Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zein adinetan har dezaket erretiroa?

Erretiro arrunta 65 urtekoa izango da, baina Gizarte Segurantzak beste kasu batzuk onartzen ditu erretiroa lehenago edo geroago hartzeko.
Egilea: roserblasco 2008-ko abuztuak 7
Img edad jubilacion
Imagen: Samuel Body

65 urte, erretiroaren adina

65 urte, horiexek dira batzuek lan egiteari utzi eta erretiroaz gozatzeko nahi duten adina. Baina bada oso berandu iruditzen zaiona edo, aitzitik, profesionalki bikain harrapatzen duena. Gizarte Segurantzak hartu berri dituen neurriekin, langileak erretiroa atzeratu ere egin dezake, hala nahi badu. Hala ere, 65 urtetik gorako langileen %5ek bakarrik jarraitzen du jardunean.

XX. mendearen hasieran zeuden bizi-baldintzen eta gaur egun bizi direnen arteko antzekotasunak bilatzeko eskatuko balitzaio, "a priori" urriak direla esango nuke. Baina erretiroen arloan gauza komun bat dago bi garaietan: erretiro-adina. 1919an, zahartzaroko derrigorrezko asegurua onetsi zen, 65 urterekin. XX. mendearen hasieran, gizonezkoen bizi-itxaropena 39,8 urtekoa zen, eta emakumezkoena, berriz, 41,7 urtekoa. Hala, gaur egungo gizartearen %5ek bakarrik lortzen zuen 65 urte izatea. Ia mende bat geroago, populazioaren bizitza-luzeraren indizeak hazkunde handia izan du, 74 urterekin gizonezkoentzat eta 80 urterekin emakumeentzat. Baina erretiroaren adina ofiziala bera da oraindik ere: 65 urte. Hala ere, mende batetik bestera aldatu dena Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak hartu dituen neurriak dira, langile batek erretiroa formalizatzeko jarraitu ditzakeen formulak hobetzeko. Horrek esan nahi du, kasu gehienetan, 65 urtetik beherako adin batera erretiratzea.

Ohiko erretiroa

Erretiro-pentsio profesionala eskuratzeko eskatzen den ohiko adina 65 urtekoa da. Horrelako erretiroa hartzeko, besteren konturako langileak baldintza batzuk bete behar ditu. Lehenik eta behin, bere lan bizitzak 15 urte kotizatu behar ditu, aparteko ordainsariei dagokien zati proportzionala kontuan hartu gabe.

65 urte baino gehiago dituzten Espainiako langileen %5ek bakarrik jarraitzen du jardunean

Gutxieneko kotizazio-aldi hori pixkanaka handituz joango da denborak aurrera egin ahala. Horrela, eskatzen den kotizazioa 77 egunez handituko da, 2008ko urtarrilaren 1etik aurrera, egun horretan sartu baitzen indarrean Gizarte Segurantzaren Neurriei buruzko Legea. Bigarrenik, gutxieneko kotizazio-aldi horretatik gutxienez bi urte erretiro eskubidea sortu baino lehen egin beharko dira. Langileak erretiroa hartu aurreko bi urteetan kotizatu izana eskatzen duen kotizazio espezifiko hori "Espainian bakarrik aplikatzen den baldintza da, ez Europako gainerako herrialdeetan", Lourdes López Cumbrek, Kantabriako Unibertsitateko Lan Zuzenbideko eta Gizarte Segurantzako katedradunak, dioenez.

65 urte baino lehen erretiratzea

Ohiko erretiroarekin batera, Gizarte Segurantzaren sisteman hori egiteko beste mekanismo batzuk ere badaude. Horietako bat erretiro aurreratua da, hainbat arrazoirengatik. Kasu horietan, langileak 65 urte bete baino lehen pentsioa jasotzeko eskubidea du, sistemak zenbait koefiziente murriztaile aplikatzen baititu kotizatutako aldien gainean; horien kalkulua aldatu egiten da jarduera profesionala uzteak eragiten duen arrazoiaren arabera.

Lehenik eta behin, sistemak onartzen du erretiroa hartzeko ohiko adina murriztu egin daitekeela, jarduera oso arriskutsua edo neketsua duten profesionalen kasuan, eta, era berean, laneko ezbehar-tasa handiak jasotzen dituztenean. Hala, erretiro-mota horretan, meatzariak, hegaldiko tripulatzaile teknikoak, trenbideko langileak, abeslariak, trapezistak eta dantzariak, zezenketako profesionalak eta administrazio publikoen zerbitzuko suhiltzaileak daude babestuta.

Sistemak onartzen du erretiro-adina murriztu egin daitekeela jarduera arriskutsua duten profesionalen kasuan.

Bigarrenik, erretiro aurreratua eska daiteke langileak ezintasunen bat badu. Kasu horietan, gutxieneko adina murriztu ahal izanen da, baldin eta% 45eko edo gehiagoko elbarritasuna aurkezten bada. Adinari dagozkion koefiziente murriztaileak aplikatzeak ez du inola ere eragingo interesdunak 52 urte baino gutxiagoko pentsioa eskuratzea.

Azkenik, Gizarte Segurantzak erretiro aurreratutzat hartzen ditu langileak 61 urte dituenean eta bere jarduera profesionala nahi gabe uzteagatik langabezian dagoenean. Une horretan lan mundutik erretiratu nahi izanez gero, gutxienez 30 urteko kotizazio aldia aurkeztu beharko du, 65 urterekin erretiroa hartuz gero baino 15 urte gehiago.

Erdizka erretiratu

Beste aukera bat "erdizka" erretiratzea da. Hau da, erretiro partziala lortzea. Erretiro-mota hori 1994. urtean sartu zen indarrean, eta erretiro-pentsio bat jasotzearekin batera, lan-jarduera garatzen da. Hala, erretiro partzialaren aldian, pentsioa murriztu egiten da lanaldiaren murrizketaren alderantzizko proportzioan, hau da, lanaldia %30 murrizten bada, erretiro-pentsioa %70 murriztuko da. López Cumbreren iritziz, oso mekanismo interesgarria da, langilea pixkanaka erretirorako prestatzen joateko. Formula horren arabera, "onarpen handia izan zuen derrigorrezko erretiroak desagertarazi ziren aldian, baina, orain, berriz egin daitezkeenez, erretiro partzialek behera egin dute".

Erretiro partziala errelebo-kontratuen bidez gauzatzen den praktika bat da; izan ere, Gizarte Segurantzak ezartzen du erretiro mota hori gertatzeko beharrezkoa dela aldi berean horrelako kontratu bat egitea. Salbuespena izanen da langilea 65 urtetik goitikoa bada eta lanaldia gutxienez% 25 eta gehienez% 75 murrizten badu. Gainerako kasuetan, baldintza hauek bete behar dira: lehenik eta behin, interesdunaren adina 60-65 urte bitartekoa izatea eta enpresan 6 urteko antzinatasuna izatea; bigarrenik, lanaldiaren murrizketa %25ekoa izatea, edo %75ekoa gehienez, edo are %85ekoa, ordezko langileak iraupen mugagabeko kontratua badu; eta, azkenik, 30 urteko lan-bizitza izatea.

Erretiroa hartu? Ez, eskerrik asko

2008ko urtarriletik aurrera, hala nahi duen edozein langilek erretiroa atzeratzen ahal du eta 65 urtetik gorako adinera atzeratu. Espainiak, Europar Batasuneko gainerako herrialdeek bezala, profesionalen erretiro berantiarra sustatzen duten neurri horiek sustatzen ditu. Arrazoia agerikoa baino nabarmenagoa da; izan ere, ikuspuntu ekonomikotik, pentsioak kobratzeko sisteman subjektu bat zenbat eta beranduago sartu, orduan eta gutxiago kostatuko zaie Estatuko kutxei.

65 urtetik aurrerako erretiroaren eragina ez da ia nabaritzen, eta Espainian erretiroaren batez besteko adina 62 urte ingurukoa da.

Hala ere, ezarritakoa baino geroago erretiroa hartzea hautatzeak kontraprestazio ekonomikoak ditu jardunean dagoen langilearentzat. 65 urtetik gorako pentsioa jasotzen denean, Gizarte Segurantzak %2ko portzentaje gehigarria piztuko du 65 urte bete zirenetik jarduera bertan behera uzten den arte lan egindako urte oso bakoitzeko; horrek pentsioen zenbatekoa handitzea dakar. Ehuneko hori %3ra ere irits daiteke langileak 65 urte betetzen dituela 40 urtez egiaztatzen badu. Baina, zer gertatzen da langile bati ezarritako gehienezko pentsioa aitortzen zaionean eta, hala ere, geroago erretiroa hartzea erabakitzen duenean? Kasu horietan, sistemak hobariak ematen dizkie langileari eta enpresari berari, kuotak Gizarte Segurantzari ordaintzeaz salbuetsirik. Horrela, interesdunak nomina handiagoak jasotzen ditu, hileko ekarpen horiek aurrezten baitira.

Erretiro-mekanismo hori indarrean jarri zenetik, sisteman izan duen eragina hain da arina, ezen ez baita ia nabaritzen; izan ere, López Cumbrek dioenez, Espainian 62 urte inguru dira erretiratzeko batez besteko adina, eta oso gutxi dira 65 urte bete ondoren jardunean jarraitzen duten biztanleak. Horrek erakusten du, haren iritziz, "alde nabarmena dagoela, ezbairik gabe, legezko erretireta ohiko erretiroaren artean".