Etxe bakoitzak, batez beste, 4.400 euro gastatzen ditu urtean janari eta edarietan.

2013-ko martxoak 12

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Kontsumitzailearen erosteko ahalmena hondoratu egiten da: herrialdearen finantza-arazoak bere lepoa indarrez estutzen duen soka bihurtzen ari dira. Eta okerragoa dena, badirudi egoerak ez duela hobera egingo epe laburrean; oinarrizko zerbitzuen prezioak igo egin dira, hala nola argia eta garraioa; zergak eta tasak igo egin dira (inflazioaren oso gainetik), eta abar luze bat. Familiek zenbat eta zenbaki gehiago egin, orduan eta zailagoa da gastuei aurre egitea. Hala ere, krisia duen edo ez duen elikadura da oraindik ere familiaren aurrekontuaren lehentasunetako bat.

Zifratan, Estatistika Institutu Nazionalaren (INE) azken datuen arabera, etxe bakoitzeko batez besteko gastua 29.482 eurokoa izan zen 2011n, 2006an baino %3,5 gutxiago. Batez besteko aurrekontu horretatik, elikagaiek eta alkoholik gabeko edariek %14 egiten dute, etxebizitzaren, uraren, elektrizitatearen eta erregaien atzetik dagoen bigarren partida garrantzitsuena.

EROSKI CONSUMER sakon ikertu nahi izan du zenbat gastatzen duten Espainiako familiek elikaduran, eta gastu horrek zer bilakaera izan duen 2006az geroztik. Azterketa hori egiteko, 70 elikagai-kategoriari buruzko informazioa ematen duten EINen mikrodatuak erabili dira. Azterketa sakon hori 17 autonomia-erkidegotan egin zen: Andaluzia, Aragoi, Asturiasko Printzerria, Balear Uharteak, Kanariak, Kantabria, Gaztela eta Leon, Gaztela-Mantxa, Katalunia, Valentziako Erkidegoa, Extremadura, Galizia, Madrilgo Erkidegoa, Murtziako Eskualdea, Nafarroako Foru Erkidegoa, Euskal Autonomia Erkidegoa eta Errioxa.

Laburbilduz, janaria eta edaria oinarrizko beharrak dira, eta, horregatik, etxe bakoitzak 4.400 euro ordaintzen ditu batez beste, eta pertsona bakoitzak 1.700 euro inguru. Haragia da diru gehien bideratzen duen produktu izarra (aurrekontuaren %23 bere modalitate guztietara doa), eta gutxien gastatzen duena (ez da %1era iristen).
Elikagai eta edarietan diru gehien inbertitzen dutenak euskaldunak dira, ia 5.000 euro etxe bakoitzeko. Extremadurako autonomia erkidegoa da diru gutxien bideratzen duena: etxe bakoitzak, batez beste, 3.800 euro.

Bost urte hauetan elikadura-gastuaren bilakaera negatiboa izan da: etxe bakoitzeko batez besteko inbertsioa %3 jaitsi da, eta pertsonako ia %2. Produktu-motaren arabera, alde handiak daude: familien batez besteko aurrekontua %40 inguru jaisten da, eta kafea, tea eta kakaoa, berriz, %24.

Haragia: gehien gastatzen duguna

Haragia da Espainiako familiek gehien inbertitu zuten produktua. Zehazki, elikagai horrek biltzen du elikagaietarako erabiltzen den aurrekontuaren %23, eta honela banatzen da gastua: lehenik, urdaitegia, hegaztiaren ondoren, behi-haragia, txerri-haragia eta, azkenik, hondakinak eta etxeko gauzak.

Haragi-gastuari ogia eta zerealak dagozkio, %15arekin. Familien aurrekontu osoaren %12 inguru esne, gazta eta arrautzetarako erabiltzen da, baita arrainerako ere. % 9 inguru fruta eta barazkien sailekoak dira (patatak eta beste tuberkulu batzuk barne), eta% 5, ur mineralak, edari freskagarriak eta zukuak. Azkenik, gainerako produktu-kategorietarako % 4 baino gutxiago erabiltzen da. Kopuru horiek kontuan hartuta, argi geratzen da zein desberdina den kasu askotan praktikaren teoria: gomendio dietetikoak hauek dira: barazkiak, frutak eta barazkiak egunero jatea, arraina lehenestea haragiaren aurrean edo noizean behin gazta kontsumitzea. Baina hori guztia ez da behar bezala islatzen gehien gastatzen dugun produktuen zerrendan.

Zenbakitan, Espainiako etxeek batez beste 1.024 euro bideratu zituzten urtean haragia erosteko, 655 euro ogirako eta zerealetarako, 531 euro esnea, gazta eta arrautzak erosteko, 506 euro arrainerako, 397 euro barazkietarako (patatak eta beste tuberkulu batzuk barne) eta 393 euro frutarako. Gainera, ur mineralak, edari freskagarriak eta zukuak etxeko aurrekontu osotik 205 euro eraman ziren; azukrea, konfiturak, eztia, txokolatea, gozokiak eta izozkiak 170 euro dira, batez beste; eta arestian aipatu ez diren elikagaiak (saltsak eta gozagarriak, gatza, espeziak eta sukaldaritzako belarrak; haurtxoak, postreetarako eta legamiarako prestatuak; elikagaiak eta produktu dietetikoak) 136 euro. Azkenik, gainerako produktu-kategorietan 100 euro baino gutxiago inbertitzen dira: 98 euro olio eta koipeei, 78 euro kafeari, teari eta kakaoari, 76 euro ardoei, 62 euro garagardoei eta 29 euro likoreei.

Non gastatzen da gehiago?

Eskualdeen arabera, alde handiak egon ziren elikagaietarako familia-aurrekontuetan. 2011n gehien inbertitu zuten familiak Euskal Autonomia Erkidegokoak izan ziren. Han, etxe bakoitzak 4.957 euro gastatu zituen batez beste. Extremaduran, berriz, 3.718 euro gastatu ziren batez beste, euskal etxeetan baino %33 gutxiago.

Bestalde, Nafarroan, Galizian, Katalunian, Aragoin, Andaluzian, Madrilen eta Murtzian zuten batez besteko gastua baino handiagoa etxe bakoitzeko. Gainera, lehen lau lurraldeetan pertsonako batez besteko gastua batez bestekoa baino handiagoa zen, Asturias, Errioxa eta Gaztela eta Leonez gain. Aldiz, etxeko batez besteko gastua batez bestekoa baino txikiagoa da Gaztela-Mantxan, Balear Uharteetan, Kanarietan, Kantabrian, Valentziako Erkidegoan, Gaztela eta Leonen, Asturiasen eta Errioxan.

Hala ere, aztertutako 17 autonomia-erkidegoetako bakoitzean aldaketa batzuk gertatu ziren: adibidez, Kanarietan, denboraldi horretan, elikagaietako eta edari ez-alkoholdunen KPIa %14,6 hazi zen (aldaketarik handiena), eta edari alkoholdunen eta tabakoaren KPIa %20,5 (txikiena).

Gastu osoa (milaka eurotan)Etxeko batez besteko gastua (eurotan)Batez besteko gastua pertsonako (eurotan)
Andaluzia13.377.995,724.531,721.623,47
Aragoi2.269.341,344.470,471.741,78
Asturias1.812.159,314.256,771.729,91
Balear Uharteak1.726.231,964.055,871.586,83
Kanariak3.174.806,084.151,441.512,02
Kantabria949.247,984.260,931.652,18
Gaztela eta Leon4.150.113,434.149,971.689,47
Gaztela-Mantxa3.029.299,064.054,471.488,63
Katalunia12.935.904,014.643,871.778,12
Valentziako Erkidegoa7.759.370,2495-04-041.555,68
Extremadura1.512.351,033.718,241.405,80
Galizia4.977.869,184.863,991.831,39
Madril,10.460.518,284.424,781.647,75
Murtzia2.280.431,884.367,111.554,48
Nafarroa1.164.052,054.853,771.891,44
EAE4.264.272,844.957,422.014,92
Errioxa530.589,154.346,461.712,26
GUZTIRA(1) 76.374.553,54 4.360,90 1.671,54

ITURRIA: Estatistika Institutu Nazionala

* Elikadura-gastua: Espainiako familiek 2011. urtean honako produktu-kategoria hauetan gastatu dituzten kopuruak dira: ogia eta zerealak, haragia, arraina, esnea, gazta eta arrautzak, olioak eta koipeak, frutak, barazkiak (patatak eta beste tuberkulu batzuk barne), azukrea, konfiturak, eztia, txokolatea, konfiteria eta izozkiak; lehen aipatu ez diren beste elikagai batzuk (saltsak eta gozagarriak, gatza, jaki freskagarriak eta kakaoak).

(1) Aztertutako komunitateak: Ceuta eta Melilla ez dira kontuan hartu, 2011tik aurrera beren datuak bereizita argitaratzen baitira, eta horrek bi kategorietan laginketa-akats gehiago eragiten dizkio EINi.

Ikusi txosten osoa

2013ko martxoko aldizkariaren ale inprimatuaren miniatura