Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Ingurumena

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Ureztalurrak: ura aurrezteak gehiago hobetu dezake

Uraren erabilera gero eta eraginkorragoa da, baina oraindik milioi bat hektareatik gora daude ureztaketa akastunak dituzten laborantzetan.

Img arrozal listado Irudia: Jordan Wooley

Espainiako ureztalurren %60k baino gehiagok hobetu egin du eraginkortasuna, teknologia aurreratuagoak eta ingurunea gehiago errespetatzen dutenak erabiliz, Ingurumen eta Landa eta Itsas Ingurunearen Ministerioaren arabera (MARM). Hala ere, arduradunek uste dute ureztaketak modernizatzen jarraitu behar dela jasangarritasunaren ikuspegitik, milioi bat hektareatik gora banaketa akastunak eta eraginkortasun gutxiko sistemak baititu. Bestalde, zenbait erakundek irregulartasun batzuk aipatzen dituzte eta nekazaritza-jarduera horrek ingurumenean duen eragina gogorarazten dute.

Img regadiogrImagen: Lotus Head

Espainiako ureztalurrak nekazaritzako azken ekoizpenaren %55 hartzen du, MARMren arabera, eta nekazaritzako merkataritza-balantzaren oinarria da. Horregatik, funtsezkoa da, are gehiago ur-eskasiak jotako herrialde batean, baliabide horren kudeaketa jasangarria areagotzea eta haren ingurumen-inpaktua gutxitzea.

Ildo horretatik, erakundeetako arduradunek hainbat lege eta ekintza-plan garatu dituzte. Uraren Esparru Zuzentarauak (UED), 2000. urteaz geroztik indarrean dagoenak, hainbat neurri proposatzen ditu uraren egoera eta kudeaketa hobetzeko eta ura aurreztea sustatzeko, eta 2009aren amaiera ezartzen du arroko plan hidrologiko berriak abian jartzeko muga gisa. Halaber, Europar Batasuneko Landa Garapenerako Programa berriak zenbait jarraibide ezarri ditu 2013ra arte, uraren kalitatea eta aurrezteko sistemak hobetzeko.

90eko hamarkadan, erabilitako baliabide hidrikoaren %30-40 bitarteko galerak izan ziren.Azpiegituretan eragin handia izan du. Ureztaketen Plan Nazionalaren (PNR) bultzatzaileen arabera, 90eko hamarkadan, erabilitako baliabide hidrikoaren %30 eta %40 bitarteko galerak izan ziren, batez ere, garraio- eta banaketa-sare zahar eta eskasaren ondorioz. Hori dela eta, 2008aren amaieran indarrean egondako PNRak inbertsio handia egin du hura hobetzeko, eta, hala, MARMek ziurtatu du helburuak “ondo” bete direla. Adibidez, ureztatze lokalizatua, ura aurrezteko teknika bat, grabitate bidezko ureztatzea baino handiagoa da.

Bestalde, lehorte-garaia hasi ondoren, bere garaian Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak (MAPA) eta Ingurumen Ministerioak (MMA) errege-dekretu bat aldarrikatu zuten 2006an, “Ureztaketak modernizatzeko talka-plana” izenekoa. Plan hori 2008. urtearen amaieran gauzatu zen erabat, eta inbertsio ekonomiko handia egin da. Horri esker, 200.000 hektarea baino gehiagotan jardun ahal izan da, eta 110.000 ureztatzaile baino gehiago ukitzen ditu. Arduradunek uste dute 513 hektometro kubiko baino ur gehiago aurreztu dela.

Azpiegituretako hobekuntza horiez gain, modernizatutako ureztalurren ingurumena zaintzeko programa ere badu Talka Planak, kaltetutako ingurumenaren bilakaera ezagutzeko. Bestalde, iturri alternatiboak erabiltzeko aukera aztertzen da, hala nola ura gezatzea eta araztea.

Kezkatzeko arrazoiak

Hainbat erakundek kritikak jaso dituzte ureztaketetako uraren kudeaketarekin eta horrek ingurumenean duen eraginarekin. WWF/Adena erakunde kontserbazionistak datuak ez direla berrikusi eta informazioa ez dela gardena. GKE horrek Arartekoarengana jo zuen, gaur egun MARM bihurtutako MAPA zaharrak aukera eman ziezaion aurreztutako ur-bolumenari, neurketa-sistemari eta ur horren helmugari buruzko datuak eskuratzeko.

Ildo horretatik, Talka Planaren arabera, modernizazioarekin aurreztutako ura ezingo litzateke ureztatze-azalerak handitzeko erabili, baizik eta ingurumenaren eta herrien beharrak asetzeko. Hala ere, WWF/Adenak uste du desbideratu egin daitekeela lehorreko ureztaketa handitzeko, eta horrek arriskuan jarriko lituzke eremu horietako espezieak. Antolatzaileek diote erakundeek ureztaketaren alde egiten jarraitzen dutela.

Legez kanpoko 510.000 putzuk labore horien seiren bat ureztatuko lukete.Ureztaketetan ura erabiltzeari buruzko datuek ere emaitza desberdinak izan dituzte. WWF/Adenak dio Espainiako ureztalurrak, landutako azalera osoaren %15arekin, ur guztiaren %80 behar duela, eta Espainiako Ureztatzaileen Elkarteen Federazio Nazionalak dio %67ra baino ez dela iristen.

WWF/Adenako arduradunek ureztalurren eragin “berreskuraezinak” ere azpimarratu dituzte. MARMren datuak aipatuz, Espainian legez kanpoko 510.000 putzu daudela ohartarazten dute, eta horien bidez labore horien seiren bat ureztatuko litzatekeela. Gehiegizko ustiapenaren ondorioz ibaiak eta akuiferoak agortzea eta hezeguneen azaleraren %60 baino gehiago desagertzea ere kezkagarriak dira erakunde honentzat. Gainera, uste dute, askotan, urak merkatuan irteerarik gabeko soberakinak sortzeko baino ez duela balio, eta beste batzuetan lehorreko laboreak ureztatzeko, ur asko kontsumitzen baitute.

Bestalde, Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeak (ELGA) txosten bat aurkeztu zuen nekazaritzak erakunde horretako kide diren herrialdeetan duen ingurumen-portaerari buruz. Ikerketak jarduera horrek Espainian dituen eragin nagusiak higadura, ur-eskasia eta baliabide horren kutsadura dira.

Urari dagokionez, txostenaren arduradunek zenbait hutsune adierazi dituzte. Hala, esaten dute ureztalurren %13k gehiegi ustiatutako edo gazitzeko arriskua duten akuiferoetatik lortzen dutela ura. Alde horretatik, lurpeko erreserba horietako uraren %45 erregistrorik gabe ateratzen dela eta putzu partikularren %90ek ez duela erregistro zuzenik. Txostenak dio aurreko urteetan baino gehiago kutsatzen dela ura, batez ere ongarriak, aziendaren hondakinak edo pestizidak gehitzeagatik. Era berean, ELGAko arduradunek gogorarazi dute nekazaritzako azaleraren erdia, 1987tik 2000ra bitarteko datuekin, higadura hidrikoa jasateko arriskuan zegoela, neurritik muturrera bitarteko mailetan.

Nola egin ureztaketa iraunkorragoa

WWF/Adenak ureztaketaren benetako iraunkortasun-plana lortzeko zenbait gako aipatzen ditu:

  • Laboreak modernizatzea, epe ertain-luzeko jasangarritasuna kontuan hartuta, eta laborantza benetan jasangarrietan ura eskuratzeari lehentasuna ematea. Gainera, modernizazio horrek kaltetutako ibaiak, hezeguneak eta akuiferoak berreskuratzen lagundu beharko luke.
  • Ureztaketa horiek natur baliabideetan eta biodibertsitatean duten benetako eragina kontuan hartzea, bereziki estres hidrikoa duten eremuetan.
  • Ureztalurrak landa garapenerako balio duen alternatiba bakarra izateari uztea, batez ere bideragarritasun gutxiko eremuetan.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak