Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Hezkuntza

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zenbait ikerketak erakutsi dutenez, haurrek eta gazteek ez dute behar adina lo egiten.

Lo-faltak dakartzan ondorio fisiko eta psikikoak gogorarazten dira.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Larunbata, 2004ko apirilaren 03a

Haurtxo bat bezala lo egitea zaila da haurtxoentzat berentzat ere. Bi ikerketa berrik frogatu dute haurrek, baita txikiek ere, garapen psikiko eta fisiko egokia izateko behar den denbora baino gutxiago lo egiten dutela.

Hamar urtetik beherako 1.400 guraso eta zaintzaile elkarrizketatu ondoren, Estatu Batuetako Loaren Fundazio Nazionalak ondorioztatu du 3 eta 11 hilabete bitarteko haurrek 90 minutuko loa galtzen dutela egunero. Baina ez da lehen haurtzaroko arazoa soilik, inkestan ez baitago adin-talderik gomendatutako batez bestekoa betetzen duenik. Hamabi hilabetetik aurrera eta 3 urtera arte, lo-orduak ez dira behar diren hamabiak baino gehiago izaten, eta 3 urtetik sei urtera bitartean, batez besteko atsedenaldia 10 ordukoa izaten da, eta gomendatutako 11-13 ordukoa. Eskolako betebeharrak hasten direnean ere ez dituzte emaitzak hobetzen; 6 eta 10 urte bitarteko haurrek 9,5 ordu egiten dituzte gauero, gomendatutako 10-11 ordura iritsi gabe.

Inkestaren arabera, hamar urtetik beherako haurren ia heren bat esnatu egiten da, gutxienez, gauez, eta gurasoen arreta eskatzen du, eta horrek gurasoen atsedena eragozten du. Haurren ohitura txarren ondorioz gurasoek dituzten kezkak ere kalkulatuta daude azterketan. Urtean zehar gaueko etenaldi guztiak batzen badira, haurren esnatzeak urtean 200 orduko atsedenaldia hartzen duela kalkulatzen da.

Gurasoek baino 2-5 ordu gutxiago

Lan honen emaitzak ez dira asko urruntzen Oxfordeko Unibertsitateko beste azterketa batetik; izan ere, Britainia Handiko haurren bostenak adin bera zutenean gurasoek baino bi edo bost ordu gutxiago lo egiten dutela dio. Ezta Espainiako errealitatetik ere, Bartzelonako Dexeus Unibertsitate Institutuko Loaren Unitateko adituen arabera. Espainian ez dago hamar urtetik beherakoetan egindako antzeko lanik. Osasun Inkesta Nazionaleko azken datuen arabera, Espainiako haurrek 9,8 ordu egiten dituzte egunean batez beste; hala ere, ez da aztertzen haurren adinaren arabera. Datu fidagarria badu ere: 6 hilabete eta 4 urte bitarteko haurren %30ek lo egiteko zailtasunak ditu, oraindik ez baitute lortu bere lo-ohitura sendotzea.

Dexeusen Loaren Unitateak zenbatu egin ditu Espainiako nerabeen lo-orduak, egunero bederatzi ordu gomendagarri atseden hartuko dituen espainiar gazte bat aurkitzea arraroa dela baieztatzeko. Bartzelonako institutu bateko 13 eta 18 urte bitarteko 315 ikasle elkarrizketatu ondoren, egiaztatu da gazteek egunean bi ordu gutxiago lo egiten dutela behar baino. Elkarrizketatutako ikasle bakar batek ere ez zuen lo egiten bederatzi ordu zehatzetan. “Larunbatean eta igandean, galdutako lo-orduak berreskuratzen saiatzen dira hamabi orduz lo eginda, baina ez dira nahikoa bi egun aste osotik errekuperatzeko”, dio Victoria de la Fuentek, Dexeus Loaren Unitateko psikologo klinikoak. Baina nork du errua?

Adin bakoitzean atsedenaren etsaiak desberdinak dira, baina adituek ez dute zalantzarik telebista, ordenagailua, kontsolak eta telefono mugikorra ere jartzen. Neska-mutilak ez dira ohera joaten ipuin bat giro lasaian irakurtzeko edo logura iritsi arte irakurtzeko. “Orain, dibertsioak eskuragarriagoak eta bizigarriagoak dira. Ohera joan aurretik hainbeste aukera dituzten haurren lehen belaunaldia dugu hau”, dio Luci Wiggsek, Oxfordeko Unibertsitateko Haur eta Nerabeen Psikiatriako Unitateko ikertzaileak. Nerabeek gaua aprobetxatzen dute “txateatzeko” eta gurasoen kontrolik gabe sarean nabigatzeko. Hala ere, azterlan britainiarraren arabera, telebistak edo ordenagailuak atseden-orduak kentzen ditu, eta, gainera, oheratu baino lehentxeago erabiltzen dituzte, eta ohera joan eta loa hartu baino lehen ezin dute erlaxatu.

Oxfordeko Unibertsitatearen arabera, telefono mugikorra ere ez da elementu kaltegarritzat hartzen gauez. Bere estudioan egiaztatu dutenez, mutiko batzuek azken unera arte baliatzen dira lagunei testu-mezuak bidaltzeko, baita maindireen azpian eta argia itzalita ere.

Txikienek ezin dute lo egin. Haur batzuek lo egin aurreko minutuak erabiltzen dituzte gurasoek laztanak, mimoak, babesa edo hurbiltasun fisikoa izateko… Beste batzuetan, insomnioa jaiotzatik hartutako ohitura txarrek eragiten dute. Baina jatorri fisikoa ere izan dezake, eta horrek ez die atsedenik hartzen uzten, apneak dituzten haur zurrungariei gertatzen zaien bezala.

Ametsa ez da kontu hutsala, ezta haurtzaroan ere. Lo gutxi eta gaizki egiteak ondorioak ditu haur eta helduengan. Behar adina atseden hartzen ez duten haurrak ezin dira eskolan kontzentratu, suminkorrago daude, izaera txarra dute eta lo ez egiteak ere eragina izan dezake haien hazkundean. Victoria de la Fuentek azaldu duenez, “hazkundearen hormona lo-aldi sakonenean ari da lanean, eta ikerketa batzuetan egiaztatu da “lotsagabe txartzat” hartutako haurrek behar dutena baino neurri txikiagoak dituztela”. Nerabeen lo-faltak antzeko isla du: suminkortasuna, antsietatea, ahulezia eta eskola-errendimendu txikia, loak ikaskuntza berriak finkatzen laguntzen baitu. Haurrek eta gazteek behar adina lo egin dezaten, beharrezkoa da herritarrek jakitea zer garrantzitsua den lo egitea, organismoak behar duen konponketa fisiko eta psikikoa lortzeko. La Fuenteko psikologoa urrunago doa: “Mutil guztiek badakite erretzea txarra dela, baina inork ez die esaten lo egitea zer den. Jarduten ez badugu, baliteke loezina izatea helduaroan”.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak