Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia > Artilea

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zazpi urrats egin behar ditut, lanetik ateratzen banaiz

Kaleratze-gutuna jasotzen denean, finikitoa aztertu, kalte-ordaina aztertu eta, ados ez badago, adiskidetze-ekitaldi batera joan behar da.

‘Munduko Ekonomiaren Etorkizuna’ sei hileko txostenean, NMFk iragarri du gure herrialdeko langabezia% 27ra iritsiko dela aurten. Hala ere, 2014rako hobekuntza txiki bat izango dela aurreikusten da, eta, aurreikuspenen arabera, langabeziaren tasa %26,5eraino jaitsiko da, eta, beraz, enpleguaren beherakada geldiezinari esker, Espainia euroaren eremuko herrialde bihurtu da 2013aren hasieratik. Hurrena panorama ikusita, eta artikulu honetan adierazten den bezala, pertsona batek agurtu eta gero zer pauso eman behar dituen jakitea komeni da.

Zer urrats egin behar dituen lanetik bota duen langile batek

Img jefe empleado articulo
Irudia: Bartlomi Stroinski

Kaleratzeak eta lan-ezegonkortasuna Espainiako herritar gehienen eguneroko bizitzaren parte dira. Krisi ekonomikoak, plantillen egokitzapenak eta enpresa gutxi batzuen itxierak sei milioi pertsona baino gehiago eraman dituzte langabeziara. Kaleratzeak eragindako langile guztientzat oinarrizko zereginak dira, bai eta enpresa zein langile bakoitzak bete beharreko administrazio-izapideak zein diren jakitea eta zein diren jakitea ere.

Finikitoa izenpetzeak, “jaso izanaren, ez adostasunaren” formularekin, hurrengo erreklamazioak egiteko ahalmena ematen dio langileari

Kaleratzea enpresaburu baten alde bakarreko erabakia da, langile baten lan-kontratua iraungitzen duena. Behin pertsona utziak komunikazio hori jaso duenean, zenbait urrats hartu behar dira kontuan:

  1. Kaleratze-gutuna aztertzea

    Kaleratzea egiteko, enpresak idatziz jakinarazi behar dio langileari gutun baten bidez. Gutun horretan honako hau adierazi behar da:

    • Kargutik kentzearen arrazoia.
    • Zerk eragin duen.
    • Noiztik aurrerako eragina duen.
    • Likidazioa, soldata eta kontzeptu ezberdinetan zordundutako kopurua, hala nola hartu gabeko oporrak edo aparteko orduak.

    Halaber, enpresaburuak enpresa-ziurtagiri bat eta kotizazio-agiriak eman behar dizkio langileari, langabezia-prestazioa jasotzeko eskubidea badu. Gainera, langileen legezko ordezkariari jakinarazi behar dio lan-harremana amaitzen duen dokumentazioa.

    Aldi berean pertsona bat baino gehiago elkartu badira ere, kaleratzearen jakinarazpenak banakakoa izan behar du.

  2. Finikitoa arretaz aztertzea

    Langileen Estatutuaren 49.2 artikuluaren arabera, lan-harremana amaitzen denean, enpresaburuak jakinarazi behar dio langileari kontratua amaitu dela jakinarazi eta finikitoarekin batera aurkeztu behar duela, hau da, langileak zor dituen zordunketen likidazio-agiria. Finikitoaren bidez egiaztatzen da enpresaburuak lan harreman hori dela-eta langilearekin zituen betebeharrak likidatu dituela, kaleratzearen arrazoia edozein dela ere.

    Finikitoan jaso behar dira hartu gabeko oporrei dagozkien kopuruak, aparteko pagen zati proportzionala, kalte-ordaina, hala badagokio, eta enpresaburuak zor dizkion bestelako kopuruak.

    Kaleratzea ez badator bat finikitoarekin, “Jaso izanaren, ez adostasunaren” edo sinatu gabe utz dezake, eta abokatu edo legezko espezialista batengana jo legezko izapideak hasteko.

  3. Kalte-ordaina aztertzea

    Kalte-ordaina langileak zuen lan-kontratu motaren arabera kalkulatzen da, eta diferentzia handiak ditu, kaleratzea eragin duten egoeren arabera:

    • Arrazoi objektiboengatik, lan-harremana eteten bada arrazoi objektiboengatik, enpresa desegin delako edo enpresa lekuz aldatu delako, langileak 20 eguneko soldata jasotzeko eskubidea izango du lan egindako urte bakoitzeko, gehienez ere 12 hileko.

    • Kaleratzea bidegabetzat jotzen bada, enpresaburuak 45 eguneko soldata ordaindu beharko du lan egindako urte bakoitzeko, 42 hilabeteko mugarekin, kontratua 2012ko otsailaren 10eko Lan Erreformaren aurretik sinatu zenean.

      2012ko otsailaren 10etik aurrera egindako kontratuetarako, kaleratzea helburu bidegabetzat jotzen denean, langileak 33 eguneko kalte-ordaina jasoko du lan egindako urte bakoitzeko, eta 24 hilabetekoa gehienez.

    Dagokion kalte-ordaina kalkulatzea ez da kontu hori; izan ere, kopuru horretan sartzen da eguneko soldata, aparteko ordainsariei dagokien ehunekoa, hala badagokio, eta enpresan emandako denbora osoa.

    Hala ere, ez badago ados zenbatekoarekin, ez da sinatu behar. Desadostasun-egoera baten aurrean, hurrengo urratsa SMACra (Bitartekaritza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzura) joatea da, kasu gehienetan enpresak eta langileak akordio batera iristen baitira.

  4. Adiskidetze-ekitaldi batera joan (SMAC)

    Adiskidetzea prozedura judizialaren aurreko fasea da, eta enpresaburuaren eta langilearen arteko akordioa lortzeko ahalegina da. Langileak enpresa-ekintza justifikatutzat jotzen ez badu, edo kaleratze-gutunean edo finikitoan agertzen diren inguruabarren batekin ados ez badago, 20 egun balioduneko epea du Bitartekaritza, Arbitraje eta Adiskidetze Zerbitzuari (SMAC) adiskidetze-eskaera edo -orria aurkezteko, kargu-uztearen jakinarazpena egiten denetik.

    Adiskidetze-txartela idatzi bat da, non langileak azaltzen baitu zein enpresatan zegoen okupatuta, zer antzinatasun zuen, zergatik utzi duen kargugabetzea eta zein zen bere soldata. Demanda horren bidez, langileak eskatu du kaleratzea deuseza edo bidegabea dela deklaratzeko. Adiskidetze-ekitaldia abokatu bateratu baten aurrean egiten da, enpresaren ordezkari bat eta enplegatua edo haren ordezkaria (abokatua izan edo ez izan) dituena.

  5. Lan arloko epaitegian demanda aurkeztea

    Adiskidetze-egintzan alderdien artean adostasunik ez badago, langileak dagokion lan-arloko epaitegian aurkez dezake demanda, harik eta kaleratzetik adiskidetze-eskaria aurkeztu arte 20 egun balioduneko epea bete arte.

    Azpimarratu behar da langileak bere kabuz edo abokatu, prokuradore, graduatu sozial edo sindikatu batek ordezka dezakeela demanda. Oro har, eskumena duen epaitegia zerbitzuak ematen diren lekua edo demandatuaren helbidea izango da, demandatzailearen aukeran.

    Epeak zenbatzeko, kaleratzearen hurrengo lanalditik adiskidetze-eskaria aurkeztu den egunera arteko egunak gehituko dira, adiskidetze-ekitaldia egin eta hurrengo egunetik hasita, eta Gizarte-arloko Epaitegian demanda aurkeztu eta 20 egun baliodun igaro arte.

    Epaitegian demanda idatziz aurkeztu behar da, eta ohar hauek jaso behar dira:

    • Demandatzailearen datuak, bere NAN eta beste interesdunena, prozesuari eta bere etxeei deituko zaie, pertsona fisikoen izen osoak eta pertsona juridikoen izen soziala kontuan hartuta.
    • Alegatutako egintzen zerrenda zehatza. Ezin izango da alegatu, inola ere, egintza horiek adiskidetze-ekitaldian adierazitakoez bestelako gertaerarik, salbu eta egintza horren ondoren gertatu badira.

    • Lanetik bota aurretik egiten zen lanaren lantokia, soldata, ordaintzeko modua, ordutegiak, enpresako antzinatasuna, lanbide-kategoria eta ezaugarri bereziak.

    • Kargu-uztearen eraginkortasun-data eta nola egin zen.

    • Lanetik bota aurreko urtean kargutik kentzea langileen legezko ordezkari edo ordezkari sindikal izan zen.

    • Langilea sindikaturen batean afiliatuta badago, ordezkari sindikalen presentziarik gabe egin izanagatik kaleratzea bidegabea dela alegatu duenean, halakorik balego.

    • Demandatzaileak bere kabuz auzi-jartzailea badu, Epaitegiak bizilekua duen herrian egoitza bat izendatu beharko du, bertan berari dagozkion diligentzia guztiak egingo direlarik.

    • Data eta sinadura.

    Epaileak kaleratzea kaleratuko du eta legeak ezarritakoari doituta dagoen ala ez jakinarazi beharko du.

  6. Epailearen epaia onartzea

    Epaian, lan-arloko epaileak erabakiko du langilea berriz onartu behar den bere lanpostuan. Berriz onartuz gero, enpresaburuak ordaindu beharko ditu langileak jaso ez dituen tramitazio-soldatak eta kaleratzearen egunetik Gizarte Segurantzarako kotizazioa. Aitzitik, epaia aldekoa ez bada, enplegatuak langabezian eman beharko du izena.

  7. SEPEan izena eman

    Enpresan berriro lanean hastea lortzen ez duen langileak egoera berria lasaitasunez eta soseguz onartu behar du. Langabeziaren zerrendak gero eta ugariagoak diren arren, SSEPEn (Estatuko Enplegu Zerbitzu Publikoa) ikastaroak eta enplegu-ibilbideak eskaintzen dira, eta geraleku berriari lagundu ahal izango diote. Horretarako, enplegu-bulego batera joan behar da eta DADE (enplegu-eskariaren kopia) eskatu. Dokumentu honek urtebeteko balioa du, eta hiru hilean behin zigilatu behar da, nahiz eta Internet bidez egin daitekeen.

    Lan berri bat bilatzen den bitartean, curriculuma eguneratzea, hizkuntza berri bat ikastea edo ezagutzen direnak sendotzea, informatikako ezagutzak freskatzea eta Interneteko gizarte-sare profesionaletan (LinkEdin, adibidez) alta ematea da egokiena.

    Gainera, aurkezpen gutun bat eta curriculum generiko bat (bi orrialdekoa) prestatzea gomendatzen da, postuen eta enpresen arabera egokituko dena.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak