Bitartekaritza-egintza ere oso bizkorra da, eta akordio batekin amaitu daiteke. Akordio hori loteslea izango da eta eskritura publikora eraman ahal izango da ondorio exekutiboa izan dezan (horretarako, notario-zerga ordaindu beharko da). Adostasunik gabe ere amai daiteke; kasu horretan, arbitraje batera joatea komeni da.

Zer da notario-bitartekotza?

Notariotzaren Kontseilu Nagusiak definitzen duenez, notario-bitartekaritza “gatazkak edo desadostasunak modu pribatu eta baketsuan konpontzeko prozesutik kanpoko prozedura bat da, aldeen arteko elkarrizketa sustatzen duen bitartekari batek zuzendua”. Bitartekariak, notarioa izan daitekeena, ez du aginpiderik akordio bat ezartzeko, eta gatazka konpontzen laguntzen du soilik; horrela, ez da justizia-epaitegietara joko. Auzi zibil eta merkataritzazkoetako bitartekaritzari buruzko uztailaren 6ko 5/2012 Legeak arautzen du notario-bitartekaritza.

Noiz eska daiteke notario-bitartekotza?

Bitartekaritza hasteko, auzian dauden alderdiek bide hori hautatu behar dute. Bitartekaritza-zentro baten edo notario bitartekari baten bidez ere has daiteke aldeetako batek besteari formalki gonbita egiten badio. Azken kasu horretan, notarioak trebatuta egon behar du eginkizun hori betetzeko.

  • Notario-bitartekaritza esparru zibilean aplika daiteke erantzukizun zibileko erreklamazioetarako, koherente edo jabekideen arteko gatazketarako, banku-, hipoteka- eta aseguru-kontratuetarako, eta etxebizitza- eta errentamendu-salerosketako kontratuetarako.
  • Gainera, bitartekaritza merkataritza-sektorean eska daiteke, bazkideen, enpresen eta bezeroen, enpresa eta hornitzaileen, enpresen eta langileen, jabetza intelektualeko liskarren, eraikuntza zibiletik eratorritako enpresen eta enpresen arteko gatazkak konpontzeko.
  • Familia-ingurunean ere erabil daiteke notario-bitartekotza, herentzien, ezkontza-auzien, izatezko bikoteen, guraso-ahalaren eta tutoretzaren ondorioz…

Nolakoa da bitartekaritza-prozesua?

Notariotzaren Kontseilu Nagusiak ezartzen duenez, bitartekaritza oro saio batekin hasten da. Saio horretan, bitartekariak prozesua nolakoa den jakinarazten die alderdiei —ezaugarriak, antolaketa, lor daitekeen akordioaren ondorio juridikoak eta eraketa-akta sinatzeko epeak—, eta, aldi berean, konfidentzialtasun-hitzarmen bat aurkezten du sinatu ahal izateko.

Informazio-saio honetan, bitartekariak inpartzialtasuna, neutraltasuna eta konfidentzialtasun-betebeharra azaltzen ditu, baita aldeen beharretara egokitzeko malgutasuna ere. Gainera, parte-hartzaileei aukera ematen die bitartekaritza-prozesua edozein unetan uzteko, beharrezkotzat jotzen badute.

Bitartekaritza-prozesua osatzeko eta informazioa biltzeko prozesua da, eta, horren bidez, bitartekariak aldeen arteko elkarrizketa-gune bat sortu nahi du, gatazkaren ikuspegi partekatua izan dezaten. Helburua eztabaida-gaiak identifikatzea da, akordioa lortzeko.

Baterako negoziazio-saioen aurretik, bitartekariak banakako bilera bat du alde bakoitzarekin, alde biko negoziazioan aztertu ez diren eta akordioa lortzeari eragin diezaioketen beste gai batzuk atzemateko.

Negoziazio-saioak beharrezkoak diren beste izango dira, eta aldeak dibergentzia-puntu bakoitzerako akordioak proposatzera animatuko dira, horrela akordio batera iritsiz.

Beti lortzen da akordioa?

Aipatu dugun moduan, bitartekaritza akordioz amaitu daiteke (Notariotzaren Kontseilu Nagusiak uste du hori horrela dela kasuen % 70ean), eta bi alderdiek eta bitartekariak sinatu beharko dute. Adostasunik gabe ere amai daiteke, alderdi batzuek lehenago jarduketak amaitutzat ematen dituztelako, prozedura garatzeko adostutako denbora agortzen delako edo bitartekariak egiaztatzen duelako inplikatuen jarrerak bateraezinak direla.

Notario-bitartekotza % 100 on line

Notario-bitartekaritzaren berezitasunetako bat da guztiz urrutitik egin daitekeela, eta, auzitegietan traba handia dagoenez, abantaila ukaezina dela.

  • Legea garatzen duen legeak ezartzen duenez, "alderdiek erabaki ahal izango dute bitartekaritza-jarduera guztiak edo batzuk, eratze-saioa eta hurrengoak barne, bitarteko elektronikoen bidez, bideokonferentzia bidez edo ahotsa edo irudia transmititzeko antzeko beste bitarteko baten bidez egitea, betiere parte-hartzaileen nortasuna bermatuta badago".
  • Gainera, lege horrek ezartzen du bitartekaritza-prozedura baliabide elektronikoen bidez garatu behar dela, ahal dela, erreklamazio ekonomikorik bada eta erreklamazio hori 600 eurotik gorakoa ez bada, salbu eta aldeetako batek ezin badu bide hori erabili.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak