Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Txosten batek dio gizakiak kliman duen eraginak urakanen intentsitatea areagotzen duela.

Fenomeno natural horietan eragina dute Afrikako ekialdeko presio altuek eta haizeek.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Astelehena, 2005eko ekainaren 27a

“Science” aldizkarian argitaratutako txosten baten arabera, gizakiak klimaren gainean egindako ekintzak ez luke eraginik izango urakan-kopuruan, baina bai nola sortzen diren eta zer intentsitate-maila duten.

Floridan eta Japonian 2004an sortu ziren urakan ugariek zalantza egin zuten berotze globalak fenomeno horien kopuruan eraginik izan ote zezakeen. Oraingoz, zientzialariek ez dute aurkitu erlazio hori ezartzeko adina datu esanguratsu.

Berotze globalak, ordea, zerikusia du itsasoaren azaleko tenperaturaren igoerarekin eta urakan-arrisku handiena duten eremuetako lurrun atmosferikoarekin. Bi alderdi horiek eragina dute urakanen intentsitatea eta prezipitazioak handitzean.

Urakanen jarduera, oro har, ozeanoetako tenperatura 26º C-tik gorakoa den eskualdeetan gertatzen da. Zona tropikal atlantikoan, urakanen tenperatura eta jarduera aldatu egiten da, bai urteko eskalan bai hamarkadatan, baina badira beste faktore batzuk ere, hala nola El Niño fenomenoa, Ozeano Barean gertatzen denean Atlantikoan urakanak izateko aukera desaktibatzen dutenak.

Ikerketaren arabera, itsasoaren azaleko tenperaturan, 20. mendean, goranzko joera dago berotze globalarekin lotuta (azken 35 urteetan handiagoa da). Hain zuzen, igoera handiena 1995etik 2004ra izan da, 0,1 ºC igo baita.

Beste aldagai batzuk

Troposferaren goialdeko presio handiak edo Ekialdeko haize afrikarrak dira urakan atlantikoetan eragina duten beste faktore batzuk. Gainera, itsasoaren azaleko tenperaturarik altuenek zerikusia dute troposferaren behealdeko ur-lurruna handitzearekin. 1988az geroztik, ozeanoen gaineko lurrun-zutabearen batura %1,3 handitu da hamarkada bakoitzeko. Azterketak erakusten duenez, 1995etik aurrera, zikloien energia metatuaren indizeak (ACE) neurri normalak gainditu ditu, bi urakan-denboralditan izan ezik: 1997 eta 2002, El Niñok jardun zuen bi urteak. Gainera, ozeanoen ikerketarako agentzia amerikarrak (NOAA) 13,6 ekaitz tropikal, 7,8 urakan eta 3,8 urakan handi erregistratu zituen 1995 eta 2004 bitartean; aurreko hogeita bost urteetan, berriz, 8,6 ekaitz tropikal, 5 urakan eta 1,5 urakan handi erregistratu ziren. Izan ere, iaz, ACE indizearen hirugarren baliorik altuena 1950etik 15 ekaitz izan ziren, 9 urakan barne.

Urakanen intentsitatea

Txostenak dio ez dagoela oinarririk klima-aldaketak urakan-kopuruari nola eragiten dion ondorioztatzeko. Ingurumen-aldaketek urakanei energia gehiago ematen dietela egiaztatu da; urakanak biziagoak dira eta prezipitazio ugariei lotuta daude.

Ikerketen emaitzen arabera, urakan muturrekoetara aldatzen da intentsitatea. Ikerketak dio nabaria dela giza eraginak eragindako joera-aldaketa, baina ohartarazi dute beste faktore klimatiko batzuk modu naturalean aldatuko direla eta, horregatik, ezin dela ziurtatu joerak jarraitzen duenik.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak