Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena > Hiri-ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Etxetresna elektrikoak birziklatzea eta Renove Plana

Sektoreko 10.000 enpresa inguruk ez dute betetzen gailu horien birziklapena ordaintzeko betebeharra, eta horrek kontsumitzaileei eragiten die, zenbait elkarteren arabera.

img_reciclajeelec_grande

Img

Espainian, tresna elektriko eta elektronikoen sektoreko hamar bat mila enpresak ez dute tresna horien birziklapena jasaten, legeak ezartzen duen moduan, sektoreko bederatzi elkarte eta zazpi fundazioren arabera, pisu handieneko ekoizleak eta inportatzaileak biltzen baitituzte. Halaber, azpimarratu dute enpresa horiek “ageriko kostuaz” jabetzen direla, hau da, kontsumitzaileengan eragina duen diruaz, helburu horretarako aparatu berriak erosten dituzten bakoitzean.

Talde horrek Ingurumen eta Industria Ministerioetara bidali du kexa gutun bidez, eta haren arabera, iruzur hori 15 milioi eurokoa izan liteke urtean. Iruzur indize handiena dutenak informatika, kontsumo elektronika, tresna elektrikoak eta etxetresna elektriko txikiak dira.

Ekoizleek Industria Ministerioko Aparatu Elektriko eta Elektronikoen Ekoizleen Erregistro Nazionalean izena emanda egon behar dute. Hala ere, hitzarmena sinatu duten elkarte eta fundazioek diote mila enpresa baino ez daudela erregistratuta, urtean 180 milioi euro inguru mugitzen dituen sektorean pisu handiena dutenak. Enpresa horiek birziklatze-gastu guztiei egingo liekete aurre, araudiak ezartzen baitu erregistratutako enpresek beren gain hartuko dutela birziklatze-kostu osoa.

Espainiako herritarrek urtean 16 kilo tresna elektriko eta elektroniko sortzen dituzte: 600.000 tona baino gehiago, eta kopuru hori bikoiztu egingo da hurrengo 12 urteetan, Ekonomia Sozial eta Solidarioaren Berreskuratzaileen Espainiako Elkartearen (AERESS) arabera.

2003ko urtarrilaren 27an, Tresna Elektriko eta Elektronikoen Hondakinak Birziklatzeari buruzko 2002/96/EE Europako Zuzentaraua onartu zen, eta, horren bidez, zenbait helburu ezarri ziren estatu kideetan mota horretako aparatuen hondakinak sortzea prebenitzeko eta berrerabiltzea, birziklatzea eta beste balorizazio-modu batzuk sustatzeko, horien ezabaketa murrizte aldera.

Hondakin horien %85 zabortegietan amaitzen da, eta ingurumena eta giza osasuna arriskuan jartzen ditu.Arau hori Espainiako legeriara eraman zen 2005eko abuztuaren 13an, 208/2005 Errege Dekretua indarrean sartu zenean, eta, haren arabera, erabiltzen ez ziren gailu horien %25 ingurumen-irizpideen arabera kudeatu behar ziren, eta 2006ko abendura arteko epea ezarri zen. Gaur egun, ordea, hondakin horien %85 zabortegietan amaitzen da, eta ingurumena eta giza osasuna arriskuan jartzen ditu, substantzia toxikoak baitituzte.

Alde horretatik, legeak fabrikatzaileak behartzen ditu biztanleko eta urteko 4 kiloko bilketa-, garraio- eta tratamendu-sistema finantzatzera Kudeaketa Sistema Integratuen (KSI) bidez, edo hondakin horien ingurumen-kudeaketaz arduratzen diren enpresen bidez. KSIak kontsumitzaileek aparatu zaharrak saltokietan, antzeko ezaugarriak dituen aparailu bat erosten badute, edo gune garbietan ematen badituzte baino ezin dira haietaz arduratu.

Horregatik, herritarren lankidetza funtsezkoa da. Alde horretatik, Ecotic, Ecolec, Ecoasimelec, Ecofimática eta Tragamóvil sektoreetako erakundeek, Banaketa Enpresa Handien Elkarte Nazionalarekin (ANGED) batera, informazio-liburuxkak banatu dituzte duela gutxi Espainiako hainbat merkataritza-gune handitan, kontsumitzaileek nahitaez parte har dezaten kontzientziatzeko.

AERESen arabera, arazoa da, halaber, prozesu horretan parte hartzen duten eragileetako batek legea ez betetzea, eta Ingurumen Ministerioaren “protagonismorik eza”, Ingurumen Ministerioak premiatu egin beharko lukeena.

Hala ere, enpresa batzuek ingurugiroarekiko sentikortasun falta horren kontrako alderdia eskaintzen dute. 2002ko abenduan, sektoreko multinazional batzuek, hala nola Braun, Electrolux, HP edo Sony, hondakin horiek kudeatzeko Europako Birziklatze Plataforma (ERP ingelesezko sigletan) sortu zuten, modu independentean eta Europako Zuzentarauari aurrea hartuz.

Japoniak, 2001az geroztik, Lege nazional bat du, fabrikatzaileek etxetresna zaharrak biltzen eta desmuntatzen laguntzera behartzen dituena. Fabrikatzaile horietako batzuek beren birziklatze-fabrikak eraiki dituzte, hala nola Matsushita Eco-Technology Center (METEC), Japoniako erdialdea eta mendebaldea estaltzen dituena, nahiz eta horietako askok hirugarren konpainia espezializatuak kontratatzen dituzten.

Halaber, gaur egun, Europako banatzaile edo fabrikatzaile batek Aparatu Elektriko eta Elektronikoen Ekoizleen Erregistro Nazionalean izena eman behar du. Erregistro horrek hiru hilean behin merkaturatzen diren aparatuen aitorpena eta hondakinak kudeatzeko sistema indibidual edo kolektibo baten parte-hartzea eskatzen ditu.

Bestalde, Europako Batasuneko arduradunek 2002/95/EE Zuzentaraua ere onartu zuten urtarrilaren 27an, tresna elektriko eta elektronikoetan substantzia arriskutsu jakin batzuk erabiltzeko murrizketei buruzkoa. 2007tik aurrera, ezin izango dira substantzia arriskutsu hauek izan: Beruna, merkurioa, kadmioa, kromo hexabalentea (Cr VI), polibromobifeniloak (PBB) eta polibromodifenileterrak (PBDE).

Etxetresna elektrikoen Renove Plana

/imgs/2007/02/reciclajeelec02.jpg Etxetresna elektrikoen Renove Plana 2005-2007ko Energia Aurrezki eta Eraginkortasuneko Ekintza Planeko neurrietako bat da. Haren helburua da etxebizitza zaharrak kentzea eta haien ordez eraginkortasun energetiko handiena duten beste batzuk jartzea. Energia Dibertsifikatu eta Aurrezteko Institutuaren (IDAE) arabera, urtero 2,8 milioi etxetresna elektriko ordezkatzen dira Espainian. Hala ere, ordezten dena ez da nahitaez kendu behar, beste erabilera batzuetarako erabiltzen baita.

Renove Planaren onuradunak pertsona fisiko edo juridikoak izan daitezke, etxetresna elektrikoen ordez A motako edo goragoko energia-etiketa duten beste batzuk jartzen dituztenak, hala nola hozkailuak, izozkailuak, garbigailuak eta ontzi-garbigailuak, konbentzionalak nola bitermikoak. Laguntzaren kudeaketa eta zenbatekoa Autonomia Erkidego bakoitzaren araberakoa izango da, aparatu bakoitzeko 50 euro gutxienez, aparatu zaharra entregatu ondoren ordainduko dena.

EDAIk etxetresna elektriko horien datu-basea du, baita horien ezaugarri teknikoetako batzuk ere. Bestalde, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Erakundeak (OCU) kalkulagailu bat eskaintzen du, etxetresna elektriko eraginkorrago batekin zenbat aurrezten den jakiteko.

Ecologistas en Acción-en arabera, laguntza horiek ez dute kontsumismoa sustatzen, bizitza erabilgarria agortu duten etxetresna elektriko ez hain eraginkorrak ordezten laguntzen dute. Horregatik, zenbait autonomia-erkidegoren kontsignazio urriak kritikatzen dituzte.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak