Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Antartikako izotza urtzea, mundu osorako mehatxua

Bi hilabete baino gutxiagoan hiru izotz-bloke handi askatu dira kontinente izoztuan

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2002ko maiatzaren 16a

Antartika urtzen hasi da, erremediorik gabe.' Joan den martxoan, “Larsen B” glaziar-plataformaren zati handi bat hondoratu zen, eta 12.000 urteko iraupena du. Joan den astean, 75 kilometro luzeko beste izotz-bloke bat urtu zen Ross plakatik, Zeelanda Berriko hegoaldean, eta, urrunago joan gabe, asteartean, Estatu Batuetako Izotzaren Zentro Nazionaleko zientzialariek 200 kilometro luzeko beste izotz-jausi bat iragarri zuten Ross itsasoan.

Telmpano-jausiak berez berritze-prozesu naturala diren arren, izebergen produkzioaren tamaina eta maiztasuna —hiri handien tamainakoak batzuk— kezkagarria da, zientzialarien arabera, eta fenomeno horren errua berotze globala da.

Icebergak sortzea mehatxu bat da munduko klimarentzat, eta ozeanoek funtzionatzeko modua, gainera, ez du atzera bueltarik. Zientzialariek duten beldurra da efektu horrek Antartikako mendebaldeko eremu zabala desintegratzea ekarriko duela. “Larsen B”-ren lur-jausiak esan zigun hori ez dela teoria bat, benetakoa baizik, izotz gainbehera azkar eta ikusgarria gerta daitekeela”, dio Neal Young-ek, Hobarten (Australia), Ikerkuntza Kooperatiboko Zentro Antartikoko glaziarretan aditua den Neal Young-ek.

Antartikoko izotzmasak galtzeak itsasoaren maila nabarmen handitzea ekarriko luke, eta, aldi berean, marea-lerrotik metro gutxira dauden milaka populazio desagertzea. Horrek ondorio suntsitzaileak izango lituzke uhartez osatutako herrialdeentzat edo, lurralde kontinentalean egonik, kostaldeetan lur baxu handiak dituztenentzat. Naturarentzako Mundu Fondoak (WWF) bere azken txostenetako batean iragarri zuenez, New York, Boston edo Miami bezalako hiriek uholdeak jasan ditzakete beren kostetan, itsasoaren maila bi edo hamar urtean hamar zentimetrokoa igotzearen ondorioz.

Itsas ekosistemaren ondorioak ere garrantzitsuak dira. Bill Bud CRCko Meteorologia irakasleak dioenez, “mende amaieran Antartikako ozeano-izotzaren erdia galtzeko esperoak eragin handia izango du itsas naturan; izan ere, ikusi dute ozeanoen zirkulazio-sistema sakona gelditu egingo dela, eta Antartidak oxigenoz aberatsa den ur trinkoaren kantitate txikiagoak sortuko dituela, eta horrek arriskuan jarriko duela itsas bizitza datozen hogeita hamar urteetan”.

Zientzialariak ere kezkatzen dituen beste kontu bat da Antartikako itsas izotzaren erdia desagertzeak krilla erdira murriztuko ote duen, 4 zentimetroko izkirak, Ozeano Antartikoan gainerako planetan baino ugariagoak. Krill-ak funtsezkoak dira ekosistema antartikoan, itsas txakurren, pinguinoen eta baleen elikagai nagusia baitira, eta izotza behar baitute babesteko eta algez elikatzeko.

Gizakia, hein handi batean, kontinente izoztuan gertatzen ari denaren errua den arren, Lurraren berotze globala eragiten duten berotegi efektuko gasen igorpenengatik eta, ondorioz, poloen urtzea eragiten dutelako, Maineko Unibertsitateko (Estatu Batuak) ikertzaile-talde batek duela 10.000 milioi urte inguru hasi zen Antartikako mendebaldeko izotz-plakaren atzerakada. Ordutik aurrera, prozesuak aurrera jarraitu du etengabe eta modu atzeraezinean, gizakiaren ekintzaz gain.

Talde hori, Brenda Hall geologoak zuzendua, konturatu zen gizakia dela Antartikaren inguruan itsasoan flotatzen duten izotz-plaken atzerapenaren erantzulea, baina ez du zerikusirik glaziarren urtzearekin, zeren glaziarrak lehorrean oinarritutako izotz-masak baitira eta kontinente horretan dagoen ur gehiena adierazten baitute.

Hall eta bere taldea karbono-14ko moluskuen fosilak datatuz iritsi ziren ondorio horretara. Hala, izotzak Antartikako hainbat tokitan animaliei pasatzen noiz hasi ziren jakin ahal izan zuten. Gainera, ikertzaileek izotz sakoneko egiturak aztertu zituzten radar-teknikekin, azken milaka urteetan glaziarrek izan duten bilakaera ondorioztatzeko. Azterketa horiei esker jakin zuten Antartikako mendebaldeko izotz-plaka, WAIS izenaz ezagunagoa, 1.300 kilometro egin dituela azken glaziaziotik, eta urtean 130 bat metroko erritmo konstantean egin duela.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak