Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Hezkuntza

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Ni bakarrik: haurren autonomia ohiturak

Helduek haur bakoitzaren heldutasun erritmoa errespetatu behar dute eta modu autonomoan jarduteko baldintza egokiak bermatu behar dizkiete.

Semeak bakarrik jaten du? Laguntzarik gabe janzten da? Kendu al diozue pixoihala? Batzuetan, haurren oinarrizko autonomia-ohiturak hartzea gurasoen arteko norgehiagoka-lasterketaren antzekoa da, haurrik azkarrena zein den jakiteko. Hala ere, adituek ez dute praktika hori gomendatzen. Haurrak bere kabuz ikas eta gara ditzan mugimendurako trebetasunak, ez da erritmoa behartu eta azkartu behar, bere heldutasun-mailari kasu egin behar zaio eta bere jarduerak bere kabuz erregulatzeko baliabide egokiak eman behar zaizkio.

Norberaren gorputzaren kontrola bereganatzea prozesu progresibo eta konplexua da, haurraren lehen ekintza erreflexu eta nahi gabekoetatik jarduerak modu autonomoan egiteko gaitasun osoraino eboluzionatzen duena. Eboluzio horretan, haurra helduen mendekotasunetik autonomiara igarotzen da, ez da modu berean garatzen, ez eta aldi berean haur guztietan ere; aitzitik, haur bakoitzaren heldutasun-erritmoaren mende dago hein handi batean.

Hala ere, guraso batzuek erritmo hori behartu eta estutzeko joera dute, etorkizuneko nortasunaren egitura osoan eragina izan dezakeen praktika. Hala berresten dute Pikler Institutuak azken hamarkadetan egin dituen azterketa eta ikerketek. Institutu hori Hungariako izen handiko erakundea da, eta haurren independentziari eta autonomiari buruzko ikuspegi pedagogikoaren aitzindaria da eta mundu osoan ospe handia du.

Erritmoak errespetatzea

“Ez dira oztopatu behar haurraren mugimendu libreak”

Emmi Pikler pediatrak, erakunde honen sortzaileak, azpimarratzen zuen ez direla “haurraren mugimendu libreak oztopatu behar, eta ez direla ahalegindu behar haurraren ohiko ibilbidea presuratzen edo aldatzen zuzeneko esku-hartzeen bidez”. Ekintza errazak dira, hala nola haur bat eserita edo zutik jartzea, edo oinez ibiltzean eskutik heltzea, “eragin diezaiokete haurrak bere gaitasunetan duen konfiantzari, eraginkortasunari eta ondorengo jokabidean eragin handia izan dezake”.

Jarrera horrek eragin nabarmena izan dezake batez besteko heldutasun-erritmoa baino motelagoa duten haurrengan. “Funtzioak betearazten zaizkie, haientzat beharrezkoa den heltzea aise falta zaien uneetan”, dio Pikler-ek. Espezialistak esan du errendimenduak ez datozela bat berez egiteko gai izango liratekeenarekin, “mendekotasuna, ezgaitasuna edo baldarkeria ekar diezaiekeela haur osasuntsuei, haien garapena mantsoagoa baita”.

Nola erraztu autonomia

Objektu bat hurbiltzea, ahalik eta azkarren irits dadin, janaria behin eta berriz sakatzea sardexkan, edo botoiren bat irekitzen ez uztea dira jarrera batzuk, laguntza aitzakiarekin haurraren autonomia oztopa dezaketenak eta bere gaitasun sentimenduan eragina izan dezaketenak, berez hasitako ekintza bat entseatzeko eta amaitzeko aukera kentzen baitiote.

Helduen eginkizuna da modu autonomoan jarduteko baldintza egokiak bermatzea.

Pikler-en teoriaren arabera, zuzenean jardun beharrean, haurrak autonomiara igarotzean helduek duten funtzioa baldintza egokiak bermatzea da, modu autonomoan gauza daitezen. Objektuak haiengana erraz iristeko moduko lekuetan jartzea, ezbehar zorrotzik gabeko sardexka bat ematea, istripurik gerta ez dadin, edo botoi baten ordez itxitura errazagoa jartzea, hala nola brotxa edo velcroa, metodo hori aplikatzeko jarraibide egokiak dira.

Haurrengan ohitura autonomoak hartzeko beste funtsezko elementu bat eguneroko bizitza da. Hala adierazten du María Jesús Comellas Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Psikologiako doktoreak ‘Autonomia-ohiturak: eskuratze-prozesua’ lanean. “Jarrerak noizean behin egiten badira, ez dituzte garatuko barneratzeko ezinbestekoak diren jarrerak”, dio aditu horrek.

Autonomiarako bidean ez da inguruko presiorik edo eskakizunik egon behar.

Comellasek azpimarratzen du, halaber, autonomiarako bidean ez dela inguruko presiorik edo eskakizunik egon behar, “ohituren ikaskuntza ez da inola ere sustatu behar kanpoko estimuluen bidez (sariak edo zigorrak)”. Autorearen arabera, zuzenena da “autokontrolerako baliabideak ematea, haurrak berak arautu ditzan bere jarduerak”.

Gurasoentzako aholkuak

Behin egiaztatuta haurrak behar duen heldutasuna eta eguneroko jarduera jakin batzuetan autonomiaz funtzionatzen hasteko behar den mugimendurako gaitasuna duela, gurasoek ikasteko prozesuari ekin diezaiokete, jardueretan etengabeko ohitura eta errutina sortzeko. Hori arrakastaz egiteko, adituek zenbait jarraibide gomendatzen dituzte:

  • Beti eta nonahi: haurra bakarrik ikustea edo jatea nahi bada, egunero eta noiznahi utzi behar zaio jaten, ez du balio “aitarekin bai eta amarekin ez” edo “presaka nagoenean ikusi zaitut” edo “nik jaten ematen dizut”.
  • Nola egiten den azaldu: ekintza bat egiteko eman behar dituen pausoak zehaztu behar zaizkio haurrari. Ezin zaio “garbitu ilea” esan, aurretik esan gabe xanpu pixka bat jarri behar duela ilean, igurtzi eta ondoren xukatu. Ohitura jakin batzuk irakats dakizkieke adibide batekin.
  • Goraipatu eta gainbegiratu: gurasoek haurraren ekintzaren emaitza gainbegiratu eta, oker badago, zuzendu dezakete, baina saiatu behar dute berak zuzendu dezan akatsa, halakorik bada. Ekintza ondo dagoenean, goraipatu egin behar zaio emaitzagatik.
  • Iruzkin bat argitaratzen baduzu, datu-babesari buruzko politika onartzen duzu

    Hau interesa dakizuke:

    Infografiak | Argazkiak | Ikerketak