Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Azkenean, mamutak desagertu egin ziren, klima-aldaketaren ondorioz oso murriztuta baitzeuden.

Espainiako ikertzaileek egindako azterlan baten arabera, ugaztun horiek bi faktoreen ondorio konbinatu baten ondorioz desagertu dira.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2008ko apirilaren 03a

300.000 urtean, mamutek Eurasiako eta Ipar Amerikako eremu zabalak hartu zituzten. Zailtasun handiak izan arren, beti moldatu ziren bizirik irauteko, eta bi faktore elkartu ziren: ehiza eta klima-aldaketa. Ugaztun horien behin betiko gainbehera duela 21.000 urte hasi zen, azken glaziazioaren ondoren. Duela 4.000 urte baino gutxiago desagertu zen.

Paleontologoek ia bi mendez lurpetik atera zituzten aztarnak ikusita, iritzi zabalduenak zioen gizakia dela ugaztun melendu horien desagertzearen errudun bakarra, hainbat milurteko ehiza intentsiboaren ondoren.

Denboraren poderioz, beste teoria bat hasi zen: klima-aldaketa. Gaur egun mundu osoan espezie asko mehatxatzen dituen fenomeno berak lagundu zuen mamut iletsua itzaltzen. Hipotesi horren arabera, globoa azken glaziazio-aldiaren ondoren berotzeak nabarmen murriztuko zituen mamutak egoteko habitat egokienak, ia desagertzeraino. Gizakiak, klimarik onenari esker, lehen galarazita zituen lurraldeetara iritsi zenean, azkenean “puntilla” eman zien.

Efektu konbinatua

Baina orain arte inork ez zuen eman klimak, alde batetik, eta ehiztariek, bestetik, mamutak desagertzeko prozesuan izan zuten garrantzi erlatiboari buruzko datu nahikorik. Ikerketa Zientifikoen Goi Mailako Zentroko (CSIC) ikertzaileak izan dira gaiari buruzko lehen ikerlariak.

David Nogués Bravok, ikerketaren arduradunak, adierazi du duela bost urte eskas hasi zirela kontuan hartzen bi faktoreen efektu konbinatua. “Ildo horretatik, iraganeko klima eta mamutez aurkitutako hezurren banaketa erlazionatzen dituen eredu bat egitea lortu dugu. Hau da, mamuta bere historiako hainbat unetan bizi izan zuen klima-nitxoa aurkitzen dugu”.

Zientzialariek duela 126.000, 42.000, 30.000, 21.000 eta 6.000 urteko eredu klimatikoak zehaztu zituzten. Gero, aurkitutako mamut-hondarren banaketa ezagunarekin lotu zituzten eredu horiek. “Mamutak oso epa hotz eta lehorretan bizi ziren, eta gaur egun Siberia eta Mongoliako iparraldean bakarrik daude. Mamutak une bakoitzean bizitzeko zuen azalera potentziala kalkulatuko dugu. Eta, ondoren, haien populazioen dentsitatea eta gizakiekin duten harremana zenbatetsiko ditugu”, azaldu du Noguések.

Ikertzaile-taldeak ikusi zuen, duela 126.000 urte, duela 6.000 urte baino klima beroago batekin (eta, beraz, beraientzat ez hain onuragarria), mamutek bizirik irautea lortu zutela. Baina orduan ez zegoen gizakirik Europako iparraldean. Zientzialariek uste dute, beraz, duela 6.000 urte, eta ahalik eta habitat gutxien izanda, nahikoa izango zela gizaki bakoitzak mamut bakarra harrapatzea hiru eta 200 urte bitartean, erabat desagerrarazteko.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak