Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Ingurumen Hezkuntzako ikastetxeak

700 zentro baino gehiagok eskaintzen dute Espainian natura hobeto ezagutzeko aukera, eta aholkuak ematen dituzte eguneroko bizitzan natura babesteko
Egilea: Alex Fernández Muerza 2008-ko ekainak 5
Img educacion medioambiental
Imagen: Rob Stinnett

Baserri-Eskola, Natur Gelak, Interpretazio Zentroak… Espainiak 700 Ingurumen Hezkuntzako Zentro (IGI) baino gehiago ditu, eta, zenbait izendapen onartzen badituzte ere, guztiek naturari buruz gehiago ikasteko aukera ona ematen dute, bai eta eguneroko bizitzako jardunbide egokien bidez beren arazoei nola aurre egin jakiteko ere.

Ibilbideak naturan, udako eskolak, hondakinak ondo birziklatzeko tailerrak, bizikletak mailegatzea, landareak, barazkiak edo animaliak zaintzeko ikastaroak, naturguneak berreskuratu eta kontserbatzeko auzolandegiak, erakusketak, hitzaldiak, etab. CEAk eskaintzen dituen zerbitzuetako batzuk dira.

Hezkuntza-proiektuak, funtsean, eskola-umeei, haurrei eta gazteei zuzenduta daude, eskola-prestakuntzaren osagarri gisa. Hala ere, kasu batzuetan helduengana jo dezakete, azaltzen dute Ingurumen Hezkuntzako Zentro Nazionaleko Informazio Arloak (CENEAM). Nolanahi ere, Ingurumen Hezkuntzaren Espainiako Elkartetik (AEEA) Federico Velázquez de Castrok nabarmentzen duenez, IGI bat beti da naturarekin harremanetan jartzeko eta hartatik ikasteko modu egokia.

Hala ere, baliteke herritarrak argi ez izatea zein zentro-motatara joaten ari den, ikastetxe-motak askotarikoak direlako eta autonomia-erkidego bakoitzak modu desberdinetan izenda ditzakeelako. Adibidez, Gaztela eta Leonen, interpretazio-zentroak edo bisitari-zentroak “Parkeko etxeak” izena hartu dute.

Alde horretatik, CENEAMek sustatutako ingurumen-hezkuntzarako ekipamenduen mintegi iraunkorreko adituek ingurumen-hezkuntzako bost klase nagusi definitzen dituzte:

  • Granja-Eskola: landa-ingurunea erabiltzen du herritarrek pertsonen eta beren ingurunearen arteko harremanak barneratzeko, bai eta haien aprobetxamendua ere, ortuan, etxeko animaliekin eta elikagaiak eraldatzeko lantegietan lan eginez, betiere nekazaritza eta abeltzaintzako jarduera iraunkorrak eginez.
  • Ingurumen gela/zentroa: interes nagusia ingurunea (naturala, landatarra, hiritarra), baliabideak edo erabileraren ondorioak dira. Interpretazio-jardueren, tailerren, ibilbideen eta abarren bidez, portaera iraunkorrak garatzen laguntzen da. Kasu honetan, izenak ere askotarikoak dira: Natur Gela, Itsas Gela, Hiri-gelak, Energia-gelak, Birziklapen-zentroak, Naturaren Aterpetxea, Ikasketa-eremuak, IGI, Ingurumen Hezkuntzako Eskola, Gela Aktiboak, etab.
  • Interpretazio Zentroa: bere ekipamenduak ondare-espazio edo -baliabideekin edo babestuekin lotzen dira, eta erakusketak, maketak, ikus-entzunezkoak, baliabide interaktiboak, argitalpenak eskaintzen dituzte, baina gutxi batzuek bakarrik dituzte ingurumen-hezkuntzako benetako programak. Bisitari-zentroak, ondarearen interpretazio-zentroak, parkeko etxeak, informazio-zentroak, museo-zientzia-etxeak eta abar ere dei daitezke.
  • Erreferentzia-zentroa: Ingurumen Hezkuntzako ekintzak sortu eta koordinatzen ditu, erabaki-organoetan dauden hezitzaileak eta pertsonak prestatuz, esperientziak eta praktika onak zabalduz, proiektuen aholkularitza pedagogikoa emanez, lan-taldeei lagunduz, ingurumen-dokumentazioa sortuz eta abar. Hauek dira erreferentzia-zentroak: CENEAM, Ingurugela (Euskadi), CEIDA (Galizia), CEA (Valentzia), Centro de Recursos (Bartzelona), CRAN (Nafarroa), PRAE-CRA (Gaztela eta Leon), CDRA (Extremadura), CEMACAM (Murtzia), etab.
  • “Ingurumen Hezkuntzarako” museoak: ekomuseoak, etnografia-museoak, parke tematikoak, zoologikoak, lorategi botanikoak, akuarioak, abiarioak… bilduma, ikerketa eta dibulgazioa kontserbatzeko ohiko funtzioari ingurumen-hezkuntzako proiektuak gehitzen dizkiote.

EAK beti da naturarekin harremanetan sartzeko eta hartatik ikasteko modu egokia
Hala ere, horrelako zentroak ugaritu direnez, kasu batzuetan ez dira benetako EAK baten kalitate-irizpideak bermatu. Ingurumen-hezkuntzako ekipamenduetan adituak direnek azaldu dute hezkuntza-helburua duten instalazio egonkorrak izan behar dituztela, eta beren jarduera nagusia ingurumen-hezkuntzako berariazko proiektuak dituzten programak garatzea izan behar dela, bai eta horretarako ingurumen-hezitzaileen talde kualifikatua ere.

Velázquez de Castrok dioenez, batzuetan “turismo-bulegoen” papera jokatu dute, edo “ahuntzak jetzi edo letxugak landatzeko folklorean geratu dira, eta ez dute ingurumen-kontuetan sakondu”, baina onartzen du pentsamoldea desberdina dela gaur egun.

Zentro horiek non kokatu

CENEAMeko arduradunaren Hezkuntza-irud. datuen arabera, Espainian 712 CEA daude autonomia-erkidego guztietan, baita Ceuta eta Melilla hirietan ere (azken horretan inauguratzear dago). Katalunia (113), Andaluzia (94), Gaztela eta Leon (68) eta Valentziako Erkidegoa (59) dira CEA gehien dutenak.

Zentro horietako askok horiei buruzko informazio gehiago duten web orriak dituzte: Andaluzia, Ingurumen Saila eta ONDAS elkartea; Aragoi, La Calle Indiscreta eta Guía de Recursos de Educación Ambiental; Kanariak, Bolico aterpetxea eta Aula de Naturaleza La Rosa; Kantabria, Caja de Cantabria eta Guía de Recursos de Cantabria; Gaztela Mantxa, ekipamendu-gida; Gaztela eta Leon