Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Hezkuntza

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Lurrak zortzi glaziazio bizi izan ditu Atapuercako gizakitik, EPICA proiektuaren arabera

Hurrengo izotz-adina ez litzateke 15.000 urte baino lehenago iritsiko

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2004ko ekainaren 10a

“Azken 430.000 urteetan, gaur egun bezain beroa izan den eguraldi-portzentajea oso txikia da, %5 eta %10 artekoa, eta, lehen, badirudi ez dela hainbestekoa izan”. Hori da Antartikan (EPICA) izotz-laginak ateratzeko Europako Proiektuko zientzialariek berreskuratu duten 740.000 urteko izotz-lekuko baten ikerketaren lehen ondorioetako bat. Ikerketa horren arabera, Atapuercako gizakia hil zenetik gaur egun arte, Lurrak zortzi glaziazio jasan ditu.

Izotz-lekuko bat hamar zentimetroko diametroa duen zilindro bat da, lurpetik ateratzen dena hiru metro luze inguruko zatietan. Izotza sortu zen garaiko klima nolakoa zen jakiteko balio dute lagin hauek, bertan gasak eta partikulak harrapatuta geratzen baitira. Ikertzaile europarrek berreskuratutako lekukoa duela 740.000 urtekoa da, orain arte zaharrena 430.000 urtekoa zen arren, eta zulaketa, 3.000 metroko sakonerara iritsi dena, aurrera doa.

Atapuercako “Homo antecessor-a” bizi izan zen garaikoak dira artxibo klimatiko honen atariko azterketak. Gaur, “Nature” aldizkarian eta James White Coloradoko Unibertsitateko geologoan (AEB) argitaratu dira. ), “Science”-en aipatu ditu, eta azaldu du lekuko horrek aukera emango duela klimak milurtekotan nola eboluzionatu zuen jakiteko, gizakia berotegi-efektua eragiten duten gasak aireratzen hasi baino askoz lehenago. “Lurrean gertatzen den guztia eta atmosfera aldatzen duena izotzetan erregistratzen da eta hor geratzen da”, dio aditu horrek.

Izotz aro berria

Izotz-laginek atmosferara isurtzen diren berotegi-efektuko gasen, hautsen eta sumendien errautsen kontzentrazioen berri ematen diete zientzialariei, baita tenperaturen eta prezipitazioen berri ere. Hala, badakite azken 800.000 urteetan izotzaldiak baino askoz laburragoak izan direla periodo beroak glaziazioen artean. “Batez beste 6.000 urte iraun dute, egungoa izan ezik —duela 12.000 urte hasi baitzen— eta 28.000 urte baino gehiago 450.000 izatera iritsi zena izan ezik”, azaldu du Whitek.

Europako hamar herrialdetako zientzialariek egindako zulaketatik ateratako lekukoak —Alemania, Belgika, Danimarka, Frantzia, Italia, Herbehereak, Norvegia, Erresuma Batua, Suedia eta Suitza— glaziazio baten lehen zeinuak zehazten eta klimaren etorkizuneko bilakaera aurresaten lagun dezake. Oraingoz, ikertzaileen arabera, gizakiaren eraginik gabe, hurrengo izotz-adina ez litzateke 15.000 urte baino lehenago iritsiko.

EPICA proiektuko Europako hamar herrialdeetako zientzialariek bi zulaketa sakon egin dituzte azken urteotan Antartikan, kimika atmosferikoaren eta azken 740.000 urteetan gertatutako klima-aldaketen arteko erlazioak ikertzeko.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak