Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zenbat desgrabatzen da seme-alabengatik?

Gurasoek seme-alabengatiko gutxienekoa aplikatzen ahalko dute, betiere seme-alaben errentak 1.800 eurotik gorakoak ez badira.
Egilea: Blanca Álvarez 2011-ko maiatzak 30
Img voluntariado familia
Imagen: Felix atsoram

Zergadun batek seme-alabak izatea -bakarrik, senar-emazteen barruan edo bikotekidearekin izanik- erabakigarria da PFEZri lotuta ez dagoen errentaren zenbatekoa finkatzean. 25 urtetik beheitiko edo adin horretatik goitiko eta ezgaitasunen bat duten ondorengoen kopurua kontuan hartzen da zenbateko hori ezartzeko eta gurasoarekin bizitzeko. Gainera, urtean zehar seme-alabek jasotako dirusarrerak baloratuko dira eta horiek aitorpena aurkezten duten ala ez. Ogasunarekiko hitzorduari ekin aurretik, komeni da alderdi horiek guztiak baloratzea, zergadunari gehien komeni zaion moduan aitortu ahal izateko.

Gutxieneko pertsonala eta familiakoa

Herritarren irabazien zati bat ez da Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren (PFEZ) bidez tributatzen, haien oinarrizko beharrak asetzeko erabiltzen baita. Gutxieneko pertsonal eta familiarra esaten zaio horri, eta zerga gizabanako bakoitzaren inguruabarretara egokitzeko modua da.

Familia-egoera bera duten zergadun guztiek zerga-karga berdin murritz dezaten, errenta edozein dela ere, gutxieneko pertsonal eta familiarrari dagokion zenbatekoa likidazio-oinarrian integratzen da eta zero tasan zergapetzen da.

Gutxieneko pertsonalari 1.836 euro gehituko zaizkio lehen semeagatik, 2.040 bigarrenagatik, 3.672 hirugarrenagatik eta 4.182 laugarrenagatik eta hurrengoengatik.

Tributatzen ez duen errenta horren emaitza da zergadunaren gutxienekoari -orokorrean, 5.151 euro urtean, familia unitatea osatzen duten pertsonen kopurua eta hautatutako tributazio araubidea alde batera utzita- ondorengoengatik, aurreko ahaideengatik eta ezgaitasunarengatik gutxienekoa gehitzea.

Herritar guztiak tributatzen ez duen oinarri batetik abiatzen dira, eta horri beste gutxieneko batzuk gehitu behar zaizkio, adinaren arabera, beren kargura dauden seme-alabak edo bizi diren aurrekoak. Zergadunak 65 urte baino gehiago dituenean, 5.151 euroei 918 euro gehitzen zaizkie eta, 75 urtetik goitikoa bada, gutxienekoa 1.122 euro gehitzen da urtean.

Gutxienekoa ondorengo ahaide bakoitzeko

Seme-alabei dagokienez, bakoitzak kopuru bat gehitzen dio zergadun bakoitzari. Lehenari 1.836 euro gehituko zaizkio, bigarrenari 2.040, hirugarrenari 3.672 eta laugarrenari eta hurrengoei 4.182 euro.

Horrek esan nahi du gutxieneko familiarrak handiagoak direla seme-alabarik ez dutenekiko. Beharkizunak betetzen dituen ondorengo ahaide bat duen 65 urtetik beherako zergadunak 6.987 euroko gutxieneko familiarra izanen du, hau da, lehenengo ondorengo ahaideak, 1.836, gutxienez 5.151 pertsonalari gehitzen diona. Bi izanez gero, 9.027 eurokoa da (5.151 + 1.836 + 2.040); hiru izanez gero, 12.699 eurokoa (5.151 + 1.836 + 2.040 + 3.672); eta lau ondorengo izanez gero, 16.881 eurokoa (5.151 + 1.836 + 2.040 + 3.672 + 4.182).

Gainera, haurrek hiru urte baino gutxiago badituzte, hobari berriak daude herritarrarentzat, bakoitzaren gutxienekoa 2.244 euro igotzen baita. Adin horretako seme edo alaba bat izanez gero, familiaren gutxienekoa 9.231 eurokoa izanen da (5.151 + 1.836 + 2.244).

Adopzio edo harreraren kasuan, zenbateko igoera hori adingabekoa izateagatik ere aplika daiteke. Erregistro Zibilean inskribatzen den zergaldian eta hurrengo bietan ordainduko da. Hiru urtetik beheitikoa zergaldian hil bada ere aplikatuko da.

Madril da 2010eko ekitaldian bere lurraldean bizi diren zergadunen karga autonomikoa kalkulatzeko gutxieneko pertsonalaren eta familiaren zenbatekoak arautu dituen autonomia-erkidego bakarra. Ondorengo ahaide bakoitzeko zenbatekoei dagokienez, Espainiako gainerako lurraldeetako zenbatekoak bezalakoak dira lehenengo semearentzat eta bigarrenarentzat -1.836 eta 2.040 euro, hurrenez hurren -, baina hirugarrenarena urtean 4.039 eurokoa da eta zergadunak laugarren eta hurrengo baterako duen gutxienekoa 4.600 eurokoa.

Hiru urtetik beheitiko ondorengo ahaide bakoitzagatik -urtean 2.244 euro gehiago- beste erkidego batzuetakoarekiko zenbateko bera izanen da.

Seme-alabak, bilobak eta bilobak

Bilobek eta bisbilobek ere onura fiskaletarako eskubidea ematen dute.

Ondorengoez hitz egiten denean seme-alabez pentsatzen den arren, hauek ez dira zergadunari hobariez gozatzeko aukera ematen dioten bakarrak. Bilobek edo bisbilobek ere onura fiskaletarako eskubidea ematen dute. Horretarako, beharrezkoa da “odolkidetasunaren edo adopzioaren bidezko ahaidetasun zuzenaren bidez, alboko lerroan -ilobak bezala- edo ezkontza-ahaidetasunaren ahaide diren pertsonak –seme-alabak– barne hartu gabe dagoela adierazten duenari lotuta egotea. Zergadunari tutoretza edo harreraren bidez lotutako pertsonak ere ondorengoekin parekatzen dira.

Zer gertatzen da zenbait pertsonak —aitak eta amak, besteak beste— tributatzen ez duten errenten zenbatekoa handitu dezaketenean, baldin eta gutxieneko kopurua seme-alaba beragatik aplikatzen bada? Ahaidetasun maila bera badute, kasu honetan bezala, zenbatekoa zati berdinetan banatzen da aitaren eta amaren artean.

Baina zergadunek ahaidetasun maila desberdina dutenean gutxienekoa aplikatzeko eskubidea ematen duen ondorengoarekin —guraso eta aitona-amonen kasuan bezala—, zenbatekoa maila hurbileneko ahaideei dagokie, hots, gurasoei. Urteko errenta 8.000 eurotik gorakoa ez badute, hurrengo graduko hobaria aitona-amonei dagokie.

Ondorengoen betebeharrak

Zergadunak ondorengoengatik gutxienekoa aplikatu ahal izateko, baldintza batzuk bete beharko ditu.

25 urtetik beherakoak izan behar dute. PFEZren ondorioetarako kontuan hartzen den data abenduaren 31 da; beraz, 2010ean adin hori bete badu, gurasoek ezin izango dute hobariaz baliatu. Hala ere, ondorengoek% 33ko edo hortik gorako elbarritasuna dutenean, ez da kontuan hartuko baldintza hori.

Semeak 1.800 eurorainoko errenta duen banakako aitorpena aurkezten badu, bere gurasoek ondorengo ahaideen gutxienekoa aplika dezakete.

Beharrezkoa da semea -biloba edo bisnia- zergadunarekin bizitzea. Ezkontza-bananketa legala bada, ondorengo ahaide bakoitzeko gutxienekoa 2010eko abenduaren 31n zaintza eta babespea esleitua duenari dagokio. Ados egonez gero, ez da kontuan hartuko nor bizi den semearekin urteko azken egunean, eta zenbatekoa bi gurasoen artean hainbanatuko da. Bakoitzari 918 euro dagozkio lehenagatik, 1.020 bigarrenagatik, 1.836 hirugarrenagatik eta 2.091 laugarrenagatik eta hurrengoengatik.

Ondorengoak zentro espezializatuetan badaude, zergadunarekin bizi direla ulertuko da.

Gainera, semeak ezin du izan 8.000 eurotik gorako errentarik. Konputu horretarako ez dira kontuan hartuko PFEZtik kanpo daudenak.

Azken baldintza da ondorengo ahaideak 1.800 eurotik gorako errentarik ez izatea. Zerga Agentziak adierazi du, baldintza hori PFEZren egungo legearen berritasuna dela eta, zehaztapen batzuk egin behar direla:

  • Semeak PFEZren banakako aitorpena aurkezten duenean, 1.800 euroko edo hortik beherako errentekin, gurasoek ondorengo ahaideen gutxieneko kopurua aplika dezakete gainerako baldintzak betetzen badira. Baina errentak kopuru horretatik gorakoak badira eta aitortzen badute, gurasoek ezin izanen dute hobariaz baliatu.

    Zerga Agentziak zergadunari gogorarazi nahi dio ekitaldi honetan ondorengo ahaideen gutxieneko kopurua aplika daitekeela, baldin eta ondorengoek, itzulketa bat lortzeko, banakako aitorpena aurkezten badute, betiere aitortutako errentak 1.800 eurotik gorakoak ez badira.

  • Adingabeak bi gurasoekin batera tributatzen badu -modalitate honetan ezinbestekoa da 18 urte bete ez izana edo ezgaitua izatea eta guraso-aginte luzatu edo birgaitupean egotea–, gurasoek kasuan kasuko seme-alabengatik aplikatu ahal izango dute gutxienekoa.

  • Beste aukera bat da semeak gurasoetako batekin batera egin dezala Deklarazioa —legezko banantzerik badago edo ezkontza-loturarik ez badago—. Kasu horretan, familia unitatea osatzen duten ondorengoekin tributatzen duen aitak edo amak osorik aplikatzen du ondorengo horiei dagokien gutxienekoa. Beste gurasoak ez du eskubiderik izanen seme-alabek aitorpena aurkeztean, baldin eta 1.800 eurotik gorako errentak badituzte. Hala ere, seme-alaben diru-sarrerek kopuru hori gainditzen ez badute, hobaria seme-alabak bizi diren bi gurasoen artean banatzen da, baita gurasoetako batek haiekin batera tributatzen badu ere. Gauza bera gertatzen da zaintza eta zaintza partekatua duten seme-alabek gurasoetako batekin batera tributatzen dutenean.

Kasu berezi bat ere aipatu behar da, hau da, gurasoetako baten heriotza 2010ean, adingabeko seme-alabak edo judizialki ezgaituak hil arte biekin bizi izan direnean. Kasu horretan, ondorengoengatiko gutxienekoa gurasoen artean hainbanatuko da beti, nahiz eta bizirik geratu den beste gurasoak batera tributatuko duen adingabeko seme-alabekin eta horiek 1.800 eurotik gorako errentak izan.

Kenkaria amatasunagatik eta haurtxoentzako txekeagatik

Beren kontura edo besteren kontura lan egiten duten emakumeek, Gizarte Segurantzan edo Mutualitatean dagokien araubidean alta emanda badaude, amatasunagatiko kenkaria izan dezakete. 1.200 euro urtean, Espainian jaio edo adoptatutako hiru urtetik beherako seme-alaba bakoitzeko.

Onura hori aplikatzeko eskubidea duten PFEZeko zergadunek aldez aurretik ordaintzeko eska dezakete, edo PFEZaren urteko aitorpenean kenkaria aplikatzeko.

Ama hiltzen bada, edo zaintza eta babespea aitari edo tutore bati bakarrik egozten bazaizkio, aitak kobratu gabeko kenkaria izan dezake, betiere aplikatzeko eskubidea izateko ezarritako baldintzak betetzen baditu.

2010ean jaiotako haurrak 2011ko urtarrilaren 31 baino lehen izena eman badu, haurtxoaren txekeaz balia daiteke.

Aurtengo berrikuntzetako bat, guraso izan direnen poltsikoan eragin zuzena duena, haur txekea kentzea da. Urtarrilaren 1etik aurrera, 2.500 euroko kenkaria kendu zen orain arte jasotzen zen jaiotza edo adopzioagatik.

2010. urtean seme-alabak izan dituztenek kenkari honetaz balia daitezke, betiere jaiotza edo adopzioa Erregistro Zibilean 2011ko urtarrilaren 31 baino lehen inskribatu badira.