Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Osasuna eta psikologia

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Antibiotikoen abusua geldiarazteko sei estrategia

Medikuek, albaitariek, abeltzainek eta herritarrek elkarrekin borroka egin dezakegu bakterioek antibiotikoekiko duten erresistentziari aurre egiteko, botika horien kontsumoa murriztuta.

  • Egilea: Argitaratze-dataren
  • arabera: Larunbata, 2020ko irailaren 19a
abuso antibiotico Irudia: nastya_gepp

Gure osasuna arriskuan jartzen duten bakterioak akabatzeko, konposatu kimikoetatik edo jatorri naturaletik sortzen diren antibiotikoak erabiltzen ditugu, lizuna, esaterako. Botika horiek bakterioak hil edo neutralizatzen dituzte, eta haien egitura edo zatitzeko edo ugaltzeko gaitasuna suntsitzen dute, giza zelulei kalterik egin gabe. Ez dute birus-infekzioen aurka funtzionatzen, eta, beraz, birusen aurkako tratamendu gisa irensten badira, eraginkorrak ez izateaz gain, albo-ondorioak eragin ditzakete eta antibiotikoei aurre egiteko arazo larria sor dezakete. Eta bakterioen erresistentzia prozesu naturala dela eta ezin dela gelditu jakin arren, eutsi diezaiokegu. Espainian, Antibiotikoekiko Erresistentziaren Plan Nazionala (PRAN) dugu, bi estrategiarekin: antibiotikoen kontsumoa murriztea eta horiek giza medikuntzan eta albaitaritzan erabiltzeko beharra gutxitzea. Nola? Hona hemen sei jarraibide horiek:

1. Ez automedikatzea

Tentagarria da, baina ez dira inoiz antibiotikoen hondarrak gorde behar. Eztarriko infekzioa izan zuen familiako kideren bati botika jakin bat errezetatu bazaio, eta nahikoa sobratu bazitzaion, ez da inoiz gorde behar, eta etorkizunean ager daitezkeen infekzioetarako aprobetxatu behar da. Ia ziur esan daiteke pertsona horrentzat ez dela egokia izango. Ez da ahaztu behar eztarriko minagatik urtean Espainian egiten diren lau milioi kontsultetatik %70 kausa birikoen ondorio direla, gehienak bakarrik sendatzen baitira.

2. Botika egokia errezetatu

Badira espektro zabaleko antibiotiko batzuk angina-infekzio bat akabatuko dutenak, baina agian ez da beharrezkoa horiek hartzea infekzioa eragiten duen bakterioa akabatzeko. “Adibidez, faringoamigdalitisarentzat (Streptococcus pyogenes bakterioak eragindakoa), medikuek badakigu penizilina nahikoa dela hura tratatzeko; beraz, ez dugu, adibidez, azken belaunaldiko antibiotiko bat errezetatuko. Euliak kanoikadaka hiltzea bezalakoa da. Baina ulertzekoa da espektro zabaleko antibiotikoa erabiltzea anginak eragiten dituen bakterioa desagerrarazteko, baina bakterio hori erresistente bihurtzea besterik ez du lortzen”, azaldu du Rebeca Palomok, Oinarrizko Osasun Laguntzako pediatrak.

3. Bakterio-infekziorik dagoen egiaztatu

Hartzen ditugun antibiotikoen %80 Oinarrizko Osasun Laguntzan agintzen da, eta medikuak ematen du diagnostiko zuzena, eta egiaztatzen du infekzioa birus batek edo bakterio batek eragin duen. Hori funtsezkoa da, antibiotikoak ez baitira eraginkorrak birusen aurka: ez dute haien hazkundea geldiarazten eta ez dituzte hiltzen.

sendagaia
Irudia: PublicDomainPictures

Horregatik da garrantzitsua pazienteak diagnostiko mikrobiologikoetara eramatea. Egokiena laboreak (kutsatutako ehunaren lagin bat) eta antibiograma bat (laginetik hartutako bakterioa hainbat antibiotikorekiko sentikorra edo erresistentea den ikusteko laborategian egiten den proba) egitea litzateke. “Emaitza iristen den bitartean (ez da berehalakoa, egun batzuk behar ditu), antibiotiko enpiriko bat bidaltzen da, hau da, probabilitate-tratamendu bat, bakterio eragilea zein den jakin gabe hasten dena, baina, emaitza ikustean, medikuak konturatu daiteke bidali zuenak ez duela balio, edo aldatu egin dezake espektro handiagoko bat bidali duela egiaztatzean (beka gehiago hiltzeko gaitasuna duten antibiotikoak). Behar den erreomo kopurua, azaldu du.” Espektro txikiagoa baina eraginkorra duen batera aldatzea funtsezkoa da erresistentzia saihesteko eta, haurren, zaharren edo immunodeprimituen kasuan, bereziki garrantzitsua da. “Haurrengan, oro har, baina are gehiago paziente delikatu horietan, espektro txikieneko antibiotikoa jarri behar da beti, denboraren aurretik artilleria antibiotiko guztia akabatzeko”, zehaztu du pediatrak.

4. Protokoloak agintzen duen zikloa amaitzea

Alexander Fleming-ek iragarri zuen Nobel saria jasotzean: “Halako batean, edonork erosi ahal izango du penizilina. Orduan, gizon ezjakin batek nahiko dosi ez hartzeko arriskua egongo da, eta mikrobioak botikaren kantitate ez-hilgarrietan jartzen dituenean, erresistenteak izango dira”. Askotan, anginak dituen norbaitek bi egunez hartzen du antibiotikoa, baina ondo sentitzen denean, utzi egiten du. Bakterioak hiltzeko astirik ez duenez, hor geratzen dira, biderkatuz eta erresistentzia handiagoa sortuz. Asko hitz egin da tratamendu antibiotikoaren txanden iraupen egokiaz, laburragoak izan behar luketen ala ez —zenbait azterlanek frogatu dute ziklo laburragoek infekzio batzuetan luzeek duten eraginkortasun bera izan dezaketela—, baina azken hitza, antibiotikoaren iraupenari dagokionez, medikuak du, zeinak eguneratutako datu klinikoak izaten baititu beti, pazienteari informazio egokia emateko.

5. Animalia osasuntsuetan ez erabiltzea

Gizakiak ez gara antibiotikoa erabiltzen dugun bakarrak. “Gizarteak kontrolatu egin behar du, eta ez kontsumitu antibiotikoak erabiltzen dituzten elikagaiak, hazkuntza suspertzeko edo animalia osasuntsuen gaixotasunak prebenitzeko”, dio Agurtzane Antoñana mikrobiologian adituak. Hori dela eta, Europako Batasunak debekatu egiten du 2006az geroztik antibiotikoak erabiltzea animalien hazkuntza bultzatzeko. Europako legeriaren arabera, albaitariek bakarrik agindu ditzakete animaliei emango zaizkien antibiotikoak, eta dosi egokia eta tratamenduaren iraupena ezarri.

6. Higienea eta txertaketa, funtsezko neurriak

Maialen Larrea mikrobiologoak eta parasitologo klinikoak esan du eskuak ur eta xaboiz maiz garbitu eta eskuetarako desinfektatzailea alkoholarekin erabiliz bakterio kaltegarri horietatik babesten duela. “Ohitura osasungarriak bezala, hala nola dieta egokia egitea, elikagaiak behar bezala manipulatzea, gainazalak desinfektatzea edo jarduera fisikoa egitea ere lagungarriak dira infekzioak izateko arriskua murrizteko”. Bestalde, antibiotikoek birusak tratatzen ez dituztela jakin arren, baliteke birus-infekzio bat (gripea, adibidez) konplikatzea, antibiotikoak behar dituzten bigarren mailako bakterio-infekzioekin, hala nola pneumoniarekin. Gripearen edo barizelaren kontrako txertoa jartzea, gaixotasun birikoa baita eta azalean edo pneumonian bakterio-infekzioak sor baititzake, botika horien erabilera murrizteko balioko du.

Eduki gehiago ikusteko, jo papereko aldizkarira.

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak