Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Ofizioko abokatuak

Doako justiziaz baliatzeko baldintza nagusia familiaren errenta 14.473 eurotik gorakoa ez izatea da.
Egilea: EROSKI Consumer 2008-ko otsailak 26
Img abogados24h listado
Imagen: --

"Abokatua izateko eskubidea du. Onartzen ez badu, ofizioz esleituko zaio". Esaldi horrek, nonahi ere, indarra du. Izan ere, funtsean, doako justizia deritzonaren esanahia laburbiltzen du. Eskubide hori izateko, baldintza nagusia da diru-sarrerak ez izatea Ondorio Askotarako Errentaren Adierazle Publikoaren (OAEAP) bikoitza baino handiagoak. 2008an, urteko zenbatekoa 7.236,60 eurokoa da; beraz, eskatzailearen errentak ez du 14.473,20 eurotik gorakoa izan behar urtean. Hala ere, salbuespen batzuk hartu behar dira kontuan, hala nola ezgaitasuna eta genero-indarkeria.

Nork jaso dezake zerbitzu hau?

"Pertsona guztiek dute abokatua defendatzeko eta laguntzeko eskubidea, eta inola ere ez da defentsa-gabeziarik sortuko". Horren erakusgarri da Konstituzioa 24. artikuluan. Eskubide horren barruan sartzen dira, jakina, beren interesak defendatzen dituen abokatu baten zerbitzuak ordaintzeko behar adina baliabide ez duten pertsonak (Konstituzioak 119. artikuluan ezartzen duenez, "justizia doakoa izango da Legeak hala xedatzen duenean, eta, nolanahi ere, auzitan jartzeko baliabide aski ez dutela egiaztatzen dutenentzat"), eta Doako Laguntza Juridikoari buruzko 1/1996 legea aplikatuko da. Nork izan dezake onura?

Printzipioz, doako laguntza juridikoak onura dakarkie Espainian legezko egoitza duten herritar nazional edo atzerritar guztiei, bai eta prozesu penalean, asilo-eskaerarekin lotutako prozesuetan eta Espainiako lurraldetik sartzea, itzultzea edo kanporatzea ukatzea ekar dezaketen prozedura administratibo eta judizialetan nahikoa baliabide ez dutela frogatzen duten legezko egoitzarik gabeko atzerritarrei ere. Epaiketako defentsarako jurisdikzio sozialean, horretarako eskubidea dute baldintzak betetzen dituzten Gizarte Segurantzaren sistemako langile eta onuradunek.

Duela bost urte arte, legez Espainian bizi ziren atzerritarrek baino ez zuten doako justiziarako eskubidea, baina Konstituzio Auzitegiak 2003ko maiatzaren 22an emandako epaiaren bidez, Arartekoak sustatutako Konstituziokontrakotasun Errekurtsoan, atzerriko guztiak Espainiako herritarrekin parekatzen dira doako laguntza juridikoari dagokionez, Espainian legez edo legez kanpo bizi diren arren.

Espainian legez edo legez kanpo bizi diren atzerritarrek doako justiziarako eskubidea dute.

Doako justiziarako eskubidea izateko, baldintza nagusia diru-sarrerak Ondorio Askotarako Errentaren Adierazle Publikoaren (OAEAP) bikoitza baino handiagoak ez izatea da. 2008an, urteko zenbatekoa 7.236,60 eurokoa da; beraz, eskatzailearen errentak ez du 14.473,20 eurotik gorakoa izan behar urtean. Hala ere, salbuespen batzuk hartu behar dira kontuan, hala nola familiaren gorabeherak, genero-indarkeriaren biktima izatea edo ezgaitasunen bat izatea.

Genero indarkeriaren biktimek doako laguntza juridikoa eska dezakete, aldez aurretik baliabide ekonomikorik ez dutela egiaztatu beharrik gabe.

1455/2005 Errege Dekretuak aukera ematen die genero-indarkeriaren biktima diren emakumeei doako laguntza juridiko espezializatua eskatzeko, aldez aurretik baliabide ekonomikorik ez dutela egiaztatu beharrik gabe. Gainera, aldez aurreko aholkularitza, laguntza eta ordezkaritza legelariaren zerbitzuetara berehala sartzeko eskubidea aitortzen zaie. Zerbitzu hau eskatzeak berarekin dakar ofizioz abokatu bat izendatzea. Abokatuen elkargo guztiek, beraz, guardia espezializatu bat ezarri behar dute, genero-indarkeriaren biktima diren emakumeak aholkatu eta ordezkatzeko. Laguntza hori jasotzeko eskubidea onartzen ez bazaie, abokatuari ordaindu beharko dizkiote haren esku-hartzearen ordainsariak.

Bestalde, uztailaren 18ko 16/2005 Legean zenbait aldaketa egin dira, ezintasunak dituzten pertsonek eta ezintasun iraunkor, oso, absolutu edo baliaezintasun handiagatik pentsiodunek doako justizia izan dezaten, nahiz eta haien baliabideak eta diru-sarrerak OAEAPren bikoitza baino handiagoak izan, baina kopuru hori laukoiztu ez.

Premia berezi horiek eta gizarte-aldaketak direla eta, ofiziozko txandak antolatzen ziren adar tradizionalei —penala, zibila, administratiboa eta lanekoa— beste espezialitate batzuk gehitu zaizkie azken urteotan; besteak beste, genero-indarkeria, adin txikikoak, atzerritartasuna eta espetxea. Hori, hein batean, ofiziozko abokatuen eskaerei esker lortu da, errealitate hori ondoen ezagutzen dutenak baitira.

Doako laguntza

Doako laguntza juridikoak onura batzuk ditu:

  • Abokatu batek presoari edo atxilotuari lagunduko dio.
  • Prozedura judizialean, abokatu batek eta prokuradore batek doako defentsa eta ordezkaritza izango dute onuradunak, baldin eta esku-hartze hori nahitaezkoa bada edo auzitegi edo epaitegi batek espresuki eskatzen badu.
  • Iragarkiak eta ediktuak aldizkari ofizialetan argitaratu behar direnean, doan sartuko dira.
  • Onuradunak salbuetsita egonen dira edozein errekurtso jartzeko behar diren gordailuak egitera.
  • Prozesuan zehar adituen laguntza ere doakoa izango da. Organo jurisdikzionalei atxikitako langileek eginen dute edo, horrelakorik ezean, administrazio publikoen menpeko funtzionario, erakunde edo zerbitzu teknikoek. Salbuespen gisa bakarrik jo daiteke peritu pribatuetara.
  • Ez dute ezer ordaindu beharko kopiak, testigantzak, tresnak eta notario-aktak eskuratzeagatik.
  • Eskritura publikoak egilesteagatik eta notario-kopia eta -lekukotzak edo Erregistro Publikoetako oharrak, idatzoharrak, ziurtagiriak, idazpenak edo inskripzioak eskuratzeagatik dagozkien muga-zergen eskubideak %80 murriztuko dira, baldin eta organo judizialak eskatzen baditu edo onuradunaren asmoa arrazoitzeko balio badute.

Doako justizia eskatzeko urratsak

Doako justiziara jo nahi duenak eskabide bat aurkeztu beharko du prozesu nagusiaren berri izango duen epaitegi edo auzitegia dagoen lekuko abokatuen elkargoan, edo eskatzailearen helbideko epaitegian, prozesua hasi ez bada. Inprimakia zuzenean eska dezakezu abokatuen elkargoan, edo Internet bidez lor dezakezu justiciagratuita.es web orrian. Eskatzaileak NAN digitala edo Diruaren eta Zerga Zigiluaren Fabrika Nazionalaren ziurtagiria badu, datuak bete, formularioa sinatu eta eskaera online egin dezake.

Inprimakian honako hauek adierazi beharko dira: izen-deiturak, NANaren zenbakia, jakinarazpenak bidaltzeko tokia eta bitartekoa, bai eta eskabidearen data ere. Ezkontidearen eta eskatzailearekin bizi diren ahaideen datu pertsonalak ere adieraziko ditu. Beste atal batean, datu hauek jaso behar dira: egoera ekonomikoa, familia-unitatearena, inguruabar pertsonalak eta familiarrak (osasun-egoera…), auzitegien aurrean baliatu nahi den asmoa eta zein fasetan dagoen, eta auzian aurkako alderdiak identifikatzea, halakorik bada.

Eskabidearekin batera, interesdunak agiri batzuk aurkeztu beharko ditu, bere egoera pertsonalaren eta eskabidean adierazitako familiaren inguruabarren arabera, datu horiek guztiak agirien bidez justifikatu ahal izateko. Beharrezkoa den guztietan, eskatzaileak Orientazio Juridikoko Zerbitzuan lan egiten duten langileen aholkularitza izango du. Horrek inprimakiak betetzen lagunduko dio eta kasu bakoitzean behar den dokumentazioa adieraziko du ondoko agirien zerrendaren artean:

  • Eskatzailearen NANaren, pasaportearen edo egoitza-txartelaren fotokopia.
  • PFEZaren eta Ondarearen gaineko Zergaren likidazio ziurtagiria (familia unitate osoarena).
  • Sozietateen gaineko Zergaren likidazio ziurtagiria (pertsona juridikoen kasuan).
  • Onura Publikoaren Deklarazioaren edo Fundazioen Erregistroko inskripzioaren fotokopia (pertsona juridikoak badira).
  • Zirkulazio baimenaren fotokopia edo Probintziako Trafiko Burutzaren ziurtagiria (trafikoaren segurtasunaren aurkako delituen kasuan bakarrik).
  • Helbidea dagoen udalaren kanpoko zeinuen ziurtagiria.
  • Familia liburuaren fotokopia.
  • Erroldatze ziurtagiria.
  • Soldata kontzeptuen enpresaren ziurtagiria.
  • INEMen ziurtagiria, langabezi aldiari eta diru-laguntzak jasotzeari buruzkoa.
  • Ohiko etxebizitzaren errentamendu kontratuaren fotokopia edo, hala badagokio, hileko ordainagiriaren kopia.
  • Ondasun higiezinen jabetza-tituluen fotokopiak.
  • Balioen ziurtagiria.
  • Alegatutako datuak egiaztatzeko balio duten bestelako agiriak.

Nola tramitatzen den

Eskaera jaso ondoren, Abokatuen Elkargoko Orientazio Juridikoko Zerbitzuek aurkeztutako dokumentazioa aztertu dute. Akatsik antzemanez gero, eskatzailearekin harremanetan jarriko dira egin dituen akatsak zuzentzeko. Eskaera aztertu eta akatsak zuzendu ondoren, halakorik bada, Elkargoak erabakiko du interesdunak doako justiziarako eskubiderik duen ala ez. Erantzuna baiezkoa bada, behin-behineko ofizioko abokatu bat izendatuko du eta prokuradoreen elkargoarekin harremanetan jarriko da prokuradore bat izenda dezan, profesional horren esku-hartzea derrigorrezkoa bada.

Gerta daiteke, halaber, Abokatuen Elkargoak uste izatea herritarrak ez dituela betetzen behar diren baldintzak, edo eskaeraren asmoak ez duela oinarririk. Kasu horretan, interesdunari jakinaraziko zaio eta Doako Laguntza Juridikoaren Batzordeari igorriko dio eskaera, hark ebatz dezan. Eskaera jasotzen denetik edo akatsak zuzentzen direnetik 15 eguneko epean Abokatuen Elkargoak profesional baten izendapenari buruzko iritzirik ematen ez badu, interesdunak eskaera zuzenean Doako Laguntza Juridikoaren Batzordean aurkeztu ahal izango du.

Erakunde horrek eskatzailearen espediente osoa abokatuen elkargoaren bidez jaso badu, 30 eguneko epea izango du doako laguntza juridikorako eskubidea aitortu edo ukatzeko ebazpena emateko. Eskaera baiesten badu, onuradunak zein prestaziotarako eskubidea duen adieraziko du, eta profesionalen elkargoek behin-behinekoz egin duten abokatuaren eta prokuradorearen izendapena berretsiko du. Aukeraketa hori egin ez bada, Batzordeak abokatua eta prokuradorea izendatzeko eskatuko die elkargo horiei, beharrezkoa den guztietan.

Onuradunak uko egin diezaioke izendatutako letraduari, eta libreki aukeratu abokatu bat eta bere konfiantzako prokuradorea.

Batzordeak eskaera ezesten badu, indarrik gabe geldituko da elkargoek egindako abokatu eta prokuradorearen behin-behineko izendapena, eta interesdunak berak aukeratzen dituen profesionalak kontratatu beharko ditu. Kontuan hartu behar da, gainera, ebazpena ezarritako epean ematen ez bada (30 egun), eskaera onartu dela ulertuko dela. Elkargoek behin-behineko abokatu eta prokuradorea izendatu badituzte, izendapena berretsi eginen da. Aitzitik, epaileak edo epaimahaiak ez badu erabakirik hartu, profesional horiek izendatzeko eskatuko die elkargoei.

Nolanahi ere, legeak aukera ematen du izendapenari uko egiteko, eta, beraz, onuradunak askatasunez aukeratu ahal izango du abokatua eta bere konfiantzako prokuradorea. Horretarako, espresuki jakinarazi behar dio Doako Laguntza Juridikoaren Batzordeari eta elkargo profesionalari.