Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Zaharren beharrak eta baliabide ekonomikoak ebaluatzea, egoitza bat aukeratzeko giltzarriak baitira.

Ospitaleratzearen aurretik hainbat zentro bisitatu behar dira, adinekoak harrera ona izan dezan.

  • Egilea: Egilea
  • arabera: Osteguna, 2002ko urriaren 17a

Etxea beti zaharra zaintzeko lehen aukera eta gomendagarriena den arren, familia askorentzat ez dago aukera hori, eta, beraz, egoitza bat bilatu behar dute. Bilaketa hori kontzientziaz prestatu behar da, adinekoentzako benetako etxea aurkitzeko asmoz. Urrats batzuek zaharrari eta haren senideei lagunduko diete beren beharretarako aukerarik egokiena aukeratzen.

Ezer baino lehen, aukera guztiak planteatu behar dira. Horretarako, Antonio Burgueño geriatriako mediku espezialistak “plan” bat egitea gomendatzen du, eta, plan horretan, hainbat kontu hartuko dira kontuan: adinekoen beharrak, eskura dauden baliabide ekonomikoak, eskura dauden laguntzak eta kasu bakoitzean familia orienta dezaketen elkarteak. Hain zuzen, elkartzeak —batez ere Alzheimerra bezalako muturreko egoeretan— laguntza ekonomiko eta psikologiko handiak ematen dizkie bai zaharrari bai familiari.

Ospitaleratzea aukeratu ondoren, familiak dituen baliabideak baloratuko dira, hau da, egoitza publiko baterako sarbidea duen edo, aitzitik, hautaketa zentro pribatu batera mugatzen den. Azken kasu horretan, kontuan hartu behar da mendekotasuna dutenentzako egoitza batek, gutxienez, 1.200 euroko kostua izango duela hilean. “Prezio horretatik behera, zalantzan jarriko nuke haren kalitatea”, dio Burgeñok, “irabazi asmorik gabeko egoitza ez bada”. Bestalde, egoitza publiko baterako eskubidea izateak ez du esan nahi zentroak bilatu, alderatu eta ebaluatzeari utzi behar zaionik; izan ere, zentro pribatuak egon daitezke, hurbiltasunagatik edo eskaintzen diren jarduera eta zainketengatik abantaila gehiago eskaintzen dituztenak.

Adinekoen borondatea

Bilaketa- eta hautaketa-fase honetan, kontuan hartu behar da adinekoaren borondatea eta erabakia, betiere bere ahalmen mentalak aldatu gabe badaude; izan ere, bera izango da bere bizitzaren gainerakoa pareta horien artean pasatzen duena. Bestela, tutore bat izendatuko da erabakiak hartu ahal izateko.

Bizileku-mota -publikoa edo pribatua- hautatu ondoren, komeni da familiakoengandik hurbilen dagoena aukeratzea, bisitak maiz egiten direla bermatzeko eta zaharraren deserrotzea saihesteko. Gainera, hori da familiakoen egoera ona ziurtatzeko modurik onena. “Luzera, 10 kilometrora dagoen zentro on bat 70 kilometrora dagoen zentro bikain bat baino hobea izan daiteke”, esan zuen Burgeñok. Egoera horretan bat baino gehiago egonez gero, arazo ekonomikoa azken erabakian pisu faktore bihurtuko da.

Hala ere, ez da ahaztu behar irizpide nagusia beti izango dela adinekoaren beharrizan bereziei behar bezala erantzuten zaiela bermatzea. Eta, berriro ere, zaharraren eta haren zaintzailearen iritzia oso baliotsua da puntu honetan, berak baitaki ondoen zer zainketa behar dituen.

Nahitaezko hitzordua

Egoiliarra bisitatzea ezinbestekoa eta erabakigarria da plaza behin betiko erreserbatu aurretik; izan ere, hautapen prozesuan garrantzitsuena da. Bisitan zehar, familiakoak adi egon behar du, hasieran oharkabean gerta litezkeen baina egoitzaren kalitateari buruzko giltzarriak ezkutatzen dituzten xehetasun txikiei begira.

Antonio Burgeñok aholkatu du “fatxadako edo sarrerako hotel-itxuraren aurrean ez uztea”, eta horrek okertu egin dezake. “Higienea eta arreta ezin hobeak izan arren, baliteke ematen duten bizi-kalitatea txarra izatea”. Ikastetxeko ibilbidea buruz antolatuko da, gidariak egoitzako gela edo eremu bat saihesteko egiten duen edozein saiori adi egoteko.

Komeni da zentrora joaten direnek arduradun bat bidaian laguntzeko eskatzea, eta egoiliarrak egon daitezkeen lekuetara joaten saiatzea, jangela, egongela edo erizaintza bezalako arreta eskainiz.

Ohiko bisitak

Arreta ez da amaitzen plaza eskuratzean. Adinekoa ospitaleratu ondoren, senitartekoek eta barnekoek arreta jarri behar diete hasieran zituzten xehetasun berei, tratu egokia ziurtatzeko. Maiz egiten diren bisitak dira modurik onena adinekoak bere buruaz kontziente izateko gaitasun mentalik ez duenean egoera ona duela egiaztatzeko.

Bestalde, Antonio Burgeñok gogorarazten duenez, egoiliarrak eta bere senideek argi izan behar dute egoitza batean sartzeak ez duela esan nahi zuzendaritzari erabakitzeko eskubidea laga behar diotenik bere zaintza medikoei, jarduerei edo diruaren eskuragarritasunari buruz. “Egoiliarrak herritar baten eskubide bera du, baita legean jasotako babes berezi batzuk ere”, azaldu zuen. Errespetuz tratatua izatea, barneratzearen kostuei buruzko informazioa izatea, administrazio ekonomiko librea edo bere intimitatea gordetzeko espazio propioa izatea, horiek dira kontuan hartu beharreko oinarrizko eskubideetako batzuk.

Egoiliar-batzorde bat dago, egoiliarrek berek osatua, eta horrek zuzendarien jarrera paternalista ekiditen du eta zaharraren eta haren familiaren hautatzeko gaitasuna handitzen du.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak