Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Parke Naturalak: Espainiako 113 zenbakiekin argitaratutako lehen gida

Interpretazio-zentrorik ez izatea eta ezinduei behar bezala ez egokitzea, horiek baitira Espainiako parke naturalen akats nagusiak.

Andaluziak ditu parke natural gehienak, eta Kataluniakoak dira bisitari gehien dituztenak, eta kanarioak azpiegitura txarrenak.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Asteazkena, 2005eko irailaren 14a

Espainiako 113 parke naturalek 3 milioi hektarea baino zertxobait gutxiago okupatzen dituzte, hau da, lurralde nazionalaren ia %6. CONSUMER eroski-k, kontsumitzailearen Interneteko egunkariak, Parke Naturalen Gida eguneratzeko eta osatzeko egindako azterketak erakusten duenez, Andaluzia da parke gehien dituen autonomia-erkidegoa (24) eta bere lurraldearen ehuneko handiena duena (%17), figura horrekin babestuta, Madrilek ez bezala, parke bakarra bere lurraldearen %0,01 baita. Kataluniak jasotzen du bisitari gehien (hamaika) Parke Naturaletan; izan ere, 2004an herrialde osoan kontabilizatutako zortzi milioien erdiak baino gehiago Kataluniako Parke Natural batera joaten dira. Kanariar Uharteak, parke gehien dituen hirugarren erkidegoa (11), bere ekipamendu eskasengatik nabarmentzen da: adibide gisa, inork ez du bisitarientzako interpretazio-zentrorik. Gabezia hori arazo arrunta da Espainiako Parke Naturaletan (horietako heren bati baino gehiagori eragiten dio), baina gabezia hedatuena (erdiek ia ez dute ezer egiten horri buruz) pertsona ezinduentzako irisgarritasuna da, hau da, interpretazio-zentroa eta parkearen azaleraren zati bat mugikortasun murriztua duten bisitariek erabiltzeko eta gozatzeko prestatu dira, baita haurrentzako autoak dituzten familiek ere.

Irud.

Parke Naturala da, Parke Nazionalarekin eta Biosferaren Erreserbarekin batera, naturguneak babesteko garrantzitsuena; parke horren aitorpena eta kudeaketa autonomia-erkidegoei dagokie soilik. Andaluziak ditu parke horietako gehienak (24), Valentziak baino zazpi gehiago eta Kanariek eta Kataluniak baino 13 gehiago; hauek dira zerrendan. Parke natural gutxien dituztenak Madril eta Errioxa (bakarra) eta Extremadura (bi) dira. Datu erlatiboetan, Andaluzia ere aitzindari da: Andaluziako lurraldearen %17 Parke Naturala da. Kanariek eta Asturiasek bakarrik dute beren azaleraren %10 baino gehiago figura juridiko horrekin babestuta. Madril (%0,01 txikia), Extremadura (%0,71) eta Galizia (sei parkek azaleraren %1,4 hartzen dute) rankingaren beste muturrean daude. Murtzia azterketatik kanpo geratu da bere bi Parke Naturalak Erreserba Natural bihurtu zirelako, beste babes-figura bat. Andaluzian, Espainiako sei parke natural zabalenetako bost daude (Cazorla, Aracena mendilerroa, Sierra Norte, Sierra Nevada eta Los Alcornocales). Cazorla (209.920 hektarea) da herrialde osoko handiena. Andaluziaz kanpoko parke handiena (herrialdeko laugarren handiena) Alto Tajo da, Gaztela-Mantxan, 176.265 hektareakoa. Txikiena Penyal d’Ifac da, 45 hektarea. Liencresko dunek (Kantabria) 195 hektarea besterik ez dituzte, eta Huas de Ruiderak, Gaztela-Mantxan, 372 hektarea.

Dibulgazioaren, bisitarien arretaren eta ingurumena errespetatzeko eta babesteko kontzientzia sustatzearen ikuspegitik, ezinbestekoa da interpretazio-zentroak egotea (langile espezializatuek kudeatzen dituzten eta aretoz hornituta dauden higiezinak, hainbat material pedagogikoren bidez (panelak, marrazkiak, maketak, erreprodukzioak, ikus-entzunezko sistemak eta interaktiboak-, Parke Naturalaren aberastasunak eta ezaugarriak). Espainian dauden 113 zentroetatik herenek baino gehiagok ez dute horrelako ekipamendurik, eta horrek bisitariari parkea ezagutzeko eta gozatzeko aukerak mugatzen dizkio. Erkidegoen arabera, azpiegitura didaktiko-informatibo horretan defizitarioenak Kanariak eta Kantabria dira: parke naturaletako bakar batek ere ez du interpretazio-zentrorik. Andaluziak interpretazio-zentroak ditu parkeen %80an; Madrilek, Aragoik, Extremadurak, Gaztela eta Leonek eta Errioxak, berriz, parke guztietan dituzte.

Ezinduen egokitzapenean gutxiegi

Parke Naturalak mugikortasun murriztua duten erabiltzaileen, gurpil-aulkian doazen erabiltzaileen edo haur-kotxea daramaten familien beharretara egokitzea ez da batere egokia: bi parketik batek bakarrik dauka bere azaleraren zati bat ezgaitasuna duten pertsonak edo haur-kotxeak garraiatzeko gaitua -bai bere kabuz, bai egokitutako bidezidorra dagoelako, bai autoan, Parketik igarotzen den errepidea dagoelako. Aragoin, Errioxan (parkeetako bat ere ez dago egokituta), Gaztela-Mantxan, Gaztela eta Leonen eta Valentzian ahalegin handia egin behar dute. Txikiagoa da Asturiasen, Galizian, Euskal Herrian, Madrilen eta Extremaduran egin beharreko lana: lau parketik hiru egokituta daude.

Parke berriak sortzea: erritmo desberdina

Espainiako hiru parketik bat izendatu dute azken hamar urteotan. Aldi horretan, parkeak sortzeko erritmoa bi eta bost artekoa izan da urtean, 2002an izan ezik, orduan beste 11 parke natural izendatu baitziren. 2005ean hiru bakarrik inauguratu dira: Las Hoces del Cabriel eta Serra Gelada Valentzian, eta Calares del río Mundo eta la Sima Gaztela-Mantxan. Aztertutako autonomia-erkidegoen erdiek beren parkeen %50 edo gehiago aipatu dituzte azken hamarkadan. Hala ere, ‘boom’ hori 1985 eta 1994 bitartean bizi izan zen, eta garai horretan, Espainiak 12 baino ez zituen, eta 72 espazio katalogatu zituen babes-figura horrekin. Nolanahi ere, 1978an sortu ziren gure lehen lau parke naturalak: Dehesa del Moncayo (Aragoi), Tejera Negrako pagadia (Gaztela-Mantxa), Sanabriako lakua (Gaztela eta Leon) eta Monte Aloia (Galizia).

Datu guztiak































































































































































































Parke naturalak, komunitateka
P.
Nat.
ha parkekoa
Naturala
Bai
perf.
Autonomia-erkidegoa (km2)
%
ezpata
zikina
babesa
BisitakPar-%
dikeak
non
azkena
Zor
bakoitza
Ikastetxea
(e)tik
interp.
(%)
Park.
adap.
(%)
Anda-
Lucía
241.502.94087.59917:00724.298% 8% 79% 45
Ara-
gona
3.-90.56747.7201,89120.000% 0% 100% 0
Astu-
rias
4.-155.19710.56514,6995.000% 100% 75% 75
Bale-
areak
726.7664.9925,36135.500% 71% 57% 71
Kana-
rias
11:0011:007.44714,9Medidas de seguridad.% 18% 0% 45
Kanta-
bria
5.-37.7815.3217,1250.000% 40% 0% 40
Cas-
taila
,
Man-
Kantxa
5.-205.81879.2302,592611% 60% 40% 20
Cas-
taila
Leon
6.-252.02994.2242,67325.570% 50% 100% 33
Kata-
lupia
11:00245.56832.467,644.511.751% 36% 63% 54
Ex-
trema-
gogorra
2.29.45341.6340,7190.000% 50% 100% 100
Galizia6.-40.66129.4341,38524.325% 50% 66% 83
.
Errioxa
1.23:005.0454.,6711.500% 100% 100% 0
Madril1.7988.0280,01140.000% 0% 100% 100
Murtzia0Medidas de seguridad.Medidas de seguridad.Medidas de seguridad.Medidas de seguridad.Medidas de seguridad.Medidas de seguridad.Medidas de seguridad.
Ez
varra
3.-62.72210.3916,03145.000% 66% 66% 66
Herrialdea
Euskara
756.1707.2347,76385.000% 28% 57% 100
Balena-
zikina
17:00154.16223.2556,62279.057% 41% 58% 21
Guztira1132.995.254505.5385,928.263.012% 36,20% 61,95% 50,5













































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Espainiako Parke Naturalak, banan-banan
Dekla-urtea
errazioa
ha zk.Bisitak 2004anKomunitatea
Autonomoa
Ikastetxea
El grupo.
Ikastetxea
El grupo.
ParkeaUrtea
deklinabidea
errazioa
Breña
eta
Padurak
(e)tik
Barbatea
19894.84526.216AndaluziaEzEz
Badia
Cadizekoa
198910.52211.181AndaluziaEzEz
Zerra
(e)tik
Elurra
198920.16330.000AndaluziaEzBai
Zerrak
Tejeda,
Almijara eta
Alhama
199940.66367.896AndaluziaEzEzEz
Itsasartea200318.887495AndaluziaEzEz
Zerra
Grazalema
198451.69563.294AndaluziaBaiBaiBai
Ehiza1986209.920126.943AndaluziaBaiBaiBai
Kaboa
Gata
198750.000101.786AndaluziaBaiBaiBai
Mendi
Malaga
198999612.286AndaluziaBaiBaiBai
Despeña-
zakurrak
19897.64917.000AndaluziaBaiBaiBai
Zerra
Hezurra
198912.128957AndaluziaBaiEzBai
Zerra
Zikastrila
198912.26510.495AndaluziaBaiBaiBai
Zerra
Magina
198919.96119.523AndaluziaBaiEz (parkea bai)Ez
Zerra
Maria
Los Vélez
198922.67027.134AndaluziaBaiEzBai
Zerrak
Subbetikoak
198932.0567.636AndaluziaBaiBaiBai
Kardeña eta
Montoroa
198938.4498.000AndaluziaBaiEzBai
Zerra
Baza
198953.6498.122AndaluziaBaiBaiBai
Doñana198953.7094.174AndaluziaBaiEzBai
Labea-
chueloak
198960.03228.845AndaluziaBaiEzBai
Zerra
Ibili
198974.77412.000AndaluziaBaiEzBai
Artelatzak
gauekoak
1989167.76720.040AndaluziaBaiEzBai
Zerra
Elurra
1989171.82975.985AndaluziaBaiBaiBai
Zerra
Iparraldea
1989177.48414.358AndaluziaBaiBaiBai
Zerra
Arakena
1989186.82720.932AndaluziaBaiEzEz
Larre
(e)tik
Moncayo
1978an9.85035.000AragoiBaiEzEz
Zerra eta
Kanoiak
Guarakoa
199047.45070.000AragoiBaiEzBai
Posets-
Madaleta
199433.26715.000 €AragoiBaiEzEz
Jarri200320.533Ez dago daturikAsturiasEzBai
Sareak199640.00040.000AsturiasBaiBaiBai
Somiedo199839.16435.000AsturiasBaiEzBai
Iturriak
(e)tik
Narkara,
Degaña
Ibiak
200255.50020.000AsturiasBaiBaiBai
Ses Gatzagak
Eivissaren maniobra
Formen-
tea
200115.838Ez dago daturikBalearrakEzBai
Vedrá da,
Zer da?
Vedranell eta
Illotak
Ponent-en zeinua
2002786Ez dago daturikBalearrakEzEzEz
Pen-
geruza
Sortakoa
20021.5763.500BalearrakEzBai
Bai-
fera
(e)tik
Mallorca
1988:1.687100.000BalearrakBaiBaiBai
Arrasate199278515.000 €BalearrakBaiBaiBai
Drainatze-ura19950810.000BalearrakBaiEzEz
Bai-
fera
des Grau
19955.1867.000BalearrakBaiBaiBai
Uhartetxoa
(e)tik
Otsoak
1982467,90 €Ez dago daturikKanariakEzBai
Artxiboa
piperbeltza
Txina
19869.112Ez dago daturikKanariakEzBai
Majona19871.757,10Ez dago daturikKanariakEzEz
Pilan-
balkoiak
19875.794,40Ez dago daturikKanariakEzBai
Bahea19877.538,60Ez dago daturikKanariakEzBai
Sumendiak198710.158,40Ez dago daturikKanariakEzBai
Koroa
Basogintza
198746.613Ez dago daturikKanariakEzEz
Alejoa20022.668,70Ez dago daturikKanariakEzEzEz
Jandia200214.318,50Ez dago daturikKanariakEzEzEz

Elurra
198794.05.05Ez dago daturikKanariakBaiEzBai
Gailurra
Zaharra
19877.499,70Ez dago daturikKanariakBaiEzBai
Oihala1988:5.758Ez dago daturikKantabriaEzBai
Lastoa
Besaya
1988:24.500250.000KantabriaEzBai
Mendigunea
Peña-
barga
19892.588Ez dago daturikKantabriaEzEz
ko dunak
Mihiseak
1996195,00Ez dago daturikKantabriaEzEz
Lepokoak
Asonekoa
19994.740Ez dago daturikKantabriaEzEz
Handia
Obra-lekua
2000176.26530.000Gaztela-MantxaEzEz
Sakana
(e)tik
ibaia
Gozoa
20038.348Ez dago daturikGaztela-MantxaEzEz
Txibiak
(e)tik
ibaia
Mundua eta
(e)tik
Leizea
200519.192Ez dago daturikGaztela-MantxaEzEz
Pagadia
(e)tik
Teilategia
Beltza
1978an1.64125.000Gaztela-MantxaBaiBaiBai
Urmaelak
(e)tik
Zaratagunea
197937211/11Gaztela-MantxaBaiEz (parkea bai)Ez
Aintzira
Osasuntsua-
bria
1978an22:34541.000Gaztela eta LeonBaiEz (parkea bai)Ez
Arroila
ibaia
Otsoak
198510.000200.000Gaztela eta LeonBaiEz (parkea bai)Ez
Arroila
ibaia
Duraton
19895.03755.070Gaztela eta LeonBaiEz (parkea bai)Ez
Batuketak
Zerra
(e)tik
Frantzia
2000182.30Ez dago daturikGaztela eta LeonBaiBaiBai
Iturriak
Gurdiak
eta Iturria
Kobrea
200078.36025.000Gaztela eta LeonBaiBaiBai
Lehorreratzeak
(e)tik
Duero
2002106.104.500Gaztela eta LeonBaiEzBai
Aigua-
molls
l’Empordá
19854.783160.000KataluniaEzBai
Montserrat19877.6892.369.264KataluniaEzBai
Montsant20029.24240.000KataluniaEzEz
L’Alt
Pirineoa
200370.000Ez dago daturikKataluniaEzBai
Garrotxa198212.893400.000KataluniaBaiBaiBai
Delta
Ebrokoa
19837.736106.000KataluniaBaiBaiBai
Kadia-
Moixeroa
198341.342400.000KataluniaBaiEzBai
Sant
Llorenç
Munti-rena
l’Obac
198713.694158.487KataluniaBaiEzBai
Montseny198730.120400.000KataluniaBaiBaiBai

Kreusa
1998886400.000KataluniaBaiEzBai
Els Ports200134.183,0078.000KataluniaBaiEzEz
Monfragüea197917.85270.000ExtremaduraBaiBaiBai
Urtegia
Cornalvo eta
Zerra
Bermeja
200411.60120.000ExtremaduraBaiBaiBai
Mendia
Negua-
atsedena
1997:5.7221.500GaliziaEzEz
Artea
da Lastra
20023.151,67325GaliziaEzBai
Aloia mendia1978an746160.000GaliziaBaiBaiBai
Konplexua
(e)tik
dunak
Corru-
edabe
1992996300.000GaliziaBaiBaiBai
Baixa
Limia-Serra
Xureak
199320.9202.500GaliziaBaiBaiBai
Fragak
Eume-rena
1997:9.12560.000GaliziaBaiBaiBai
Zerra
Gizentzea
giltzatako
199523:0011.500ErrioxaBaiEzBai
Gailurrak,
zirkua eta
urmaelak
Peñalarako
1990798140.000MadrilBaiBaiBai
Bardeak
Errealak
199939.27460.000NafarroaEzBai
Jaurerria
Bertizko
19842.04085.000NafarroaBaiBaiBai
Urbasa-
Andia
1997:21:00Ez dago daturikNafarroaBaiEz (nahiz eta parkea baiEz
Aiako
Harria
19895.768175.000EAEEzBai
Aralar19949.17535.000EAEEzBai
Izki19989.14310.000EAEEzBai
Urkiola19895.76825.000EAEBaiBaiBai
Valderejoa19923.50070.000EAEBaiBaiBai
Gorbeia19942016.04.209.000EAEBaiBaiBai
Pagoeta19982.80030.000EAEBaiBaiBai
Prat
Kabanak-
Torrea-
zuria
19949121.135ValentziaEzEz
(e)ko marjinala
Ego-
Oliba
19941.2503.353ValentziaEzEz
Zerra
d’Espata
199831.00015.000 €ValentziaEzBai
Zerra
d’Irta
200212.0004.970ValentziaEzEz
Zerra
Eltzekaria
20022016.0197.380ValentziaEzEz
Zerra
Gelada
20055.653Ez dago daturikValentziaEzEz
Hoceak
Cabriel-ena
200531.446Ez dago daturikValentziaEzEz
L’Albufera198621.120125.157ValentziaBaiBaiBai
Penyala
d’Ifac
1987456.074ValentziaBaiBaiBai
B
Gorria
19872.45051.500ValentziaBaiEz (parkea bai)Ez
Montgó19872.5003.514ValentziaBaiEz (parkea bai)Ez
Uharteak
Koloma
breteak
1988:4.01917.504ValentziaBaiEzBai
Desert
les Palmes
19893.20011.587ValentziaBaiBaiBai
Funtsa19942.3786.800ValentziaBaiEzBai
Gatzagak
Santa Pola
19942.47011.378ValentziaBaiBaiBai
Urmaelak
Mata-
Torrea-
zaharra
19963.70002/13ValentziaBaiEz (parkea bai)Ez
Zerra
Mariola
200212.0003.436ValentziaBaiEzEz

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak