Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Arrano perpendikularrek habia alternatiboak egiten dituzte aldaratzaileekin, parasitoak saihesteko eta polluelo gehiago hazteko

Bikote baten 22 habia erregistratu dira 300 metroko erradioan

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteartea, 2008ko apirilaren 22a

Granadako Unibertsitateko (UGR) ikertzaileek jakin dutenez, arrano perpendikularrek habia alternatiboak egiten dituzte, aldaragarri naturalekin, parasitoak saihesteko eta, hartara, oilasko gehiago hazteko aukera izateko, SINC plataformak jakinarazi duenez. Adituek arrano bikote perdikor baten 22 habia erregistratu dituzte 300 metroko erradioan.

Edozein hegaztirentzako habia eraikitzeak energia-gastu handia eragiten du, baina arranoen esfortzua are handiagoa da, habiek ia bi metroko diametroa izan baitezakete eta, batzuetan, ehunka bidaia egin behar izaten baitituzte eraikitzeko behar den materiala biltzeko.

Espainian desagertzeko zorian dagoen hegazti horrek hainbeste habi eraikitzeko duen arrazoia zein den jakitea informazio garrantzitsua da hori kontserbatzen laguntzeko. 1994 eta 2004 urteen artean egindako UGRren ikerketak lau hipotesi jarri zituen zalantzan, eta horietako bik —parasitoen aurkako borrokak eta beste herrialde batzuekiko lehiakortasunak— garrantzi handiagoa dute fenomeno hori azaltzeko.

“Habiak eta berezko uxagarriak dituzten landareak txandaka erabiliz gero, parasitoak saihesten dira. Horien larbak habietan egoten dira, eta hegaztiek beste umatze-denboraldi batean noiz iritsiko zain egoten dira. Ikuspegi horretatik, habia gehien aldatu eta intsektizida-efektua duten landare gehiago erabiltzen dituzten bikoteek parasito gutxiago dituzte eta oilasko gehiago hazteko gai dira”, azaldu du Diego Ontiveros ikerketaren egile nagusiak.

Pinu-uxagarria

Ikertzaileek Andaluziako ekialdean bizi diren 20 arrano perdikera bikote aztertu zituzten. Hegaztien ingurunea erabakigarria izan da habia maiz aldatzearen, ugalketako arrakastaren eta hura eraikitzeko erabilitako materialaren (kasu honetan pinuen hostotza) arteko elkarreragina ulertzeko. Granadako zientzialarien arabera, arranoak pinu-espezie jakin batzuk hautatzeko gai dira beren habiak egiteko, eta “zenbat eta handiagoa izan erabilitako pinu-hostoen ehunekoa, orduan eta txikiagoa da intsektuen ehunekoa eta handiagoa da ugaltze-arrakasta”.

Ikerketak erakusten duenez, larbak habietan egoteak aldatu egin ditu, eboluzioaren ikuspegitik, hegaztien estrategia immunologikoak, portaerakoak eta fisiologikoak, parasitoen eragina murrizteko. Intsektuek arranoak prest dituzte larbak garatu diren habiak berriro ez erabiltzeko ere. Urteen arteko habia-aldaketaz gain, aztertutako arranoek “landare mota jakin bat aukeratzen dute, erretxina-pinua, intsektuen kontrako uxagarri naturala duena, B-pinenoa”, dio Ontiverosek.

Ikertzaileen bigarren hipotesia da arranoak aldatu egiten direla habiak beste espezie batek okupatu, gogaikarri edo eraso egiten dienean. Behaketa-aldian, aztertutako bikoteen %30ek habia alternatiboak izan zituzten horrelako egoeretan.

Bestalde, bildutako datuek habiak “lurraldetasun-seinale” gisa erabiltzea kontrajartzen dute, lehiakideak lurraldean sar ez daitezen, eta “frustrazio-habia” gisa, bikoteek oilaskoak hazten porrot egin ondoren eraikiko liratekeenak. Ikertzaileek baztertu egin dituzte orain dela urte batzuk egindako hipotesi horiek, ohar isolatuak direla eta. Lehenik eta behin, “habia alternatiboak bikoteen lurraldearen %1ean baino gutxiagoan daude kontzentratuta ia guztiak”, eta, bigarrenik, kumetan porrot egiten dutenek txitak ateratzen dituztenen proportzio berean eraikitzen dituztelako habia berriak.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak