Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena > Hiri-ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Ekin lanari janaria alferrik galtzearen aurka!

Janaria botatzea gizarte ez hain heldu eta solidarioenak islatzen dituen praktika da. Elikagaiak alferrik galtzearen aurkako Astea une egokia da ohitura txar honi ezetz esateko

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Astelehena, 2019ko abenduaren 09a

Giza kontsumorako ekoizten diren elikagaien herena mundu osoan galtzen edo alferrik galtzen da, hau da, urtean 1.300 milioi tona inguru, Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundearen (FAO) datuen arabera. Zoritxarrez, Espainiak bere argiarekin egiten du distira ranking gorrigarri honetan. Iaz, Nekazaritza Ministerioaren 4.000 etxeren laginketak 1.339 milioi kilo elikagai eta edari xahutu zituen, aurreko urtean baino %9 gehiago. Kontuan hartzen badugu Espainian etxe kopurua 18 milioi baino askoz handiagoa dela, kontu nahikoa da kalkulagailu bat jartzea. Xahutzea metatzen dugu. Hondakinen %84, gainera, erabili gabeko produktuei dagokie: erosi ziren bezala bota egin ziren. Kozinatutako elikagaiek zakarrontzira iristen den bolumenaren kopuru txikia adierazten dute. Baina joera hori alda dezakegu. Jarraitu irakurtzen.

Zenbakiak hain biribilak izan arren, ez dute ezer konpontzen, eta efektu geldiarazlea ere izan dezakete. Ekimen praktikoek laguntzen dute arazoari aurre egiten, eta, horien artean, Elikagaien Xahuketaren aurkako Euskadiko Plataforma nabarmentzen da. Plataforma hori Nekazaritzako Elikagaien Segurtasunerako Euskal Fundazioak (Elika) sustatu du, eta hainbat euskal administrazio, unibertsitate eta ikerketa-zentro, gizarte-erakunde eta elikadura-kateko operadorek osatzen dute. 60 erakunde baino gehiago atxiki zaizkio proiektuari.

Plataformak elikadura-xahutzearen arazoari buruzko sentsibilizazio-iturri izan nahi du. Horretarako, ekintza-ildo batzuk ezarri dira, besteak beste, gidak egitea, araudia garatzeko proposamena eta ikerketa sustatzea, bai eta elikagaien eta haien hondakinen erabilerari buruzko dibulgazioa, hobekuntza eta gardentasuna ere. Azken batean, herritarren eskura jarri nahi du jardunbide egokien sorta, elikagaien hondakinak ahalik eta gehien murrizteko.

Elikagaiak alferrik galtzearen aurkako manifestua

Euskadiko elikagai-xahutzearen aurkako manifestua egin du plataformak, eta alferrik galtzen den elikagaiaren diagnostiko kuantitatiboa egiten ari da. Abiapuntu gisa, urtean 350.000 tona xahutzen dira erkidego honetan. Adierazpenaren arabera, “elikagai-soberakinen prebentzioa, murrizketa, berrerabilera eta balio-handitzea lortzeko erronka gizarte osoaren lankidetzaren, parte-hartzearen eta inplikazioaren bidez soilik egin daiteke, ez administrazio publikoen bidez soilik”. Dokumentu horren arabera, “Europako Batasunean 88 milioi tona elikagai amaitzen dira zaborretan. Elikagai horiek ekoitzi eta ezabatzeak 170 milioi tona CO2 igortzea eragiten du”.

Kezka horiek guztiak Euskadiko Elikagaien Xahutzearen aurkako Astean gauzatuko dira, abenduaren 9tik 15era, plataformak berak bultzatuta. Antolatzaileen arabera, “Gabonetako jaien aurreko datak oso egokiak dira herritarrak kontsumoaren eta erosketa arduratsu eta planifikatuen inguruan sentsibilizatzeko, elikagaien xahutzea murrizteko”.

Hori dela eta, EAEko udalerri guztiei dei egin diete plataforman sartzeko eta elikagaiak hobeto kudeatzeko ekintzak egiteko. Partikular guztiak gonbidatuta daude foro honetan parte hartzera, elikagaiak arrazoirik gabe xahutzen direla kontzientziatzeko. Hori dela eta, janari-xahutzearen aurkako hitzaldiak, konferentziak eta argazki-lehiaketak antolatzera, liburuxkak banatzera eta, oro har, 850 milioi pertsonak gosea pasatzen duten planeta honetan arazo horren larritasunaz kontzientziatzera bultzatzen dira udalerriak.

Zifra gehiago kontzientzia hartzeko


Irudia: Jill Wellington

Alferrik galdutako elikagaien laurdenarekin bakarrik beteko lirateke etsita dagoen populazio honen nutrizio-beharrak. Xahuketaren aurkako Plataforman adierazten den bezala, “elikagaien hondakintzat hartzen da nekazaritzako elikagaien katetik baztertutako elikagaien multzoa, giza kontsumorako jangarriak eta egokiak izaten jarraitzen dutenak eta, ordezko erabilerarik ezean, hondakin gisa ezabatzen direnak”.

Elikagaien hondakinen aurkako borroka NBEren Garapen Iraunkorreko Helburuen (GJH) barruan dago. Zehazki, 12.3 helburua da, 2030erako, “biztanleko elikagai-galera erdira murriztea, txikizkako salmentari eta kontsumitzaileari dagokienez, eta ekoizpen- eta hornidura-kateetan elikagai-galera murriztea”.

Helburu horiek lortzeko, Euskadin sei ekimen lantzen ari dira: merkaturatze-zirkuitu laburren alde egitea, tokiko produktuak jantoki kolektiboetan sartzea, elikagaien ekoizpen iraunkorrari buruzko ikerketa-ildoak barne.

Komunitatearen testuinguruan, elikagaien xahutzearen aurkako borroka 2020rako IV. Ingurumen Esparru Programaren jarraibideen ondorio logikoa da, non sei lan-eremu identifikatu baitira. Horietako bat Elikadura Zirkularra da. Horren bidez, “Euskal Autonomia Erkidegoan ingurumena errespetatzen duen nekazaritza-eredu berri bat finkatu nahi da, elikadura-jokabide arduratsuak sustatu eta erraztuko dituena”.

Etiquetas:

xahukeria

Iruzkin bat argitaratzen baduzu, datu-babesari buruzko politika onartzen duzu

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak