Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena > Hiri-ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Hauek dira garapen iraunkorrean gehien aurreratzen ari diren Espainiako erkidegoak

Espainia da NBEko Garapen Iraunkorreko Helburuetan izena eman duten 162 herrialdeen artean 21. postua betetzen duena, baina autonomia-erkidego guztiak ez dira oso eraginkorrak

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Asteartea, 2019ko uztailaren 30a

Oraindik asko dago 2030. urterako, Nazio Batuen Garapen Iraunkorraren 17 Helburuak gauzatzeko azken eguna baita. Momentuz, belarri-tiroa handia da. Herrialde bakar batek ere ez ditu iritsi 2030eko Agendaren ODak. Eta, eskura dauden joeren datuen arabera, ez dago bat bera ere hamarkada baten barruan egiteko bidean, Garapen Iraunkorrerako Irtenbideen Sarearen (SDSN) eta Bertelsmann Fundazioaren urteko balantzean ohartarazi dute. Txostena 21. postuan dago Espainia, betetze-mailaren ebaluazioa aurkeztu duten 162 herrialdeen zerrendan. Nahiko posizio ona. Baina autonomia-erkidego guztiek ez dute modu berean ematen, besteak beste, klimaren aldeko ekintzan aurrera egiteko, CO2 emisioak murrizteko, poluzioa eta biodibertsitatearekiko mehatxuak murrizteko. Duela gutxi egindako beste azterlan batek dioenez,eskualdeen artean desberdintasunak daude. Ikus dezagun nola gauden pobreziaren eta ingurumenaren babesaren aurkako borroka honetan.

Danimarka, Suedia eta Finlandia dira Nazio Batuetako 193 estatu kideek 2015ean onartutako ODAk betetzeari buruzko laugarren ebaluazio-txostenaren sailkapenean nagusi. Azterturiko 162 horietatik, Espainia Portugalen, Italiaren, Estatu Batuen edo Txinaren gainetik dago (21).

Gure herrialdeak emaitzarik onenak lortu ditu ODS 6an (ur garbia eta saneamendua), 7an (energia eskuragarria eta ez kutsatzailea), 3an (osasuna eta ongizatea), eta 4. mailan (kalitateko hezkuntza), baina 4. mailan (zero gosea), 9 (industria, berrikuntza eta azpiegitura) eta 13 (klimaren aldeko ekintza) hobetzeko ahalegin handiagoa egin behar da. Izan ere, orain arte egindako Index SDG guztietan, Espainiarentzat 9 eta 13 dira negatiboan mantendu diren bi helburuak. Izan ere, diru-sarrera handiko beste herrialde batzuetan bezala, Co2-aren emisio-maila altuak eta poluzioak eta biodibertsitatearekiko mehatxuek aldaketa handiak beharko dituzte ODak lortzeko.

Gobernuaren ahaleginak zentzu horretan politika aktiboak gainditzen saiatzen diren arren, balantze horretan aitortzen denez, Espainiak joera oso positiboa erakusten du. Ez du joera gorriko joerarik, eta 16 16ko 12 hobekuntza-ahaleginak egiten ari dira. 2018ko Index Indexari dagokionez, aztertutako 16 helburuak 8 dira. Hala ere, geldialdi bat ere ageri da lauetan: 10 (desberdintasunak murriztea), 13 (klimak eragindako ekintza), 15 (lurreko ekosistemen bizitza) eta 17 (helburuak lortzeko aliantzak).

ODak autonomia-erkidegoen arabera

ODAk onartu zirenetik egiten den balantzeaz gain, urte honetatik aurrera beste bat ere badago, autonomia erkidego bakoitzeko betetzen duena: ‘17X17 Iraunkortasunaren azterketa Espainian 2019 17 autonomia-erkidegoetan’ Iraunkortasunaren Behatokiak (OS), AIS Group-ek eta Fundación Ciudadanos-ek egina. Eta baditu emaitzak. Horretarako, ia 200 adierazletan oinarritzen da eta estatistikoki maneiatzen ditu eskualdeen posizio erlatiboak, 0 eta 1 arteko integrazio hutsaren bidez, bost estratutan banatuta: hobe (berdea), onargarria (berde argia), neutrala (berdea), onargarria (laranja) eta oso hobetzeko modukoa (gorria). Horiekin, ODS horien aplikazioan lurralde-portaera ebaluatzeaz gain, “aukera ematen da, batetik, hutsuneak detektatzeko eta, bestetik, agendak iraunkortasun- eta ekitate-aurrekontuetarako trantsizioan duen lurralde-kohesioaren maila zehazteko”.

Bere ondorio nagusien artean daude, batetik, ODOen betetze-mailaren homogeneotasun falta eta eskualdeen arteko lurraldeen arteko desoreka handia; “Espainia hustuta dago, eta, bestetik, osasun-gabezia larriak daude (ODS 3), enplegua (ODS 8) eta azpiegiturak (ODS 9), Internet gisa”. “Komunitate bat ere ezin da esan erabat jasangarria denik eta balio positiboetan 200 adierazle inguru izatea”, diote. Hala ere, beste hiru gailentzen dira besteen gainetik: Euskadi, Nafarroa eta Aragoi.

  • Euskal Autonomia Erkidegoa

Sailkapenaren buru da. Itsas inguruneari dagokion ODSa (14) kenduz gero ere (erkidego guztietan ebaluatu ezin daitekeen adierazlea da), Euskadik lehenengoaren jarraituko luke. Kolore berdea da nagusi. “Euskal Autonomia Erkidegoak% 88,24 oso posizio aldekoak ditu, eta% 11,76 egoera txarrak; ez du inolako kokalekurik erakusten erdiko estratuan”, azpimarratu du. Egoera txarrean daude lurreko ekosistemetan (basoak, basamortutzea eta biodibertsitatea) eta energia-kudeaketan, energia berriztagarriei dagokienez.

  • Nafarroa

Berdea ere nagusitzen da, baina beste kolore batzuk agertzen dira. Klima-aldaketaren aurkako borroka, energiak eta, batez ere, lurreko ekosistemak dira Foru Komunitatearen borroka-zaldi nagusiak. Bitartean, kontuan hartu behar da genero-berdintasunari eta lankidetzari buruzko ODak ere horiak direla.

  • Aragoi

Lehen sailkatuetatik nahiko urrun dago. Genero-desberdintasuna, batez ere, eta beste zenbait alderdi, hala nola energia, industriaren, berrikuntzaren eta azpiegituren (ODS 9) eta ekoizpen eta kontsumo arduratsuaren (ODDS 12) atalak dira errudunak. Baina hain positiboak ez diren puntu horiek ere (hori neutrala) hezkuntza edo ura bezain garrantzitsuak dira. Hala ere, miretsi egiten ditu pobrezian, hiriguneetan eta kliman dituen lorpenak.

  • Beste erkidego batzuk

Asturias, Gaztela eta Leon, Katalunia, Errioxa eta Madril erdi parean daude, ODRekiko bidean. Bestalde, Balearrak, Kantabria, Gaztela-mantxa, Valentziako Erkidegoa, Extremadura eta Galizia hobetu behar dira. Baina hori guztia nagusi da Andaluzian, Kanarietan eta Murtzian. Hala ere, txostenean ikusten da ia guztiek ODEren batean nabarmentzen direla.

Kanariak, rankingaren amaieran, genero-ezberdintasunik txikiena duen erkidegoa da, eta indartsu agertzen da ODS 14 (itsas ingurunea) eta lankidetzan (ODS 17). Andaluzia da helburu bereko onena, eta lurreko ekosistemen kudeaketan dago. Bestalde, ODS 2 (nekazaritzaren eta abeltzaintzaren elikadura eta iraunkortasuna), ODDS 6 (uraren kudeaketa) eta itsasoko ekosistemen kudeaketa (ODS 14) dira Asturiasen. Gaztela eta Leon ODA 7 (energia) eta ODS 13 (klima-aldaketa) onenen artean dago; Gaztela-mantxa, berriz, ODS 13 eta Extremadura da, eta hiri-eremuen iraunkortasuna. Kantabriak osasun (ODS 3), hezkuntza (ODS 4) eta bakea eta justizia (ODS 16) nabarmentzen ditu

Eta ODS gakoak?

Energiaren kasuan (ODS 7), sailkapeneko egoerarik onenean, Gaztela eta Leon, Galizia, Andaluzia edo Extremadura daude, eta okerrenean, Euskal Autonomia Erkidegoa edo Balearrak.

Beste ODD garrantzitsu bat klima-aldaketa da (13). Txostenean ikusten da herritar asturiar edo euskaldun batek Madril, Nafarroa edo Murtziako biztanle batek baino bost aldiz gehiago emititzen duela.

Eta, etorkizunean, biodibertsitatea (ODS 15) bezala, baloraziorik txarrena Galizia dela ikusi da, baso-politikagatik edo Kantabriakoa, plangintza-faltagatik, eta ondoen agertzen direnak, berriz, Katalunia, Andaluzia, Balearrak edo Kanariak.

Etiquetas:

garapen iraunkor

Iruzkin bat argitaratzen baduzu, datu-babesari buruzko politika onartzen duzu

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak