Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Etxeko ekonomia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zer ateratzen zait hobeto, banakako adierazpena ala baterakoa?

Baterako Errentaren Aitorpenean, sinatzaileen errentak pilatu egiten dira eta portzentaje altuago batera zergapetu daitezke.

img_presupuesto casero Irudia: momofthebarn

Pertsona guztiek ezin dute aitorpena batera egin. Familia mota jakin batekoa izateak erabakiko du zergadun batek aukera hori hautatzeko aukera duen edo, bestela, banaka bakarrik aurkez dezakeen. Ekonomia guztientzat ere ez da komenigarria, sinatzaileen errentak pilatu egiten baitira eta portzentaje altuagora zergapetu baitaitezke eta, horrela, herritarrei kalte egin baitiezaieke. Horregatik komeni da banaka edo batera aitortzeko aukera dutenek jakitea zein arau aplikatzen diren tributazioan, eta erabakitzea zein den onuragarriena.

Familia unitatearen modalitateak

Img presupuesto casero art
Legeriak dio PFEZri dagokionez bi familia unitate mota daudela. Lehenengoa ezkontzak osatzen du eta, halakorik bada, adingabeko seme-alabek, baldin eta modu independentean bizi ez badira. Judizialki ezgaitutako adin nagusiko seme-alabak ere, luzatu edo birgaitutako guraso-agintepean daudenak, sartzen dira.

Bigarren modalitatea ezkondurik ez dagoenean edo ezkontideak legez banandu direnean gertatzen da. Izatezko bikoteen edo dibortziatuen kasua litzateke. Familia unitatea aitak edo amak osatuko lukete, baita batekin edo bestearekin bizi diren seme-alaba guztiek -adingabeak edo ezinduak- ere. Kasu horietan, gurasoetako batek seme-alaba guztiekin batera ordainduko luke zerga, eta besteak bereizita.

Bi familia mota horiek eta ez beste batzuek bakarrik deklaratzen ahal dute batera. Gainerakoek banaka egin behar dute, zerga honi dagokionez ez baitira familia unitateak osatzen. Bere aitaren (80 urte) etxebizitza erosi, zaindu eta alokatzeko gastuak bere gain hartzen dituen zergadun batek, ezgaitua bada, ezin izango du harekin batera aitorpena egin, ez baitaude Legean ezarritako familia-modalitateetan.

Aukera bat edo bestea hautatzeak ez du loturarik hurrengo ekitaldietan

Zergadun bat bi familia unitatetan aldi berean sartzea ere ez da aurreikusten. Senar-emazte batzuk 17 urteko alabarekin eta haren semearekin bizi badira, ez da bidezkoa lauek baterako aitorpena egitea, bi familia-unitate baitaude: alde batetik, ezkontideek osatua, eta, bestetik, alabak eta bilobak osatua.

Familia unitate batek batera tributatzeko aukera duen ala ez erabakitzean, aitorpena egin aurreko urteko abenduaren 31n bete behar ditu baldintzak. 2010ean 18 urte bete dituzten seme-alabak ez dira adin txikikotzat hartuko. Iaz ezkondu ziren bikoteek baterako tributazioa egin ahal izanen dute, urteko azken egunean ezkonduta egongo baitira. Aldiz, banantzen direnek, aurreko ekitaldian 364 egunez ezkonduta egon arren, ezin izanen dute ezkontide deklaratu.

Baterako aitorpena egiteko baldintzetako bat familia unitate osoak egitea da.

Zergadunek Baterako Aitorpena sinatzeko ezarritako arauak betetzen dituztela baieztatu eta egitea erabakitzen dutenean, familia unitateko kide guztiek tributazio modalitate honetan aurkeztu beharko dute. Bietako batek banaka aitortzea erabakitzen badu, gainerakoek gauza bera egin beharko dute, familia unitate osoak batera deklaratzeko baldintzetako bat baita.

Urtero, banaka edo batera aitortu daiteke, aukera bat edo bestea hautatzeak ez baitu hurrengo ekitaldietarako loturarik. Iaz senar-emazte gisa tributatzen dutenek aurten bakarrik egin dezakete, eta 2012an egokiena iruditzen zaien modalitatea aukeratu.

Baterako tributazioagatiko murrizketa

Familia unitatearen motak ere zehazten du baterako aitorpenean zerga oinarria zenbat murrizten den. Senar-emazteek eta haiekin bizi diren seme-alaba adingabeek edo ezgaituek osatzen dituztenean, zerga-oinarria urtean 3.400 euro murriztuko da.

Guraso bakarreko familiak badira, baldintzak betetzen dituzten aitak edo amak eta seme-alabek osatuak, eta familia horietako batekin edo bestearekin bizi badira —betiere ezkontza-loturarik ez badago edo bikotea legez bananduta badago—, zerga-oinarria 2.150 euro murriztuko da urtean.

Zergak batera ordaintzen dituzten senar-emazteek 3.400 euroko murrizketa dute zerga-oinarrian

Murrizketa hori ez da aplikatuko zergaduna bere familia unitatea osatzen duten seme-alabetako baten aitarekin edo amarekin bizi bada. Gurasoak bere seme edo alaba guztiekin batera egiten badu aitorpena, eta amak bakarka aurkezten badu, edo aitak zerga ordaintzen dion ondorengo ahaide guztiekin edo horietako batekin bizi bada, ezin du gutxitze hori baliatu.

Murrizketa horiek, lehenik eta behin, zerga-oinarri orokorraren gainean egiten dira. Oinarri hori ezin da inoiz negatiboa izan gutxitzearen ondorioz. Soberakinik badago, horrek aurrezkiaren zerga-oinarria murriztuko du, eta hura ere ez da negatiboa izanen kenketaren ondoren.

Zein tributazio mota aukeratu

Baterako aitorpena egiteko baldintzak betetzen badira, aukera hori familiarentzat onuragarriagoa den baloratu behar da, bereizita egitea baino, legeak ezartzen dituen arauen arabera.

Aitortu beharra dagoen zehazteko, banakako tributazioaren arauak aplikatuko dira. Familia unitatea osatzen duten pertsonen kopurua edozein dela ere, oro har, 22.000 euroko salbuespena izanen da, lanaren errentak ordaintzaile bakar batenak badira. Bi pertsona edo gehiagoren dirusarreren baturak muga hori gainditzen duenean, batera egin nahi badute aurkeztu beharko dute. Zergadun bakoitzak 15.000 euro kobratu baditu enpresa bakar batean, aitorpena egitera behartuta daude. Bakarkako modalitatea aukeratzean, ordea, hori egitetik salbuetsita egongo lirateke.

Kasu horretan, ordaintzaileen kopurua zehazteko, ezkontideak ez dira kontuan hartzen bereizita, multzokatuta baizik. Hau da, familiako kide bakoitzak ordaintzaile bat badu, bakarra dela eta ez direla bi jotzen da.

Baterako aitorpena ezkontideetako batek lan egiten duen eta besteak lan egiten ez duen ezkontzetarako da.

Gauza bera gertatzen da, oro har, errenten zenbatekoa, zerga-oinarria eta likidazio-oinarria eta zerga-zorra zehazteko. Banakako aitorpenerako erabilitako arauak aplikatuko dira eta zenbatekoak edo mugak ez dira familia unitateko kide kopuruaren arabera igo edo biderkatuko.

Baterako aitorpenean, familiako kide bakoitzak lortutako errentak modu metatuan zergapetzen dira eta banakako tributaziorako karga-eskala berberak erabiltzen dira. Horregatik, kasu jakin batzuetan izan ezik, ez da egokia zenbait kidek diru-sarrera handiak edo ertainak dituzten familia unitateetarako. Bakoitzak irabazten duena gehitzean, PFEZ handiagoa aplikatzeko arriskua dago, banakakoa eginez gero.

Hori dela eta, baterako aitorpena ezkontide batek lan egiten duen eta besteak lan egiten ez duen ezkontzetarako da, edo bikoteetako batek besteak baino askoz diru gutxiago kobratzen badu. Seme-alabek diru-sarrerarik ez duten guraso bakarreko familien kasuan ere interesa du.

Baina, era berean, ezkontide baten galerak ere kontatzen dira. Beraz, komeniko litzateke inguruabar hori baloratzea zerga ordaintzeko modu bat edo beste aukeratzean. Senar-emazteetako batek irabaziak izan baditu bere lanean, eta besteak negozio bat baldin badu 2010ean galerak izan dituena, irabaziak lehenaren onuretatik kenduz gero, komenigarria izan daiteke baterako aitorpena egitea.

Baterako aitorpenean ez dira kenkariak gehitzen

Ezkontidearekin tributatzen denean, partida kengarri batzuei dagozkien gehieneko zenbatekoak ere ez dira handituko, Legeak espresuki aurreikusitako kasuetan izan ezik. Hori da banakako aitorpenaren aldean balantza okertzea eragin dezakeen funtsezko alderdietako bat, eta etxebizitza erostea erabakigarria da. Normalean, zergadunek hipoteka bat ordaintzen badute, bereiz ordaintzea komeni da.

Etxebizitza erosteagatik, gehienez ere 1.352 euro kenduko dira ekitaldi bakoitzean, baldin eta zergadunak urtean 9.015 euro inbertitu baditu erosketan. Muga horiek kontuan hartzen dira aitorpen bakoitzean, eta ez pertsona bakoitzeko. Beraz, bi ezkontideek 1.352 euroko kenkaria aplikatzeko eskubidea badute, oro har, banakako tributazioa da egokiena, 2.704 euro lor baititzakete guztira, 2010ean etxea erosteko 18.030 euro inbertitu badituzte.

Gizarte aurreikuspeneko sistemetarako ekarpenengatik ezartzen diren murrizketen gehieneko mugak banaka aplikatzen dira kenkari horietarako eskubidea duen familia unitatea osatzen duen mutualista edo partaide bakoitzeko.

Baterako adierazpenak kalte egin diezaieke etxebizitza erosteagatik kenkariak dituzten zergadunei.

Familia osatzen duten pertsonen kopurua eta aukeratutako tributazio araubidea kontuan hartu gabe, zergadunaren gutxienekoa 5.151 eurokoa izanen da urtean, oro har. Hala ere, ezkontide bakoitzaren inguruabar pertsonalak kontuan hartzen dira adina eta ezgaitasuna zenbatesteko. Zenbateko hori 918 euro handitzen da urtean, zergaduna 65 urtetik gorakoa bada, eta 1.122 euro 75 urtetik gorakoa bada.

Ezgaitasunari dagokionez, gutxienekoa 2.316 eurokoa izan daiteke, minusbaliotasun-maila %33koa edo handiagoa eta %65ekoa baino txikiagoa bada; 7.038 eurokoa, %65ekoa edo handiagoa bada; eta laguntza-gastu gisa 2.316 euro gehitu daiteke, hirugarren pertsona baten laguntza behar dela egiaztatzen bada.

Familia unitateko kide baten heriotza

Baterako aitorpena egitera ohituta dauden zergadun batzuek galdetuko dute nola tributatu behar duten errentaren kanpaina honetan ezkontidea 2010ean hil bada.

Familia unitatea, PFEZaren ondorioetarako, ezkontzak bakarrik osatzen badu, bizirik dagoen ezkontideak banakako aitorpena aurkeztu beharko du, eta, inguruabarrak kontuan hartuta, baita hildakoarena ere.

Seme-alaba adingabeak edo judizialki ezgaituak daudenean, aukera berriak irekitzen dira. Lehenengoa familia unitateko kide bakoitzak bere zerga ordaintzea da; bestea, hildakoaren banakako aitorpena eta familia osatzen duten pertsona guztien baterako aitorpena 2010eko abenduaren 31n aurkeztea.

Heriotza joan den urteko azken eguna baino lehen erregistratu bada, hildakoaren errentak ezin dira baterako aitorpen batean sartu. Hildakoagatik ordaintzen bada, banaka ordainduko da.

RSS. Sigue informado

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak